Một số địa phương đề xuất đưa tài xế công nghệ, shipper và lao động nền tảng số vào diện tham gia BHXH bắt buộc. Tuy nhiên, Bộ Nội vụ cho biết hiện chưa tiếp thu đề xuất này do nhóm lao động trên đang được hưởng cơ chế BHXH tự nguyện với phương thức đóng linh hoạt.

Trong văn bản phản hồi góp ý từ các bộ, ngành và địa phương, Bộ Nội vụ cho biết các đối tượng như tài xế công nghệ, shipper hay người bán hàng online hiện không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nhưng vẫn có thể tham gia BHXH tự nguyện. Đây là hình thức được đánh giá phù hợp với đặc thù công việc của nhóm lao động này nhờ phương thức đóng linh hoạt và đang được Nhà nước hỗ trợ thông qua nhiều chính sách khuyến khích.

Theo Bộ Nội vụ, nếu chuyển các đối tượng trên sang diện tham gia BHXH bắt buộc, họ sẽ không còn được hưởng các chính sách hỗ trợ dành cho BHXH tự nguyện. Đồng thời, cơ chế đóng góp bắt buộc cũng có thể làm giảm tính linh hoạt vốn được xem là phù hợp với điều kiện làm việc và thu nhập của nhóm lao động phi chính thức. Vì vậy, cơ quan này đề nghị tiếp tục duy trì cơ chế hiện hành, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao khả năng tiếp cận chính sách BHXH cho người lao động.

23-1782202885-bo-noi-vu-chua-dong-y-dua-tai-xe-cong-nghe-shipper-vao-dien-tham-gia-bhxh-bat-buoc
Tài xế công nghệ là đối tượng đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện. Ảnh minh họa: Internet

Trước đó, UBND TP Hải Phòng đã kiến nghị mở rộng đối tượng tham gia BHXH, đặc biệt đối với lực lượng lao động phi chính thức và lao động trên các nền tảng số. Địa phương này cho rằng cần hoàn thiện chính sách BHXH tự nguyện theo hướng linh hoạt hơn về mức đóng, thời điểm đóng và phương thức đóng, đồng thời bổ sung các quyền lợi phù hợp để thu hút người lao động tham gia lâu dài.

Vấn đề đưa tài xế công nghệ và shipper vào diện tham gia BHXH bắt buộc không phải là đề xuất mới. Trước đây, nhiều chuyên gia cũng từng nêu quan điểm tương tự khi góp ý cho quá trình sửa đổi Bộ luật Lao động và Luật Bảo hiểm xã hội. Theo các tiêu chí hiện hành, người lao động là người làm việc theo thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành hoặc giám sát từ phía sử dụng lao động. Một số ý kiến cho rằng lao động nền tảng số có những đặc điểm tương đồng với khái niệm này.

Bên cạnh Hải Phòng, nhiều địa phương khác cũng đề xuất mở rộng diện bao phủ BHXH bắt buộc. Sở Nội vụ tỉnh Bắc Ninh cho rằng cần xây dựng các tiêu chí nhận diện phù hợp đối với những lao động có việc làm và thu nhập thường xuyên nhưng chưa được xác lập đầy đủ quan hệ lao động theo hình thức truyền thống. Nhóm đối tượng được đề cập bao gồm lao động thời vụ, lao động ngắn hạn, cộng tác viên, lao động nền tảng số, hướng dẫn viên du lịch, đại lý bảo hiểm và môi giới bất động sản.

Trong khi đó, Sở Nội vụ tỉnh Cao Bằng đề xuất thay đổi cách xác định đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo hướng lấy thu nhập thực tế làm căn cứ thay vì chủ yếu dựa trên hợp đồng lao động hoặc quan hệ lao động. Theo đề xuất này, mọi cá nhân có nguồn thu nhập ổn định đều có thể thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không phụ thuộc vào thời hạn hợp đồng hay hình thức làm việc.

Cơ quan này đồng thời kiến nghị bổ sung cơ chế hỗ trợ một phần mức đóng từ ngân sách nhằm khuyến khích các nhóm lao động có tính chất công việc linh hoạt hoặc thời vụ tham gia BHXH.

Những đề xuất liên quan đến việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH hiện vẫn đang được nghiên cứu, xem xét trong quá trình hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội trước khi trình Quốc hội trong năm nay.