Thanh Hóa "hồi sinh" hàng nghìn trụ sở dôi dư sau sáp nhập: Quyết liệt chống lãng phí tài sản công

Đến nay, 4.528/5.004 cơ sở đã được phê duyệt phương án xử lý, đạt 90,5%. Tỉnh đang tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc còn lại để hạn chế lãng phí và phát huy giá trị tài sản Nhà nước.

Trụ sở cũ tìm được “vai trò” mới

Việc tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp cùng quá trình tinh gọn bộ máy khiến nhiều cơ sở nhà, đất công không còn phù hợp với chức năng ban đầu. Thay vì để các công trình đóng cửa, xuống cấp hoặc bỏ không, nhiều địa phương tại Thanh Hóa đang chủ động tìm hướng sử dụng mới dựa trên nhu cầu thực tế.

Tại xã Sao Vàng, được thành lập sau khi sáp nhập xã Xuân Phú, xã Thọ Lâm, xã Xuân Sinh và thị trấn Sao Vàng, việc kiểm kê, rà soát tài sản công được triển khai ngay sau khi bộ máy mới kiện toàn.

Theo ông Trịnh Quang Trung, Trưởng phòng Kinh tế xã Sao Vàng, địa phương hiện quản lý 104 cơ sở nhà, đất công, gồm 5 trụ sở cơ quan hành chính, 20 cơ sở giáo dục và 79 thiết chế văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng.

Đến nay, toàn bộ 104 cơ sở đã hoàn thành kiểm kê, bàn giao hiện trạng và được bố trí phương án sử dụng phù hợp.

Trong số này, 3 trụ sở dôi dư gồm UBND thị trấn Sao Vàng cũ, UBND xã Thọ Lâm cũ và UBND xã Xuân Phú cũ đã được tạm điều chuyển cho Công an xã, Ban Chỉ huy Quân sự xã và Đội Phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn cứu hộ khu vực sử dụng.

Nhờ đó, những trụ sở không còn phục vụ bộ máy cũ tiếp tục được khai thác thay vì để trống, đồng thời đáp ứng nhu cầu về cơ sở làm việc của các lực lượng chức năng.

Tuy nhiên, quá trình xử lý vẫn còn một số điểm nghẽn. Hai trạm y tế trên địa bàn Sao Vàng hiện chưa thể đưa vào khai thác do thủ tục bàn giao từ ngành Y tế về địa phương chưa hoàn tất.

Để sớm giải quyết vấn đề này, xã đã có văn bản đề nghị tỉnh và các ngành liên quan hoàn thiện thủ tục, qua đó giúp địa phương chủ động bố trí và sử dụng các cơ sở theo đúng quy định.

Nếu Sao Vàng tập trung điều chuyển những trụ sở dôi dư cho lực lượng chức năng thì xã Thọ Xuân lại lựa chọn hướng khai thác gắn với giáo dục và đời sống cộng đồng.

Qua rà soát, xã Thọ Xuân hiện quản lý 115 cơ sở nhà, đất công. Trong đó, 108 cơ sở tiếp tục được sử dụng; những cơ sở còn lại được phân loại để chuyển đổi công năng hoặc điều chuyển cho đơn vị có nhu cầu.

Trao đổi với báo Thanh Tra, ông Lê Văn Hoàn, Phó Chủ tịch UBND xã Thọ Xuân, cho biết nhiều trụ sở UBND xã cũ và nhà đa năng được định hướng chuyển thành nhà văn hóa thôn. Một số cơ sở khác được điều chuyển cho trường học nhằm đáp ứng nhu cầu về cơ sở vật chất.

Đáng chú ý, khu đất của Trường THCS thị trấn Thọ Xuân và Trường Tiểu học thị trấn Thọ Xuân, đều là cơ sở cũ, được định hướng xây dựng công viên, khu vui chơi và khu sinh hoạt cộng đồng.

Những cách làm khác nhau tại Sao Vàng và Thọ Xuân cho thấy tài sản công dôi dư sau sáp nhập có thể được xử lý theo nhiều hướng, tùy nhu cầu thực tế, quy hoạch phát triển và khả năng khai thác lâu dài của từng địa phương.

476 cơ sở vẫn cần tiếp tục tháo gỡ

Câu chuyện tại Sao Vàng và Thọ Xuân chỉ là một phần trong bài toán xử lý tài sản công dôi dư mà Thanh Hóa đang triển khai trên diện rộng.

Theo thống kê của UBND tỉnh Thanh Hóa, toàn tỉnh có 5.004 cơ sở nhà, đất thuộc diện phải sắp xếp, xử lý. Đến nay, 4.528 cơ sở đã được phê duyệt phương án, tương đương 90,5%. Số còn lại là 476 cơ sở đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ và triển khai xử lý theo quy định.

Với 476 cơ sở này, việc giải quyết không chỉ dừng ở khâu bàn giao. Các địa phương còn phải hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai, xác định giá trị tài sản, tính toán phương án chuyển đổi công năng, điều chuyển giữa các đơn vị hoặc thanh lý những cơ sở không còn nhu cầu sử dụng.

Đây là vấn đề càng cần được đẩy nhanh khi nhiều công trình đã xuống cấp sau thời gian dài sử dụng. Nếu chậm xử lý, tài sản có nguy cơ tiếp tục hư hỏng, thất thoát, đồng thời không phát huy được hiệu quả nguồn lực công.

Trước yêu cầu đó, UBND tỉnh Thanh Hóa vừa tổ chức hội nghị tập huấn nghiệp vụ quản lý, sử dụng tài sản công năm 2026 với sự tham gia của lãnh đạo các sở, ngành và cán bộ phụ trách tài sản công tại các xã, phường.

Tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Lê Quang Hùng nhấn mạnh xử lý tài sản công dôi dư là nhiệm vụ cấp thiết trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Lãnh đạo tỉnh yêu cầu các địa phương cập nhật đầy đủ những quy định mới, đồng thời chủ động trao đổi các khó khăn phát sinh để được hướng dẫn, tháo gỡ kịp thời, bảo đảm tiến độ thực hiện.

Theo lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa, việc chuẩn hóa nghiệp vụ, thống nhất nhận thức và quy trình xử lý sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình hoàn thành phương án đối với 476 cơ sở nhà, đất còn lại.

Từ những trụ sở cũ được chuyển thành nhà văn hóa, cơ sở được điều chuyển cho trường học đến các khu đất được định hướng thành công viên, khu vui chơi, Thanh Hóa đang cho thấy một hướng tiếp cận khác đối với tài sản công sau sáp nhập.

Đó không đơn thuần là bài toán giải quyết những cơ sở dôi dư, mà còn là việc tìm đúng công năng để những tài sản này tiếp tục phục vụ người dân. Khi một trụ sở cũ được đưa vào sử dụng, một khu đất được quy hoạch thành không gian công cộng hay một cơ sở được điều chuyển đến nơi có nhu cầu, nguồn lực Nhà nước sẽ tiếp tục phát huy giá trị thay vì đứng trước nguy cơ bỏ hoang, xuống cấp.

Đây cũng là cách Thanh Hóa hướng tới mục tiêu hạn chế lãng phí, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công và tạo thêm nguồn lực phục vụ đời sống, phát triển kinh tế - xã hội.