Một buổi sáng mùa thu vốn được dự báo mát mẻ và quang đãng tại thủ đô Kiev (Ukraine) đã bất ngờ biến thành cảnh tượng mờ mịt chưa từng thấy sau hàng loạt đợt tập kích hỏa lực dồn dập.

Người dân thức giấc vào sáng 30/9 với hy vọng tìm lại chút bình yên hiếm hoi sau đêm dài ngập tràn tiếng còi báo động và tên lửa đạn đạo, nhưng trước mắt họ chỉ là màn sương xám đặc quánh, che khuất hoàn toàn ánh mặt trời và kéo tầm nhìn tụt dốc gần như bằng 0. Trên các tuyến phố, hàng loạt tài xế buộc phải bật đèn pha giữa ban ngày, trong khi người đi bộ phải trùm kín mặt và đeo khẩu trang để tránh luồng không khí ngột ngạt.

Màn sương xám đặc bao trùm Kiev ngày 30/9. Ảnh: Ukranian News
Màn sương xám đặc quánh bao trùm TP Kiev. Ảnh: Ukranian News

Khi bầu khí quyển quá tải vì muội than bom đạn

Lý giải về hiện tượng bất thường này, Cơ quan Tình trạng Khẩn cấp Nhà nước Ukraine (SSE) xác nhận trên mạng xã hội rằng lớp mù đặc quánh thực chất là lượng khói và muội than tích tụ từ các đợt không kích dồn dập gần đây của quân đội Nga. Dư lượng khói bụi khổng lồ bay lên các tầng không khí cao đã bị một khối áp cao đẩy ngược trở lại sát mặt đất. Trong bối cảnh thành phố gần như lặng gió, luồng không khí ô nhiễm bị giữ chân và không thể lưu thông ra ngoài.

Tình trạng ngột ngạt này bắt nguồn từ chiến dịch tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa đạn đạo liên tục giáng xuống Kiev cùng các khu vực lân cận suốt những tuần qua, đỉnh điểm là trận tấn công diễn ra vào rạng sáng 30/9. Giới truyền thông Ukraine đưa tin đợt oanh tạc này đã làm ít nhất 3 người thiệt mạng và 4 người khác bị thương. Phía lực lượng phòng không Ukraine cho biết họ đã đánh chặn thành công 160 mục tiêu, trong đó có 5 tên lửa đạn đạo. Những cột khói dày đặc sinh ra từ các đám cháy trước đó—tiêu biểu như vụ đánh trúng nhà kho gần ga tàu trung tâm thành phố và đám cháy do UAV lao vào Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia—dường như đã khiến tầng khí quyển của Kiev quá tải hoàn toàn, buộc phải dồn nén lớp ô nhiễm ngược trở lại mặt đất.

Chất lượng không khí chạm ngưỡng nguy hại và cuộc sống giữa làn khói

Trước nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng, chính quyền thành phố đã phát đi khuyến cáo người dân tại một số khu vực nên ở yên trong nhà, cài chặt các cửa sổ và bật máy lọc không khí nếu có, đồng thời yêu cầu các phương tiện lưu thông phải bật đèn chiếu sáng và giữ khoảng cách an toàn. Tại trạm quan trắc trên đường Kudriavska, gần khu Lukianivka vốn thường xuyên hứng chịu tên lửa và UAV, chỉ số ô nhiễm đã vọt lên mốc 201—ngưỡng được phân loại là gây hại cho sức khỏe con người, dù ở các điểm quan trắc khác nồng độ bụi mịn ghi nhận mức thấp hơn.

Giữa bầu không khí xám xịt, cuộc sống của người dân thủ đô vẫn phải tiếp diễn với sự thích nghi đầy ám ảnh. Cô Alina Skrylnyk, nhân viên tại một cửa hàng nội thất, cho biết ban đầu cô chỉ thắc mắc vì sao trời sáng muộn và u ám khác thường trước khi đọc được khuyến cáo chính thức. Dù vậy, cũng giống như cách đối diện với tiếng còi báo động hay những mất mát khác của chiến tranh, cô vẫn quyết định tiếp tục công việc thường nhật và xem đó như một ngày bình thường.

Công tác đánh giá chính xác biến động trong bầu khí quyển Kiev hiện gặp nhiều trở ngại lớn. Theo bà Oksana Skliar thuộc Trung tâm Khí tượng Thủy văn Ukraine, kể từ khi chiến sự nổ ra vào năm 2022, các nhà khoa học đã không thể thả bóng thám không để thu thập dữ liệu tầng cao, dẫn đến tình trạng thiếu hụt thông tin quan trắc chi tiết.

Màn sương ô nhiễm chỉ bắt đầu tan dần và để lộ tia nắng yếu ớt khi đồng hồ điểm gần trưa. Tuy nhiên, sự tĩnh lặng ngắn ngủi đó nhanh chóng bị phá vỡ vào khoảng 11h trưa, khi hệ thống phòng không tiếp tục khai hỏa để ngăn chặn một chiếc máy bay không người lái. Ngay sau tiếng nổ đinh tai làm rung chuyển từng ô cửa kính, một cột khói đen mới lại bốc lên giữa nền trời thủ đô.

PV (SHTT)