Hà Nội dự kiến xử lý 12 dự án liên quan ông Lê Thanh Thản: Cư dân có thể được chọn phương án di dời

Từ ngày 10/10, Hà Nội bắt đầu lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù nhằm giải quyết các vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án liên quan đến doanh nghiệp của ông Lê Thanh Thản.

Các doanh nghiệp liên quan gồm Doanh nghiệp tư nhân Xây dựng số 1 tỉnh Điện Biên, Công ty cổ phần Sản xuất - xuất nhập khẩu BEMES, Công ty cổ phần Phát triển đô thị Thanh Hà - Cienco5 cùng những tổ chức, pháp nhân có trách nhiệm về quyền lợi, nghĩa vụ tại các dự án.

Danh mục được đề cập gồm CT6 Kiến Hưng, Đại Thanh, CT5 Tân Triều, Khu nhà ở Xa La, các dự án CT11 và CT12 tại khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ, cùng những dự án VP3, VP5, VP6 và các tổ hợp HH1, HH2, HH3, HH4 tại Linh Đàm. Trong đó, CT11 và CT12 được tính chung là một dự án.

Theo báo cáo của cơ quan chức năng, tổng số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng tại các dự án là 6.759 căn, trong khi số căn hộ thực tế lên tới 24.943 căn, chênh lệch 18.184 căn. Tình trạng này tạo áp lực lên hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và chất lượng sống; một số người mua nhà vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận.

Ba nhóm công trình, ba hướng xử lý

Theo dự thảo, các công trình, hạng mục hoặc phần công trình xây dựng không đúng quy hoạch, giấy phép tại 12 dự án sẽ được phân thành ba nhóm để xác định cách xử lý.

Nhóm 1 gồm các công trình được xem xét tiếp tục tồn tại theo hiện trạng. Điều kiện đặt ra là công trình đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, không có tranh chấp về đất đai hoặc xây dựng, bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy và không gây ảnh hưởng đến công trình liền kề.

Bên cạnh đó, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phải đáp ứng quy mô dân số thực tế hoặc có phương án bổ sung. Công trình cũng cần bảo đảm yêu cầu về kiến trúc, cảnh quan, không vi phạm chỉ giới đường đỏ, hành lang bảo vệ hạ tầng, hành lang an toàn giao thông và quy định về tĩnh không.

Nhóm 2 gồm các công trình có thể được tồn tại có điều kiện. Đây là những trường hợp chưa đáp ứng một hoặc một số tiêu chí nhưng vẫn có khả năng khắc phục thông qua giải pháp kỹ thuật, bổ sung hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, di dời cư dân hoặc chuyển đổi công năng sử dụng.

Nhóm 3 là các công trình thuộc diện phải tháo dỡ. Nhóm này bao gồm những trường hợp không bảo đảm các yêu cầu về an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, cảnh quan, chỉ giới xây dựng hoặc hành lang bảo vệ công trình mà không thể khắc phục theo quy định.

Những nhà ở thấp tầng xây trên đất quy hoạch dành cho hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đất quốc phòng, an ninh hoặc hành lang bảo vệ công trình cũng thuộc diện này nếu không thể điều chỉnh quy hoạch.

Danh mục cụ thể công trình được phép tồn tại, tồn tại có điều kiện hoặc phải tháo dỡ sẽ do UBND TP Hà Nội quyết định dựa trên hồ sơ rà soát, đánh giá của cơ quan chuyên môn.

Dự thảo nhấn mạnh việc cho phép một số công trình vi phạm tiếp tục tồn tại là biện pháp khắc phục hậu quả theo cơ chế đặc thù, không đồng nghĩa với hợp thức hóa sai phạm. Các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án và quyết định xử lý đã có hiệu lực pháp luật vẫn được giữ nguyên giá trị.

Cư dân thuộc diện di dời có thể chọn phương án nào?

Phương án di dời được xây dựng theo từng nhóm công trình. Với nhóm 1, cư dân và tài sản phải được đưa ra khỏi các căn hộ, diện tích vi phạm tại khối đế, tầng kỹ thuật hoặc nhà sinh hoạt cộng đồng để khôi phục công năng theo quy hoạch được duyệt hoặc chuyển sang phục vụ cộng đồng.

Đối với nhóm 2, nếu việc bổ sung hạ tầng theo phương án của chủ đầu tư vẫn không đáp ứng được số lượng căn hộ và dân số tăng thêm, việc di dời sẽ được triển khai theo thứ tự ưu tiên. Trước hết là các căn hộ, diện tích vi phạm tại khối đế, tầng kỹ thuật và nhà sinh hoạt cộng đồng; tiếp đến là căn hộ nằm trong phần công trình xây vượt số tầng được cấp phép hoặc quy hoạch chi tiết đã duyệt.

Với nhóm 3, toàn bộ cư dân và tài sản phải di dời khỏi căn hộ, công trình thuộc diện tháo dỡ. Việc tháo dỡ phải bảo đảm an toàn cho người dân, công trình và các công trình liền kề. Nếu không thể tháo dỡ, dự thảo đề xuất chuyển đổi công năng sử dụng, với điều kiện không làm tăng áp lực lên hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Người mua căn hộ thuộc diện phải di dời có thể chủ động thỏa thuận với chủ đầu tư để lựa chọn một trong các phương án: nhận tiền đền bù, bồi thường và hỗ trợ; chuyển sang căn hộ hoặc nhà ở tương đương tại dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện kinh doanh do chủ đầu tư thực hiện; hoặc được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội mà không qua bốc thăm nếu đáp ứng điều kiện theo Luật Nhà ở.

