Vòng xoáy căng thẳng tại Trung Đông lại một lần nữa dâng cao khi giới chức quân sự cấp cao của Iran công khai cáo buộc Tổng thống Mỹ Donald Trump vi phạm các cam kết ngoại giao.

Trong bối cảnh các cuộc đàm phán rơi vào bế tắc, tuyến hàng hải huyết mạch tại eo biển Hormuz vẫn đang bị phong tỏa nghiêm trọng, khiến hàng trăm con tàu lâm vào cảnh mắc kẹt.

31-1780190223-ngoai-giao-be-tac-iran-cao-buoc-tong-thong-trump-boi-uoc-eo-bien-hormuz-tiep-tuc-bi-bop-nghet
Ảnh minh họa: Financial Times

Lời cáo buộc đanh thép về "ba lần bội ước" của Washington

Bầu không khí chính trị giữa Mỹ và Iran vừa bị dội một gáo nước lạnh sau những phát biểu đanh thép từ phía Tehran. Trên mạng xã hội X, Thiếu tướng Mohsen Rezaei, người giữ vai trò Cố vấn quân sự cấp cao cho Đại giáo chủ Iran, đã đăng tải một bài viết mang tính chỉ trích dữ dội nhắm thẳng vào người đứng đầu Nhà Trắng. Tướng Rezaei khẳng định, Tổng thống Donald Trump đã có lần thứ 3 "bội ước ngoại giao" khi ra lệnh tiếp tục duy trì hoạt động phong tỏa hải quân, đồng thời đưa ra những yêu sách quá mức trên bàn đàm phán. Theo góc nhìn của vị quan chức Iran này, thực trạng trên là minh chứng rõ ràng cho thấy Tổng thống Mỹ không hề có thiện chí thương lượng, mà thực chất đang ngầm theo đuổi các mục tiêu hoàn toàn khác.

Mặc dù trong bài viết của mình, Tướng Rezaei không chỉ đích danh hai lần thất hứa trước đó của ông Donald Trump là gì, song giới truyền thông Iran và khu vực đã nhanh chóng đưa ra những phân tích nhận định. Theo đó, các nguồn tin báo chí cho rằng hai cột mốc "bội ước" trước đây có thể chính là hai đợt tấn công quân sự quy mô lớn mà phía Mỹ phát động nhắm vào Iran vào tháng 6/2025 và cuối tháng 2/2026 – thời điểm mà các cuộc đàm phán giữa đôi bên vẫn đang được diễn ra.

Động thái lên án từ phía vị cố vấn quân sự Iran xuất hiện chỉ vài giờ sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đặc trách khu vực Trung Đông (CENTCOM) đưa ra một thông báo đáng chú ý. Cơ quan này đã ban hành một khuyến cáo hàng hải khẩn cấp, đưa ra lời cảnh báo đầy trọng mối đối với các chủ tàu, doanh nghiệp vận tải biển cùng toàn thể thủy thủ về những hoạt động quân sự có mức độ nguy hiểm cao đang diễn ra ngay tại khu vực eo biển Hormuz.

Thế trận phong tỏa kép và hàng trăm con tàu "chết đứng" tại vịnh Ba Tư

Bên cạnh việc đưa ra lời cảnh báo, phía CENTCOM cũng không ngần ngại cáo buộc Iran đang cố tình thực hiện các biện pháp nhằm kiểm soát tuyến đường biển chiến lược qua eo Hormuz một cách phi pháp bằng hành vi thả thủy lôi xuống vùng nước này. Trước đó, lực lượng quân sự Mỹ cho biết họ đã can thiệp, ngăn chặn thành công và buộc 115 tàu thương mại phải thay đổi lộ trình di chuyển. Đây là những phương tiện vận tải đang tìm cách vượt qua hàng rào phong tỏa do quân đội Mỹ thiết lập và áp đặt xung quanh các bến cảng của Iran kể từ ngày 13/4.

Sự giằng co quyết liệt giữa hai cường quốc đã đẩy tình hình thực địa tại vùng vịnh rơi vào trạng thái tê liệt nghiêm trọng. Các nguồn tin truyền thông trong khu vực xác nhận, hiện tại vẫn đang có tới hàng trăm tàu chở hàng thuộc đủ mọi chủng loại bị giam chân, mắc kẹt bên trong vịnh Ba Tư. Thực tế nghiệt ngã này đã kéo dài hơn 3 tháng kể từ thời điểm ngọn lửa xung đột chính thức bùng phát vào ngày 28/2.

Eo biển Hormuz vốn được ví như chiếc phễu độc đạo, là lối ra duy nhất cho mọi tàu thuyền muốn rời khỏi vịnh Ba Tư để tiếp cận các đại dương. Tuy nhiên, tuyến hàng hải quốc tế trọng yếu này đã bị chính quyền Tehran áp đặt lệnh phong tỏa gần như toàn bộ kể từ cuối tháng 2. Biện pháp đáp trả cứng rắn này được Iran đưa ra ngay sau khi quân đội Mỹ phối hợp cùng Israel mở một chiến dịch không kích tổng lực, tấn công phủ đầu nhắm vào quốc gia Hồi giáo này. Với những diễn biến tiêu cực dồn dập từ cả mặt trận ngoại giao lẫn quân sự, lối thoát cho cuộc khủng hoảng hàng hải tại eo biển Hormuz hiện vẫn là một dấu hỏi lớn chưa có lời giải.