Công bố tổ hợp xét tuyển phải được làm từ sớm

Thí sinh Hà Nội dự kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025. Ảnh Ngọc Tú

Nhiều trường bỏ khối thi truyền thống

Mới đây, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội thông báo 15/30 ngành của trường này như Báo chí, Quan hệ Công chúng, Tâm lý học,… sẽ không tuyển sinh khối C00 (văn, sử, địa) trong năm 2026. Bên cạnh đó, trường cũng bỏ xét tuyển các khối: C03 (toán, văn, sử), C04 (toán, văn, địa), D66 (văn, tiếng Anh, giáo dục kinh tế và pháp luật) với tất cả ngành. Các tổ hợp chính được trường sử dụng đều có môn ngoại ngữ như tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Nhật, tiếng Hàn.

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cho biết, việc đưa môn ngoại ngữ vào tổ hợp xét tuyển nhằm phù hợp với thực tiễn đào tạo và mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Những năm gần đây, bên cạnh các ngành lĩnh vực khoa học cơ bản và truyền thống như Văn học, Lịch sử, Triết học, Xã hội học, trường còn đào tạo các ngành mới, hiện đại, mà các ngành này chỉ sử dụng tổ hợp có ngoại ngữ.

Trường đặt mục tiêu 30% môn học được giảng dạy bằng tiếng Anh, theo quy định trong đào tạo đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Theo khảo sát, chỉ có khoảng 800/3.000 thí sinh vào trường có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Nhóm thí sinh đăng ký xét tuyển bằng tổ hợp không có môn Ngoại ngữ gặp khó khăn để đạt chuẩn đầu ra.

Do đó, chủ trương của trường phù hợp với Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, gồm mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Trường nhấn mạnh, để đạt được mục tiêu này trong vài năm tới thì phải có những thay đổi đầy khó khăn bước đầu, trong đó có thể ảnh hưởng đến nguồn tuyển sinh năm nay.

Trước đó, trong mùa tuyển sinh đại học năm 2025, nhà trường cũng có chủ trương tuyển sinh bằng các tổ hợp có môn ngoại ngữ và bỏ xét tuyển bằng C00 với một số ngành. Tuy nhiên, hướng đi này bị học sinh, phụ huynh phản ứng gay gắt bởi trường thông báo muộn dẫn đến thí sinh “trở tay” không kịp.

Học viện Biên phòng cũng bỏ hai tổ hợp truyền thống là C00 và A01 (toán, lý, Anh) trong mùa tuyển sinh năm 2026. Học viện dùng 3 tổ hợp xét tuyển gồm C03, C04 và D01 cho cả hai ngành Biên phòng và Luật. Nhà trường cho biết, thay đổi tổ hợp nhằm phù hợp với quy chế tuyển sinh hiện hành. Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tổ hợp xét tuyển phải gồm ít nhất 3 môn, bắt buộc môn toán hoặc văn với trọng số tính điểm xét không dưới 25%; từ năm 2026 số môn chung của các tổ hợp phải đóng góp ít nhất 50% trọng số. Vì vậy, 4 tổ hợp mà trường dự kiến đều lấy toán và văn làm gốc để đáp ứng tiêu chí này. Đây là hai môn bắt buộc trong kỳ thi tốt nghiệp THPT nên 100% thí sinh sẽ dự thi, còn môn thứ ba là lý, sử, địa hoặc tiếng Anh.

Với Trường Sĩ quan Chính trị, mùa tuyển sinh năm 2026, trường sẽ không sử dụng tổ hợp A00 (toán, lý, hóa) và C00 (văn, sử, địa). Thay vào đó, trường thêm khối C01 (văn, toán, lý). Các tổ hợp như C03 (văn, toán, sử), C04 (văn, toán, địa) và D01 (văn, toán, Anh) vẫn giữ nguyên.

Một lý do khác khiến khối C00 bị nhiều trường “xóa sổ” trong mùa tuyển sinh năm 2026 là những năm gần đây, điểm thi khối C00 có xu hướng nổi trội hơn các khối khác. Việc điều chỉnh mới này của các trường nhằm đảm bảo công bằng trong xét tuyển, tránh tình trạng chênh lệch quá lớn giữa các tổ hợp, dẫn đến việc quy đổi trở nên phức tạp.

Phương thức tuyển sinh cần ổn định

Em Hoàng Bảo Nam (Hưng Yên) cho biết, em yêu thích 3 môn khối C00 và đã định hướng theo khối này từ năm lớp 10. Tuy nhiên, trường học em định dự thi năm nay đã thông báo không tuyển sinh khối này nữa nên hiện tại em đang chuyển sang học khối C01 (văn, toán, lý). Có điều, nam sinh lo lắng 6 tháng còn lại học hai môn mà em không tập trung trước đó là toán, lý thì kết quả có thể sẽ không được cao như kỳ vọng.

Ngoài Hoàng Bảo Nam, nhiều học sinh lớp 12 năm nay cũng đang “ngồi trên đống lửa” vì không rõ trường mình dự kiến xét tuyển đại học có bỏ khối thi truyền thống các em đang tập trung ôn luyện hay không. Theo nhiều thí sinh, nếu có thay đổi về phương thức tuyển sinh, trường nên thông báo trước từ 2-3 năm để thí sinh chuyển hướng kịp, kết quả thi cử cũng sẽ cao hơn.

Theo nhiều chuyên gia giáo dục và giáo viên, phương thức tuyển sinh cần ổn định, ít nhất là 3 năm, bởi chu kỳ này giúp học sinh bắt đầu vào lớp 10 nắm được tiêu chí tuyển sinh, xác định cho mình tổ hợp các môn học phù hợp và có thời gian học tập, ôn luyện, chuẩn bị tốt nhất cho kỳ tuyển sinh đại học. Có như vậy mới đạt được mục tiêu cốt lõi của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là học để phát triển năng lực và nghề nghiệp tương lai.

“Tôi cho rằng phương thức tuyển sinh cần được giữ ổn định. Nếu có thay đổi phải thông báo sớm để các em học sinh có thời gian chuẩn bị, bởi các em vào lớp 10 đã phải chọn các môn tự chọn. Tại thời điểm các em lựa chọn những môn này, trường các em muốn thi vẫn có tổ hợp các em học. Tuy nhiên, khi các em học đến lớp 12, cụ thể học sinh lớp 12 năm nay chỉ còn 6 tháng nữa là đến kỳ thi, các em phải “quay xe” chọn tổ hợp khác sẽ rất bất lợi và ảnh hưởng đến kết quả tuyển sinh của các em. Theo tôi, việc công bố tổ hợp xét tuyển phải được làm từ trước 3 năm để thí sinh có sự chuẩn bị tốt nhất cho việc học tập và định hướng tương lai”, cô giáo Đỗ Thị Hoa (tỉnh Quảng Ninh) cho biết.

Bà Nguyễn Thị Thủy - đại biểu quốc hội đoàn Thái Nguyên đánh giá cao tinh thần cải cách của dự thảo Luật Giáo dục đại học. Tuy nhiên, từ việc các trường bỏ khối thi C00, bà đề nghị cần bổ sung nhiều quy định để bảo đảm tự chủ đại học không gây tổn hại đến quyền lợi người học. Theo bà Nguyễn Thị Thủy, quyền tự chủ phải được thực hiện có thời hạn và có lộ trình hợp lý, tránh ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người học, không thể đi ngược lại triết lý lấy người học làm trung tâm.