18 lãnh đạo và cấp phó bị cách chức vì để xảy ra tham nhũng

Đẩy mạnh phòng chống tham nhũng, đi đôi với bảo vệ người dám làm

Tổng Thanh tra Nhà nước cho biết công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực trong năm 2025 tiếp tục có bước tiến rõ rệt, được triển khai quyết liệt từ trung ương đến địa phương và nhận được sự ủng hộ của người dân.

Điểm đáng chú ý là các biện pháp phòng ngừa được tăng cường từ sớm, từ xa, hướng tới xử lý tận gốc. Báo cáo nêu rõ việc đấu tranh với tham nhũng gắn liền với bảo vệ đội ngũ cán bộ dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, đồng thời khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh trong một bộ phận cán bộ.

Các cơ quan chức năng đã chủ động phát hiện tham nhũng thông qua kiểm tra, thanh tra, kiểm toán cũng như các hoạt động tố tụng. Nhiều vụ án nghiêm trọng, tác động lớn đến kinh tế, đời sống người dân và quyền lợi người lao động đã được đưa ra xử lý.

Trong gần một năm (từ 1/10/2024 đến 30/9/2025), có 2.034 cuộc kiểm tra việc thực hiện tiêu chuẩn, định mức được tiến hành. Qua đó phát hiện 149 vụ việc với 274 cá nhân vi phạm; 68 người bị xử lý hành chính; kiến nghị thu hồi 17,9 tỷ đồng và thực tế đã thu hồi được 20,9 tỷ đồng. Gần 9.000 công chức, viên chức được điều chuyển vị trí nhằm phòng ngừa tham nhũng.

Riêng trong năm 2025, 40 lãnh đạo và cấp phó bị xử lý kỷ luật vì để xảy ra tham nhũng: 14 người bị khiển trách, 8 người bị cảnh cáo và 18 người bị cách chức.

Nhiều vụ án lớn được xử lý, bao gồm cả lãnh đạo cấp cao

Lực lượng công an đã thụ lý điều tra 1.363 vụ án tham nhũng với 3.187 bị can; tổng thiệt hại hơn 3.801 tỷ đồng và 2.391 m2 đất. Trong số này, trên 2.054 tỷ đồng cùng 50.000 USD và diện tích đất nêu trên đã được thu hồi.

Tính đến thời điểm báo cáo, công an đã hoàn tất điều tra và đề nghị truy tố 813 vụ với 2.044 bị can, tạm đình chỉ 72 vụ; đồng thời đang tiếp tục điều tra 437 vụ khác.

Viện kiểm sát các cấp đã truy tố 1.041 vụ với 2.931 bị can; Tòa án nhân dân các cấp xét xử 975 vụ, tuyên 6 án chung thân và 88 án tù từ 15 đến 20 năm.

Theo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, tình hình tham nhũng tiếp tục được kiểm soát và ngăn chặn tốt hơn, đặc biệt là trong hoạt động sắp xếp tổ chức bộ máy. Cơ quan thẩm tra đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu ngày càng được đề cao, nhiều sai phạm được phát hiện ở lĩnh vực đất đai, đầu tư, các dự án kéo dài, kém hiệu quả.

Ủy ban cũng nhấn mạnh năm 2025 là thời điểm xử lý nhiều vụ án tham nhũng, tiêu cực lớn liên quan đến cả cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị và Ban Bí thư quản lý, từ trung ương đến địa phương.

Nhiều thách thức vẫn tồn tại

Dù đạt kết quả tích cực, Chính phủ cho rằng công tác phòng chống tham nhũng vẫn còn hạn chế, nhất là ở các biện pháp phòng ngừa như chuyển đổi vị trí công tác, kiểm soát tài sản – thu nhập, hay việc nộp lại quà tặng. Công tác thu hồi tài sản tuy tiến bộ nhưng vẫn còn lượng lớn tài sản thất thoát chưa được thu hồi, một số vụ phải tạm đình chỉ do bị can bỏ trốn hoặc thiếu kết quả hỗ trợ tư pháp nước ngoài.

Chính phủ cũng chỉ ra tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp vẫn chưa được xử lý triệt để. Trong thời gian tới, dự báo tham nhũng và tiêu cực có thể tiếp tục diễn biến phức tạp ở cả khu vực nhà nước và tư nhân.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Chính phủ phân tích rõ hơn mức độ “nguy cơ” ảnh hưởng đến sự ổn định của chế độ, đồng thời xác định các giải pháp đột phá để đáp ứng yêu cầu mới.

Nhiệm vụ trọng tâm năm 2026: siết chặt kiểm soát quyền lực

Bước sang năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu tăng cường kiểm soát quyền lực và phòng chống tham nhũng trong hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, đặc biệt ở cấp xã mới. Đồng thời, tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, có kỷ luật và năng lực chuyên môn vững.

Chính phủ cũng yêu cầu xử lý nghiêm tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; rà soát và đề xuất phương án giải quyết các dự án chậm tiến độ, kém hiệu quả; đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra tài chính – tài sản công sau sắp xếp.

Các vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phức tạp, gây bức xúc xã hội sẽ được ưu tiên xử lý dứt điểm. Việc kiểm soát tài sản và thu nhập tiếp tục được triển khai theo quy định.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đồng thuận với các giải pháp đề ra, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, nhận diện rủi ro từ sớm và ngăn chặn các hành vi tái diễn. Theo cơ quan thẩm tra, thanh tra và kiểm tra cần tập trung nhiều hơn vào lĩnh vực đất đai, xây dựng, đấu thầu, tài nguyên – khoáng sản, và các lĩnh vực dễ phát sinh sai phạm như thực phẩm, thuốc chữa bệnh hay lao động – y tế.

Cuối cùng, Ủy ban cũng đề xuất rà soát, xử lý các trụ sở dư thừa sau sắp xếp, đồng thời tiếp tục ngăn chặn những biểu hiện nhũng nhiễu gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.