Trước tình trạng Eo biển Hormuz bị phong tỏa gây chấn động thị trường năng lượng, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai kêu gọi NATO và Trung Quốc cần có trách nhiệm hơn trong việc khai thông tuyến hàng hải này, đồng thời để ngỏ khả năng hoãn chuyến công du tới Bắc Kinh.
16-1773627769-ong-trump-ra-toi-hau-thu-cho-nato-va-trung-quoc-phai-chung-tay-giai-cuu-eo-bien-hormuz
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Trong cuộc phỏng vấn diễn ra vào ngày 15/3, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra những tuyên bố mang tính thúc ép đối với các đối tác quốc tế. Ông cho rằng trong khi Mỹ đã nỗ lực hỗ trợ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga, thì giờ đây, châu Âu cần phải đáp lễ bằng cách giúp giải quyết cuộc khủng hoảng tại Eo biển Hormuz.

Kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2, tuyến đường vận chuyển dầu mỏ huyết mạch này đã bị Iran gần như phong tỏa hoàn toàn, đẩy giá năng lượng toàn cầu vào vòng xoáy bất ổn. Ông Trump nhấn mạnh: "Nếu không phản ứng, hoặc phản ứng theo cách tiêu cực, tôi nghĩ điều đó sẽ rất tồi tệ cho tương lai của NATO". Đây được xem là một lời chỉ trích trực diện vào việc liên minh quân sự này thường xuyên dựa dẫm vào các nguồn lực của Mỹ trong nhiều năm qua.

Không chỉ dừng lại ở NATO, ông Trump cũng hướng sự chú ý đặc biệt tới Trung Quốc – quốc gia phụ thuộc tới 90% lượng dầu sử dụng từ tuyến đường này. Tổng thống Mỹ kỳ vọng Bắc Kinh sẽ có động thái cụ thể để tháo gỡ tình trạng tắc nghẽn trước khi ông có chuyến công du tới đây vào cuối tháng.

Ông Trump cảnh báo rằng hai tuần là một khoảng thời gian dài và việc chờ đợi đến khi hội nghị thượng đỉnh diễn ra có thể là quá muộn. Thậm chí, người đứng đầu Nhà Trắng còn để ngỏ khả năng hoãn chuyến thăm Trung Quốc – vốn là chuyến công du đầu tiên của ông tới quốc gia này trong nhiệm kỳ hai – nếu tình hình không có tiến triển. Theo ông, hoàn toàn hợp lý khi những quốc gia hưởng lợi lớn nhất từ tuyến hàng hải này phải chung tay góp sức thay vì chỉ dựa vào Mỹ.

Khi nói về những hỗ trợ cụ thể, ông Trump thẳng thắn cho biết Mỹ cần các đội tàu rà phá thủy lôi – loại phương tiện mà các quốc gia châu Âu đang sở hữu ưu thế vượt trội – cùng các lực lượng có khả năng trấn áp "những kẻ xấu xa" dọc bờ biển Iran. Trước đó, một lời kêu gọi gửi tới các cường quốc như Anh, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc về việc cử chiến hạm hộ tống tàu dầu cũng đã được đưa ra, nhưng phản hồi nhận lại vẫn rất thận trọng.

Tính đến nay, cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã kéo dài hơn hai tuần, cướp đi sinh mạng của hơn 2.000 người. Hệ lụy kinh tế là vô cùng rõ rệt khi thị trường dầu mỏ biến động dữ dội. Trong phiên giao dịch ngày 15/3, giá dầu thô WTI của Mỹ đã vượt mốc 100,22 USD/thùng, trong khi dầu Brent leo lên mức 106,11 USD/thùng.

Mặc dù tình hình trên thực địa rất căng thẳng, những tín hiệu ngoại giao lại bắt đầu xuất hiện những diễn biến mới. Trong khi Iran dứt khoát bác bỏ mọi cuộc đối thoại trực tiếp với Mỹ và phủ nhận ý định ngừng bắn, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lại khẳng định Tehran sẵn sàng đàm phán với các quốc gia khác. Mục tiêu của các cuộc thương lượng này sẽ xoay quanh việc cho phép tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz, mở ra một tia hy vọng mong manh cho việc hạ nhiệt cơn sốt năng lượng toàn cầu.

QT (SHTT)