Nhật Bản giải tán Hạ viện ngay ngày khai mạc Quốc hội, bầu cử sớm

Chiều 23/1, Hạ viện Nhật Bản chính thức bị giải tán ngay trong ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ Quốc hội. Đây là sự kiện hiếm thấy trong đời sống chính trị Nhật Bản, khi cơ quan lập pháp bị giải tán đúng thời điểm bắt đầu một kỳ họp được ấn định từ trước.

Quyết định được đưa ra trong cuộc họp Nội các diễn ra vào sáng cùng ngày. Thủ tướng Sanae Takaichi cùng toàn bộ các bộ trưởng đã ký văn kiện giải tán Hạ viện ngay khi Quốc hội khóa 220 chuẩn bị bước vào phiên làm việc đầu tiên của kỳ họp thường kỳ.

Tại phiên họp toàn thể khai mạc lúc 13h, Chủ tịch Hạ viện Nukaga Fukushiro đọc Chiếu thư giải tán, qua đó chính thức chấm dứt nhiệm kỳ của Hạ viện. Động thái này mở đường cho một cuộc bầu cử sớm, dù nhiệm kỳ của các nghị sĩ lẽ ra còn kéo dài đến năm 2028.

Theo kế hoạch, các đảng phái chính trị sẽ bắt đầu chiến dịch tranh cử từ ngày 27/1 và cử tri Nhật Bản sẽ đi bỏ phiếu vào ngày 8/2. Khoảng thời gian từ khi giải tán Hạ viện đến ngày bầu cử chỉ kéo dài 16 ngày, được đánh giá là ngắn nhất trong lịch sử bầu cử hiện đại của nước này.

Giải thích cho quyết định kêu gọi bầu cử sớm, Thủ tướng Takaichi cho rằng bà chưa nhận được sự hậu thuẫn trực tiếp của cử tri kể từ khi nhậm chức vào tháng 10/2025. Bà cũng mong muốn kiểm chứng sự ủng hộ của người dân đối với liên minh cầm quyền mới giữa đảng Dân chủ Tự do và đảng Duy Tân Nhật Bản, được thành lập cùng thời điểm bà lên nắm quyền.

Cuộc bầu cử sắp tới còn ghi nhận sự xuất hiện của một lực lượng đối lập mới là Liên minh Cải cách trung dung, do đảng Dân chủ Lập hiến và đảng Công Minh thành lập. Đáng chú ý, Công Minh từng là đối tác liên minh của đảng Dân chủ Tự do trong suốt 26 năm, khiến cán cân chính trị có nguy cơ thay đổi.

Trong bối cảnh giá cả tăng cao kéo dài, chính sách thuế tiêu dùng đối với thực phẩm dự kiến trở thành tâm điểm tranh luận. Liên minh cầm quyền đang cân nhắc phương án tạm đình chỉ loại thuế này, trong khi phe đối lập đề xuất bãi bỏ hoàn toàn, kéo theo áp lực tìm kiếm các nguồn tài chính thay thế.

Ngoài vấn đề kinh tế, các chủ đề liên quan đến chính trị và tài chính nhiều khả năng cũng được đưa ra thảo luận, nhất là sau những bê bối quỹ đen từng ảnh hưởng tới đảng Dân chủ Tự do trong những năm gần đây. Các vấn đề về cư dân nước ngoài và khách du lịch cũng được dự báo thu hút sự quan tâm của cử tri.

Dù Nội các của Thủ tướng Takaichi hiện duy trì tỷ lệ ủng hộ cao, liên minh cầm quyền chỉ nắm đa số sít sao tại Hạ viện và đang ở thế thiểu số tại Thượng viện. Điều này đồng nghĩa, ngay cả sau bầu cử, chính phủ Nhật Bản vẫn sẽ phải tìm kiếm sự hợp tác từ các đảng đối lập để thông qua các dự luật quan trọng.