El Nino tăng nhiệt, Việt Nam đối mặt thêm nhiều đợt nắng nóng khốc liệt trong tháng 6

Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông xích đạo Thái Bình Dương đang tăng nhanh bất thường. Cùng với đó, lượng nước ấm tích tụ dưới bề mặt biển cũng cao hơn mức trung bình, cho thấy El Nino đang dần hình thành và có xu hướng mạnh lên trong nửa cuối năm 2026.

Nhiều trung tâm khí tượng lớn trên thế giới cũng đồng loạt đưa ra dự báo đáng chú ý. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đánh giá khả năng El Nino xuất hiện trong mùa hè Bắc bán cầu lên tới 70%, trong khi Trung tâm Dự báo Khí hậu Mỹ đưa ra xác suất 61% cho giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7.

Các chuyên gia cho biết El Nino thường khiến nhiều khu vực tại châu Á trở nên nóng hơn và khô hạn hơn do lượng mưa suy giảm. Dù hiện tượng này không trực tiếp tạo ra các đợt nắng nóng cụ thể, nhưng nó làm gia tăng đáng kể nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan.

WMO nhắc lại rằng năm 2024 từng ghi nhận mức nhiệt cao nhất lịch sử khi El Nino mạnh kết hợp với biến đổi khí hậu toàn cầu. Vì vậy, nhiều nhà khoa học lo ngại năm 2026 có thể tiếp tục xuất hiện những kỷ lục nhiệt độ mới nếu El Nino đạt cường độ mạnh như dự báo.

Một số mô hình khí hậu thậm chí cho rằng đợt El Nino lần này có thể đạt mức tương đương hoặc vượt qua những giai đoạn cực mạnh từng xuất hiện vào các năm 1982-1983, 1997-1998 và 2015-2016. Dù WMO không sử dụng khái niệm “siêu El Nino”, nhiều chuyên gia nhận định đây có thể là một trong những đợt El Nino dữ dội nhất kể từ giữa thế kỷ XX.

Tại Việt Nam, nắng nóng đã bao trùm nhiều khu vực ngay từ cuối tháng 5. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết trong các ngày 26-27/5, khu vực đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và dải từ Thanh Hóa đến Huế xuất hiện nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt với nhiệt độ phổ biến từ 38-40 độ C, có nơi vượt ngưỡng 40 độ C. Độ ẩm xuống thấp chỉ còn khoảng 40-45% khiến cảm giác oi bức càng trở nên khó chịu.

Nhiều khu vực khác ở Bắc Bộ, Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Lâm Đồng cũng duy trì mức nhiệt phổ biến 36-38 độ C trong nhiều giờ liên tiếp.

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định đây là đợt nắng nóng thứ hai trong tháng 5 và có cường độ kéo dài, khốc liệt hơn so với đợt giữa tháng. Theo đánh giá, đây cũng là một trong ba đợt nắng nóng gay gắt nhất từng xuất hiện trong tháng 5 kể từ năm 2021 đến nay.

Dự báo trong tháng 6, cả nước có thể tiếp tục hứng thêm khoảng 2-3 đợt nắng nóng mới. Nhiệt độ phổ biến ở mức 37-39 độ C, trong khi nhiều nơi có thể chạm ngưỡng 41-42 độ C, đặc biệt tại khu vực vùng núi phía Tây từ Thanh Hóa đến Huế.

Theo cơ quan khí tượng, dưới tác động của El Nino, nhiệt độ trung bình trên cả nước từ nay đến tháng 8 có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1 độ C. Điều này đồng nghĩa số ngày nắng nóng cũng như số đợt nắng nóng trong năm nay sẽ gia tăng đáng kể.

Không chỉ gây ra nhiệt độ cực đoan, El Nino còn kéo theo nguy cơ thiếu hụt lượng mưa trên diện rộng. Các chuyên gia cảnh báo nhiều khu vực có thể đối mặt với tình trạng hạn hán, thiếu nước sinh hoạt và sản xuất trong mùa khô, thậm chí nguy cơ xâm nhập mặn và khan hiếm nguồn nước có thể kéo dài sang đầu năm 2027.

Ngoài nắng nóng, thời tiết cực đoan còn làm gia tăng nguy cơ xuất hiện giông lốc, sét và mưa lớn cục bộ vào chiều tối do hiện tượng đối lưu mạnh trong khí quyển. Các khu vực Bắc Bộ, đặc biệt là vùng trung du và miền núi, cùng dải Thanh Hóa đến Huế, Tây Nguyên và Nam Bộ được cảnh báo cần đề phòng các hiện tượng thời tiết nguy hiểm trong giai đoạn chuyển mùa.

Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo thời tiết để chủ động ứng phó với nắng nóng và những hiện tượng cực đoan có thể xảy ra trong thời gian tới.