Trong một tuyên bố đầy bất ngờ vào ngày 6/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức hé lộ nguyên nhân sâu xa khiến ông muốn rút Washington khỏi liên minh NATO. Theo đó, hòn đảo chiến lược Greenland và thái độ của các đồng minh trong cuộc xung đột tại Trung Đông chính là những tác nhân chính đẩy mối quan hệ này đến bờ vực đổ vỡ.
07-1775527206-su-that-dang-sau-y-dinh-roi-nato-cua-ong-trump-ngoi-no-bat-dau-tu-dao-greenland
Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. 

Theo Tổng thống Donald Trump, mâu thuẫn giữa ông và Liên minh Bắc Đại Tây Dương không chỉ đơn thuần là vấn đề ngân sách mà bắt nguồn từ một mục tiêu cụ thể: đảo Greenland. "Nếu mọi người muốn biết sự thật, toàn bộ mọi thứ bắt đầu từ Greenland," ông Trump khẳng định. 

Lãnh đạo Mỹ cho biết tham vọng sáp nhập hòn đảo thuộc chủ quyền của Đan Mạch – một thành viên NATO – đã bị liên minh này khước từ quyết liệt. Thái độ không hợp tác của các đồng minh trong vấn đề này đã khiến ông đưa ra phản ứng gay gắt: "Chúng tôi muốn có Greenland, nhưng họ không muốn giao hòn đảo đó cho chúng tôi. Thế là tôi nói 'tạm biệt'".

Không dừng lại ở câu chuyện lãnh thổ, Tổng thống Trump tiếp tục dùng những lời lẽ nặng nề để công kích năng lực của liên minh quân sự lớn nhất hành tinh. Ông thẳng thừng gọi NATO là "con hổ giấy" và cho rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin hoàn toàn "không e ngại" tổ chức này.

Lý do cho sự khinh miệt này, theo ông Trump, xuất phát từ việc các đồng minh NATO đã quay lưng khi Mỹ cần sự hỗ trợ nhất trong các cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông. Ông chia sẻ rằng mình đã tìm đến các đối tác với lời đề nghị giúp đỡ không quá khắt khe, nhưng câu trả lời nhận được chỉ là sự từ chối thẳng thừng.

Căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh truyền thống đã lên tới đỉnh điểm sau các sự kiện liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch bị Iran phong tỏa từ cuối tháng 2. Trước đó, vào ngày 20/3, ông Trump từng cáo buộc NATO "hèn nhát" khi không hỗ trợ Mỹ mở lại eo biển này. 

Thậm chí, một số thành viên chủ chốt như Pháp, Italy và Tây Ban Nha còn có động thái gây sốc khi cấm máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận và căn cứ để tấn công Iran.

Bên cạnh NATO, các đối tác chiến lược khác như Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia cũng rơi vào tầm ngắm chỉ trích của ông Trump vì sự thiếu hỗ trợ. Ngược lại, Tổng thống Mỹ dành lời khen ngợi cho các quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Kuwait, Bahrain, Qatar và UAE, coi đây là những đồng minh thực sự khi đã đứng về phía Mỹ trong cuộc đối đầu với Iran.

Giữa bối cảnh lòng tin sụt giảm nghiêm trọng, Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự kiến sẽ có chuyến thăm Washington trong tuần này để thực hiện các cuộc hội đàm cấp cao với Tổng thống Trump cùng các quan chức hàng đầu như Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.

Chuyến đi này được xem là nỗ lực cuối cùng để xoa dịu những căng thẳng vốn đã tích tụ từ lâu. Tuy nhiên, với việc ông Trump liên tục đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh và công khai những bất mãn về vấn đề Greenland cũng như eo biển Hormuz, tương lai của NATO dưới sự dẫn dắt của Mỹ đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.