Một bước tiến quan trọng trong y học vừa được mở ra khi Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ Tiên tiến thuộc Đại học Tokyo (Nhật Bản) chuẩn bị khởi động giai đoạn thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người đối với vaccine phòng virus Nipah.

Loại vaccine này, được phát triển dựa trên nền tảng của vaccine sởi, hứa hẹn sẽ trở thành "lá chắn" bảo vệ con người trước một trong những loại virus nguy hiểm nhất thế giới.

Theo cơ chế hoạt động, khi vaccine được đưa vào cơ thể, nó sẽ thúc đẩy quá trình sản sinh các protein tương tự như của virus Nipah. Quá trình này giúp kích hoạt hệ thống miễn dịch, tạo ra khả năng phòng vệ chủ động nếu người tiêm chẳng may phơi nhiễm với virus thực tế. Trước khi tiến tới thử nghiệm trên người, Đại học Tokyo đã khẳng định độ an toàn và hiệu quả của vaccine thông qua các cuộc kiểm tra nghiêm ngặt trên chuột hamster và nhiều loài động vật khác.

Lộ trình thử nghiệm được triển khai rất cụ thể. Giai đoạn đầu tiên dự kiến bắt đầu tại Bỉ vào tháng 4 tới. Nếu kết quả khả quan, các giai đoạn tiếp theo nhằm đánh giá chi tiết hơn về độ an toàn và hiệu quả trên cả người lớn lẫn trẻ em sẽ được thực hiện tại Bangladesh vào nửa cuối năm 2027.

Sự ra đời của loại vaccine này là được đánh giá là rất cần thiết, bởi virus Nipah (NiV) vốn là tác nhân gây bệnh cực kỳ nguy hiểm thường tìm thấy ở dơi ăn quả. Khi lây truyền từ động vật sang người, loại virus này gây ra tình trạng viêm não và nhiễm trùng đường hô hấp nghiêm trọng. Đáng sợ hơn, tỷ lệ tử vong của bệnh nhân có thể lên tới 80% trong một số trường hợp cụ thể. Kể từ khi được phát hiện vào năm 1998, virus Nipah đã khiến khoảng một nghìn người nhiễm bệnh và các đợt bùng phát vẫn diễn ra hàng năm tại khu vực Nam và Đông Nam Á. Cho đến nay, thế giới vẫn chưa có bất kỳ loại vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu nào cho loại virus này.

Gần đây nhất, vào tháng 1, bang Tây Bengal của Ấn Độ đã ghi nhận hai trường hợp nhiễm virus Nipah. Dù cả hai bệnh nhân đều đang được điều trị tích cực, nhưng sự việc đã dấy lên những lo ngại về nguy cơ lây lan.

Tuy nhiên, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác nhận rằng toàn bộ 190 người từng tiếp xúc với các bệnh nhân này đều có kết quả xét nghiệm âm tính và không xuất hiện triệu chứng. Dựa trên các dữ liệu hiện tại, WHO nhận định nguy cơ bùng phát dịch ở quy mô quốc gia, khu vực hay toàn cầu vẫn đang ở mức thấp.