Nóng: Cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến bị C03 đề nghị truy tố

Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) vừa chính thức đề nghị truy tố bà Nguyễn Thị Kim Tiến về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí". Quyết định này được đưa ra sau gần 7 tháng kể từ ngày bà bị kỷ luật khai trừ khỏi Đảng (19/7/2025), khép lại một chặng đường sự nghiệp nhiều dấu ấn nhưng cũng đầy những nốt trầm buồn của cựu tư lệnh ngành y tế.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bi kịch này xuất phát từ hai siêu dự án: Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Việt Đức cơ sở 2. Được khởi công từ năm 2015 tại tỉnh Hà Nam cũ, mỗi bệnh viện mang quy mô 1.000 giường bệnh với kỳ vọng to lớn là giảm tải sức ép cho các cơ sở 1 tuyến trung ương. Tuy nhiên, tròn một thập kỷ trôi qua, hai công trình nghìn tỷ này vẫn chỉ là những khối bê tông vô hồn, bị bỏ hoang và xuống cấp trầm trọng do phải dừng thi công từ tháng 1/2021. Sự ngưng trệ kéo dài hơn 7 năm này không chỉ gây lãng phí nguồn lực khổng lồ mà còn để lại dấu hiệu thiệt hại ngân sách ước tính lên tới 1.253 tỷ đồng.

Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ vào cuối tháng 3 vừa qua, hàng loạt sai phạm nghiêm trọng trong khâu đấu thầu và xây dựng đã diễn ra tại hai dự án này. Cụ thể, trên cương vị người đứng đầu, bà Tiến cùng Thứ trưởng phụ trách thời kỳ đó bị xác định đã thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý và không hoàn thành các quyền hạn của người quyết định đầu tư. Nghiêm trọng hơn, giới chức y tế lúc bấy giờ còn có những vi phạm trong việc phê duyệt chủ trương tuyển tư vấn nước ngoài thiếu căn cứ, không đáp ứng điều kiện, đồng thời đưa ra các chỉ đạo trái pháp luật liên quan đến đơn vị tư vấn thực hiện gói thầu.

Sự lỏng lẻo ở cấp thượng tầng đã kéo theo những hệ lụy ở cấp thực thi. Cơ quan thanh tra chỉ rõ, Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm cùng các cá nhân liên quan không hề đáp ứng được năng lực về chuyên môn lẫn kinh nghiệm. Đáng chú ý, những cá nhân này còn có hành vi cố ý vi phạm, báo cáo sai sự thật, thiếu trung thực và phớt lờ các ý kiến thẩm định từ cơ quan chuyên môn.

Hậu quả của chuỗi sai phạm có hệ thống này là một loạt cán bộ đã sa lưới pháp luật. Bên cạnh cựu Bộ trưởng, cơ quan công an cũng đề nghị truy tố nhiều lãnh đạo thuộc Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm Bộ Y tế về cùng tội danh gây thất thoát, lãng phí, bao gồm nguyên Giám đốc Nguyễn Chiến Thắng, hai nguyên Phó giám đốc Nguyễn Kim Trung, cùng Trưởng phòng kỹ thuật dự toán Trần Văn Sinh. Thậm chí, hai cựu Giám đốc ban là Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn còn phải đối mặt thêm cáo buộc "Nhận hối lộ". Ở mảng doanh nghiệp, Giám đốc Công ty Cổ phần tư vấn, đầu tư và xây dựng SHT Đào Xuân Sinh bị đề nghị truy tố tội danh tương tự cựu Bộ trưởng, trong khi Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng Lê Thanh Thiêm bị cáo buộc "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản".

Nhìn lại quá khứ, việc vướng vào lao lý là một đoạn kết đầy xót xa đối với một người từng có bề dày cống hiến như bà Nguyễn Thị Kim Tiến. Năm nay 67 tuổi, người phụ nữ quê Hà Tĩnh sở hữu hàm Phó giáo sư, Tiến sĩ y khoa và danh hiệu cao quý Thầy thuốc nhân dân. Bà từng có 5 năm làm Viện trưởng Viện Pasteur TP HCM trước khi ra Hà Nội nhậm chức Thứ trưởng Y tế vào năm 2007, ở tuổi 48. Đến tháng 8/2011, bà chính thức trở thành Bộ trưởng Y tế, giữ cương vị này suốt đến năm 2019 và là thành viên duy nhất trong Chính phủ nhiệm kỳ 2016-2021 không phải là Ủy viên Trung ương.

Ngày mới nhậm chức, bà từng trăn trở và tuyên bố mạnh mẽ rằng không ở đâu trên thế giới, kể cả châu Phi, lại có cảnh bệnh nhân phải chui rúc nằm dưới gầm giường như ở nước ta. Bà tự hào rằng điều "được" nhất sau hai nhiệm kỳ của mình là đã thay đổi thái độ phục vụ của cán bộ y tế, đẩy lùi nạn "phong bì", giảm tình trạng nằm ghép và xây dựng môi trường bệnh viện xanh - sạch - đẹp. Thế nhưng, thật trớ trêu, chính hai dự án được sinh ra để hiện thực hóa khát vọng xóa bỏ cảnh bệnh nhân nằm ghép, gầm giường ấy, lại trở thành nguyên nhân đưa người cựu tư lệnh ngành vào vòng xoáy của một vụ án tham nhũng, kinh tế đặc biệt nghiêm trọng.