Bài phát biểu mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (Davos, Thụy Sĩ) đã bất ngờ trở thành tâm điểm chỉ trích về vấn đề nhận thức, khi ông liên tục nhắc đến "Iceland" trong bối cảnh đang thảo luận về Greenland.

Sự việc diễn ra vào ngày 21/1, khi vị Tổng thống 79 tuổi của đảng Cộng hòa đứng trước các nhà lãnh đạo toàn cầu để trình bày về tầm nhìn chiến lược của Mỹ. Thời gian qua, ông Trump đã dành sự quan tâm đặc biệt cho Greenland - lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch - với tham vọng giành quyền kiểm soát hòn đảo này nhằm đối phó với các mối đe dọa an ninh từ Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực.

Trong bài phát biểu tại Davos, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là nhiều lần gọi Greenland là “Iceland”. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, thay vì nhắc đến Greenland như dự kiến, ông Trump lại khiến cử tọa bối rối khi liên tục gọi tên "Iceland". Trong bài phát biểu, ông tuyên bố: "Tôi đang giúp NATO, và cho đến vài ngày trước, khi tôi nói với họ về Iceland, họ còn rất quý tôi". Chưa dừng lại ở đó, ông tiếp tục nhấn mạnh: "Họ không đứng về phía chúng ta ở Iceland - điều đó thì tôi có thể khẳng định. Thị trường chứng khoán của chúng ta đã sụt giảm lần đầu hôm qua vì Iceland. Iceland đã khiến chúng ta tốn rất nhiều tiền".

Giới quan sát nhận định rằng ông Trump rõ ràng đang muốn nói về Greenland, bởi Iceland là một quốc đảo độc lập hoàn toàn khác biệt nằm ở Bắc Đại Tây Dương. Sự nhầm lẫn này ngay lập tức làm dấy lên những lo ngại về sự minh mẫn của người đứng đầu Nhà Trắng, đồng thời khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương thêm phần căng thẳng.

Ngay sau khi thông tin lan truyền, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã lên tiếng phản bác mạnh mẽ. Trên mạng xã hội X, bà Leavitt đáp trả gay gắt một bài đăng của nhà báo Libbey Dean - người đã chỉ ra việc Tổng thống nhầm lẫn giữa hai địa danh khoảng ba lần.

"Không hề có chuyện đó, Libby", bà Leavitt viết (thậm chí viết sai tên của nữ nhà báo), đồng thời giải thích: "Trong bản phát biểu soạn sẵn, ông ấy gọi Greenland là ‘một khối băng’, vì đúng là như vậy. Chính cô mới là người đang nhầm lẫn". Được biết, trong bài phát biểu tại Davos, ông Trump đã nhiều lần không bám sát nội dung chuẩn bị sẵn trên máy nhắc chữ mà tự ý diễn giải thêm.

Sự cố này đã trở thành "ngòi nổ" cho những chỉ trích từ phe Dân chủ. Thống đốc bang California Gavin Newsom - một gương mặt nổi bật và được xem là ứng viên tiềm năng cho đường đua vào Nhà Trắng năm 2028 - đã không bỏ lỡ cơ hội này để lên tiếng. Ông Newsom nhận định: "Không có điều gì trong chuyện này là bình thường. Đó là sự bình thường hóa của một trạng thái lệch lạc trong nhận thức".

Thống đốc bang California Gavin Newsom theo dõi bài phát biểu của ông Trump tại WEF 2026. Ảnh: Reuters.

Căng thẳng giữa ông Newsom và chính quyền Trump còn leo thang bên lề sự kiện Davos. Văn phòng của Thống đốc California cáo buộc Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ đã can thiệp, ngăn cản ông phát biểu tại USA House (gian trưng bày chính thức của Mỹ) theo lời mời của tạp chí Fortune.

Vấn đề sức khỏe tinh thần vốn là một chủ đề nhạy cảm đối với ông Trump, người từng công kích mạnh mẽ năng lực trí tuệ của người tiền nhiệm Joe Biden trong chiến dịch tranh cử năm 2024. Giờ đây, mũi dùi dư luận đang quay ngược lại phía ông. Những ngày gần đây, một số nghị sĩ Dân chủ thậm chí đã kêu gọi kích hoạt Tu chính án thứ 25 của Hiến pháp Mỹ - điều khoản cho phép phế truất Tổng thống nếu không còn đủ năng lực thể chất hoặc trí tuệ để điều hành đất nước.

Lời kêu gọi này càng có thêm cơ sở khi vào ngày 19/1, một thông điệp kỳ lạ của ông Trump gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre được công bố. Trong đó, ông Trump bày tỏ sự bất mãn vì không được trao giải Nobel Hòa bình dù đã "chấm dứt 8 cuộc chiến", đồng thời gắn kết điều này với yêu cầu kiểm soát Greenland. Ông viết: "Tôi không còn cảm thấy có nghĩa vụ chỉ nghĩ đến hòa bình nữa". Đáng chú ý, ông Trump dường như quên rằng giải Nobel Hòa bình do một ủy ban độc lập trao tặng chứ không thuộc thẩm quyền của chính phủ Na Uy.