Sức nóng tại khu vực Bắc Cực vừa có dấu hiệu hạ nhiệt sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức tuyên bố đạt được một thỏa thuận khung mang tính lịch sử với NATO về vấn đề Greenland. Động thái này không chỉ mở ra triển vọng an ninh mới mà còn giúp các quốc gia châu Âu tạm thời thoát khỏi "lưỡi gươm" thuế quan đang cận kề.
Tổng thống Mỹ Trump. Ảnh: EPA/Shutterstock

Sau cuộc đối thoại chiến lược với Tổng thư ký NATO Mark Rutte vào ngày 21/1, Tổng thống Donald Trump khẳng định các yêu cầu cốt lõi của Mỹ liên quan đến hòn đảo Bắc Cực đã được đáp ứng. Trong một thông điệp phát đi trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump mô tả cuộc gặp là "rất hiệu quả", đồng thời hé lộ về một khuôn khổ hợp tác tương lai bao trùm toàn bộ khu vực Bắc Cực.

Đáng chú ý nhất là quyết định rút lại các đe dọa kinh tế của người đứng đầu nước Mỹ. Theo đó, ông Trump tuyên bố sẽ không áp đặt các mức thuế quan mới đối với những quốc gia châu Âu từng phản đối ý định sáp nhập Greenland – những biện pháp vốn được dự kiến có hiệu lực vào ngay đầu tháng 2 tới.

Chia sẻ với giới truyền thông, Tổng thống Trump không giấu được sự hài lòng khi khẳng định Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu đề ra, từ an ninh quốc gia đến ổn định quốc tế. Đặc biệt, ông tiết lộ thỏa thuận được đề xuất này sẽ có giá trị hiệu lực kéo dài vô hạn, tạo nên một nền tảng vững chắc cho vị thế của Mỹ tại khu vực.

Bên cạnh các vấn đề về chủ quyền và kinh tế, Greenland được xác định là mắt xích không thể thay thế trong chiến lược quốc phòng của Mỹ. Tổng thống Trump cho biết hòn đảo này đóng vai trò thiết yếu trong việc triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa "Vòm Vàng". Hiện tại, các cuộc thảo luận chuyên sâu về hệ thống này vẫn đang được tiếp tục triển khai.

Để hiện thực hóa các cam kết, một đội ngũ quan chức cấp cao gồm Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và đặc phái viên Steve Witkoff đã được giao trọng trách trực tiếp điều hành các vòng đàm phán tiếp theo. Mỹ nhấn mạnh rằng sự hiện diện và quan tâm của mình tại Greenland nên được hiểu là một biện pháp bảo vệ chiến lược thay vì một sự ép buộc chính trị.

Về phía Đan Mạch, quốc gia chủ quản của lãnh thổ tự trị Greenland, tín hiệu lạc quan đã bắt đầu xuất hiện. Ngoại trưởng Lars Lokke Rasmussen đã bày tỏ sự hoan nghênh đối với động thái xuống thang của phía Mỹ. Việc tạm dừng cuộc chiến thương mại được xem là một bước đi cần thiết để các bên ngồi lại với nhau.

Ông Rasmussen khẳng định Đan Mạch sẵn sàng đối thoại để giải quyết những mối quan ngại về an ninh của Washington, đồng thời đúc kết ngắn gọn về kết quả của ngày làm việc quan trọng này: "Ngày hôm nay kết thúc tốt đẹp hơn so với lúc bắt đầu".

Trong bối cảnh băng Bắc Cực tan chảy đang mở ra những tuyến hàng hải mới và tiềm năng khoáng sản dồi dào, Greenland với 56.000 dân đang trở thành tâm điểm của bản đồ địa chính trị thế giới. Thỏa thuận khung lần này giữa Mỹ và NATO không chỉ giải quyết mâu thuẫn trước mắt mà còn định hình lại cục diện tại vùng cực trong tương lai.