Từ định hướng thí điểm xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa ở cấp cơ sở, các chuyên gia cho rằng trong tương lai mô hình này có thể được mở rộng lên quy mô lớn hơn, bao gồm cả cấp tỉnh hoặc thành phố nếu quá trình triển khai đạt hiệu quả thực tiễn.

Chiều 21/5, tại hội thảo khoa học về xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn phát triển mới, PGS.TS Đoàn Minh Huấn - Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - nhận định việc hình thành mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa cần được xem là một bước đột phá nhằm cụ thể hóa mục tiêu xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa trong đời sống thực tế.

Theo ông, thay vì chỉ tồn tại dưới dạng khái niệm hay định hướng lý luận, mô hình này cần được thể hiện bằng những thay đổi cụ thể mà người dân có thể trực tiếp cảm nhận và đánh giá trong cuộc sống hằng ngày tại địa phương nơi mình sinh sống.

Ông Đoàn Minh Huấn cho rằng việc lựa chọn cấp xã, phường để triển khai thí điểm là phù hợp với điều kiện thực tiễn, bởi đây là cấp gần dân nhất, nơi mọi chủ trương và chính sách đều được kiểm nghiệm rõ ràng nhất. Người dân vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa đóng vai trò trực tiếp đánh giá hiệu quả vận hành của mô hình.

22-1779406335-sau-mo-hinh-xa-phuong-co-the-xuat-hien-cac-tinh-thanh-pho-xa-hoi-chu-nghia
PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh: Mục tiêu chung là lấy con người làm trung tâm, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc

Theo phân tích của ông, quá trình phát triển giữa các địa phương luôn có sự khác biệt nên việc triển khai đồng loạt trên quy mô toàn quốc hoặc cấp tỉnh ngay từ đầu là không khả thi. Vì vậy, cách tiếp cận phù hợp là bắt đầu từ cấp xã, sau đó mở rộng dần khi mô hình chứng minh được hiệu quả thực tế.

Ông cũng cho biết trong tương lai, khi đạt mức độ phát triển cao hơn, hoàn toàn có thể hình thành các tỉnh hoặc thành phố xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, quá trình này cần được thực hiện từng bước và gắn chặt với thực tiễn của từng địa phương.

Theo lãnh đạo Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, việc xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa cũng cần bảo đảm tính đa dạng giữa các khu vực như đô thị, nông thôn, miền núi hay vùng có bản sắc văn hóa riêng. Chính cấp cơ sở là nơi phản ánh rõ nét nhất những đặc điểm đặc thù này.

Ông cho rằng có địa phương ban đầu chỉ xây dựng được một vài xã, phường đạt tiêu chí, trong khi nơi khác có thể đạt tỷ lệ cao hơn. Dù khác nhau về điều kiện phát triển, các mô hình vẫn phải hướng đến mục tiêu chung là lấy con người làm trung tâm, bảo đảm cuộc sống ấm no, tự do và hạnh phúc cho người dân.

Cũng tại hội thảo, nhiều ý kiến nhấn mạnh cần xây dựng hệ tiêu chí thống nhất để cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa, từ phát triển kinh tế, văn hóa đến bảo đảm dân chủ, công bằng và nâng cao chất lượng sống.

Trước đó, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng - Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương - nhận định việc xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa là yêu cầu khách quan trong bối cảnh hiện nay, dựa trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối đổi mới.

Ông nhấn mạnh mô hình này không phải sự quay lại của cơ chế bao cấp hay quản lý hành chính cứng nhắc trước đây, mà hướng tới phương thức quản trị hiện đại, dân chủ và nhân văn hơn. Theo đó, xã, phường cần trở thành cộng đồng phát triển toàn diện, nơi người dân thực sự tham gia quản lý xã hội, đồng thời được thụ hưởng thành quả phát triển.

Theo quan điểm được nêu tại hội thảo, xã, phường trong tương lai không chỉ đơn thuần là đơn vị hành chính, mà còn phải trở thành không gian kiến tạo phát triển, nâng cao chất lượng dịch vụ công, thúc đẩy chuyển đổi số, bảo đảm an sinh và xây dựng cộng đồng hạnh phúc.