Trước khi di dời, chủ đầu tư phải lập danh sách căn hộ, xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng và các quyền lợi hợp pháp của từng trường hợp. Phương án di dời phải được công khai, lấy ý kiến cư dân về bồi thường, hỗ trợ, nơi ở tạm thời và các nội dung liên quan.

Chủ đầu tư cũng phải bảo đảm kinh phí di dời và hỗ trợ nơi ở tạm thời trước khi hoàn thành phương án khắc phục hậu quả. Nếu không thực hiện trách nhiệm, UBND thành phố sẽ áp dụng biện pháp theo thẩm quyền và quy định pháp luật liên quan.

Chủ đầu tư phải tự chi trả, người mua nhà có cơ chế xin cấp sổ

Theo dự thảo, toàn bộ kinh phí khắc phục hậu quả do chủ đầu tư chịu, bao gồm chi phí di dời, bồi thường, hỗ trợ tạm cư, tháo dỡ, cải tạo, chuyển đổi công năng và hoàn trả, bổ sung hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Ngân sách nhà nước không được sử dụng để thanh toán những chi phí phát sinh từ vi phạm của chủ đầu tư; nguồn kinh phí thực hiện được bảo đảm bằng tiền ký quỹ và tài sản của chủ đầu tư.

Đối với các công trình được phép tiếp tục tồn tại, chủ đầu tư vẫn phải nộp lại khoản lợi bất hợp pháp từ phần xây dựng vượt quy hoạch hoặc giấy phép. Theo cách tính trong dự thảo, khoản tiền này bằng diện tích sàn vi phạm tăng thêm nhân với đơn giá xây dựng 1m² theo suất vốn đầu tư tại thời điểm công trình được đưa vào sử dụng thực tế, sau đó nhân với 50%.

Khoản tiền phải nộp được chuyển vào ngân sách thành phố thông qua Kho bạc Nhà nước Hà Nội theo thời hạn ghi trong quyết định xử lý. Nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với công trình được phép tồn tại cũng được xác định dựa trên giá đất trong bảng giá đất nhân với hệ số do UBND thành phố quy định tại thời điểm chấp thuận cho công trình tiếp tục tồn tại theo hiện trạng.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính về xây dựng và đất đai, chủ đầu tư phải hoàn tất hồ sơ gửi cơ quan chức năng để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho người mua nhà.

Trường hợp chủ đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính nhưng không gửi đầy đủ hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận, người mua nhà có thể trực tiếp nộp hồ sơ. Cơ quan cấp giấy chứng nhận có trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết.

Hà Nội cân nhắc tác động đến đời sống cư dân

Sở Xây dựng Hà Nội cho biết các dự án đã được xây dựng từ lâu, nhiều khu nhà đã có cư dân sinh sống ổn định; một số căn hộ cũng đã được cấp giấy chứng nhận. Vì vậy, việc buộc tháo dỡ phần công trình vi phạm và di dời số lượng lớn người dân có thể tác động đến trật tự, an sinh xã hội, đồng thời làm phát sinh nguy cơ khiếu kiện tập trung đông người.

Theo cơ quan này, xử lý vi phạm là yêu cầu cần thiết để bảo đảm tính thượng tôn pháp luật, nhưng quá trình thực hiện cũng phải tính đến an toàn và quyền lợi hợp pháp của người dân.

Trên cơ sở đó, Sở Xây dựng đề nghị UBND TP Hà Nội xem xét, trình HĐND thành phố ban hành nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả tại 12 dự án, gắn với mục tiêu tái thiết, chỉnh trang đô thị.

Các phương án nêu trên hiện vẫn nằm trong dự thảo nghị quyết đang được lấy ý kiến, chưa phải quy định đã có hiệu lực thi hành.

12 dự án thuộc diện điều chỉnh trong dự thảo Nghị quyết

        1. Dự án đầu tư xây dựng tổ hợp chung cư cao cấp và thương mại Bemes (CT6 Kiến Hưng), phường Kiến Hưng, thành phố Hà Nội;

        2. Dự án công trình có chức năng hỗn hợp Đại Thanh, xã Đại Thanh, thành phố Hà Nội;

        3. Dự án đầu tư xây dựng công trình hỗn hợp nhà ở và trung tâm thương mại CT5 Tân Triều, phường Hà Đông, thành phố Hà Nội;

        4. Dự án Khu nhà ở Xa La, phường Hà Đông, thành phố Hà Nội;

        5. Dự án nhà ở tại CT11, CT12 tại ô đất CT2, khu đô thị Kim Văn – Kim Lũ, phường Định Công, thành phố Hà Nội;

        6. Dự án tòa nhà hỗn hợp VP3 tại khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt, thành phố Hà Nội;

        7. Dự án tòa nhà hỗn hợp VP5 tại khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt, thành phố Hà Nội;

        8. Dự án tòa nhà hỗn hợp dịch vụ văn phòng, dịch vụ thương mại và nhà ở cao cấp VP6 phường Hoàng Liệt, thành phố Hà Nội;

        9. Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại ô đất HH1 thuộc ô CC6, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt, thành phố Hà Nội.

        10. Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại ô đất HH2 thuộc ô CC6, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt, thành phố Hà Nội.

        11. Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại ô đất HH3 thuộc ô CC6, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt, thành phố Hà Nội.

        12. Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại ô đất HH4 thuộc ô CC6, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt, thành phố Hà Nội.

QT (SHTT)