Trong bối cảnh eo biển Hormuz – "yết hầu" năng lượng của thế giới – đang bị phong tỏa, một cuộc đối đầu không chỉ diễn ra trên biển mà còn bùng nổ ngay trong lòng liên minh quân sự lớn nhất hành tinh. Trước những lời chỉ trích gay gắt từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thư ký NATO Mark Rutte vừa phải lên tiếng xoa dịu tình hình, đồng thời công bố một kế hoạch hành động mới nhằm mở lại tuyến đường thủy huyết mạch này.
23-1774241035-suc-ep-tu-con-gian-cua-ong-trump-nato-gap-rut-len-ke-hoach-giai-cuu-eo-bien-hormuz
Tổng thư ký NATO Mark Rutte (phải) và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters.

Mọi chuyện bắt đầu từ những phản ứng đầy giận dữ của Tổng thống Donald Trump trên mạng xã hội vào ngày 20/3. Nhà lãnh đạo Mỹ đã không ngần ngại gọi NATO là "con hổ giấy" nếu thiếu đi sự hiện diện của Washington. 

Ông Trump bày tỏ sự thất vọng tột cùng khi các đồng minh châu Âu một mặt than phiền về giá dầu tăng vọt, mặt khác lại tỏ ra do dự trong việc tham gia quân sự để khai thông eo biển Hormuz.

Theo ông Trump, việc mở lại eo biển thực chất là một "động thái quân sự đơn giản", nhưng các đối tác lại đang mắc một "sai lầm nghiêm trọng" khi chần chừ. 

Thậm chí, với phong cách quyết liệt quen thuộc, ông khẳng định Mỹ hoàn toàn có đủ khả năng đơn phương xử lý tình hình mà không cần bất kỳ sự trợ giúp nào, biến đây thành một "phép thử lớn" cho sự tồn tại và giá trị của liên minh NATO.

Đáp lại "cơn thịnh nộ" từ Washington, Tổng thư ký NATO Mark Rutte trong cuộc phỏng vấn ngày 22/3 đã thừa nhận rằng sự chậm trễ của các đồng minh là có thật, và điều đó đã khiến Tổng thống Trump tức giận. 

Tuy nhiên, ông Rutte cũng đưa ra lời giải thích rằng các quốc gia châu Âu cần có thời gian để điều chỉnh, bởi chiến dịch quân sự trước đó của Mỹ và Israel nhắm vào Iran mang tính bảo mật rất cao.

"Tin tốt là chúng tôi hiện đang lên kế hoạch," ông Rutte tuyên bố. Theo nhà lãnh đạo NATO, kể từ ngày 19/3, một liên minh gồm 22 quốc gia – bao gồm phần lớn các thành viên NATO cùng các đối tác chiến lược như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand, UAE và Bahrain – đã bắt đầu phối hợp để hiện thực hóa tầm nhìn của Tổng thống Mỹ. Mục tiêu tối thượng là đảm bảo eo biển Hormuz phải được tự do và mở cửa trở lại trong thời gian sớm nhất có thể.

23-1774241035-suc-ep-tu-con-gian-cua-ong-trump-nato-gap-rut-len-ke-hoach-giai-cuu-eo-bien-hormuz
Vị trí eo biển Hormuz. Ảnh: BBC.

Dù Tổng thư ký NATO bày tỏ sự "hoàn toàn tin tưởng" vào khả năng mở lại tuyến đường dầu mỏ, nhưng thực tế bên trong liên minh vẫn tồn tại những rạn nứt khó che giấu. Trong khi một nhóm các quốc gia đã bắt đầu lên kế hoạch hộ tống tàu thương mại, thì những "ông lớn" tại châu Âu như Đức, Ý, Anh và Bỉ lại dứt khoát từ chối triển khai lực lượng hải quân. Các quốc gia này nhấn mạnh lập trường không muốn can dự sâu hơn về mặt quân sự vào cuộc xung đột đang leo thang chóng mặt với Iran.

Cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz, bắt nguồn từ tuyên bố đóng cửa của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, hiện không chỉ là bài toán về giá dầu toàn cầu. 

Nó đã trở thành một phép thử sống còn đối với tinh thần đoàn kết của NATO trước áp lực cực lớn từ phía Mỹ. Liệu kế hoạch của liên minh 22 quốc gia có đủ sức làm nguôi ngoai cơn giận của ông Trump và khai thông được dòng chảy năng lượng thế giới, hay liên minh sẽ thực sự trở thành "hổ giấy" như lời cảnh báo của nhà lãnh đạo Mỹ? Câu trả lời có lẽ sẽ xuất hiện ngay trong những hành động quân sự tới đây tại vùng Vịnh.

QT (SHTT)