4 người trong một gia đình cùng mắc ung thư đại trực tràng: Bác sĩ cảnh báo 5 loại ung thư, một người mắc cả nhà nên đi khám

Gia đình bà Từ, 53 tuổi, ở Hà Nam (Trung Quốc), trải qua những ngày đầy biến động khi chỉ trong thời gian ngắn liên tiếp nhận hai thông tin trái ngược nhau.

Bà Từ nhập viện trong tình trạng sức khỏe suy kiệt, thường xuyên đau bụng âm ỉ, chán ăn và sụt cân nghiêm trọng. Khi bác sĩ tìm hiểu tiền sử gia đình, một thông tin khiến nhiều người bất ngờ: cha, anh trai và chị gái của bà đều từng mắc ung thư đại trực tràng.

Dù trong gia đình đã có tới 3 người mắc cùng một căn bệnh, bà Từ chưa từng thực hiện nội soi đại tràng để tầm soát.

Kết quả kiểm tra sau đó cho thấy tình trạng của bà đã rất nghiêm trọng. Hình ảnh chụp CT và nội soi phát hiện một khối u ác tính lớn tại đại tràng phải, đồng thời ung thư đã di căn sang gan. Bệnh được xác định ở giai đoạn 4, khiến tiên lượng điều trị của bà rất xấu.

Tuy nhiên, từ câu chuyện đáng tiếc của chị gái, người em trai của bà Từ lại có cơ hội phát hiện bệnh sớm hơn.

Lo ngại nguy cơ mắc bệnh trong gia đình, người em trai ngoài 40 tuổi lập tức đến bệnh viện thực hiện nội soi đại tràng lần đầu tiên. Kết quả khiến các bác sĩ bất ngờ khi phát hiện một khối polyp có kích thước lên tới 3-4 cm.

May mắn, tổn thương mới ở giai đoạn tiền ung thư và đã được cắt bỏ hoàn toàn ngay trong quá trình nội soi. Theo các chuyên gia, nếu tiếp tục trì hoãn khoảng 1-2 năm, khối polyp này có khả năng chuyển thành ung thư đại trực tràng.

Từ một tin dữ của người chị, người em đã kịp nhận được lời cảnh báo quan trọng để chủ động bảo vệ sức khỏe của chính mình.

5 loại ung thư được cảnh báo có nguy cơ tập trung trong gia đình

Từ trường hợp của gia đình bà Từ, Tiến sĩ Trần Tiểu Bình (Chen Xiaobing), Trưởng khoa Nội, Bệnh viện Ung thư tỉnh Hà Nam (Trung Quốc), nhấn mạnh rằng tiền sử gia đình là yếu tố nguy cơ không nên xem nhẹ.

Theo bác sĩ, có 5 loại ung thư đặc biệt cần được chú ý khi trong gia đình đã xuất hiện người mắc bệnh, gồm ung thư đại trực tràng, ung thư vú, ung thư dạ dày, ung thư gan và ung thư phổi.

Đứng đầu là ung thư đại trực tràng. Yếu tố gen được cho là đóng vai trò trực tiếp trong khoảng 3-5% số trường hợp mắc bệnh. Khi cha mẹ hoặc anh chị em ruột từng mắc ung thư đại trực tràng, nguy cơ đối với các thành viên thế hệ sau có thể tăng đáng kể, đặc biệt khi gia đình xuất hiện những dạng polyp có tính di truyền và dễ hóa ác tính.

Ung thư vú cũng có mối liên hệ đáng chú ý với yếu tố di truyền, đặc biệt là các đột biến gen BRCA1 và BRCA2. Khi một người thân trong gia đình mắc bệnh, nguy cơ của những thành viên nữ khác có thể tăng lên. Nếu gia đình có từ hai người mắc ung thư vú trở lên, mức nguy cơ được cảnh báo càng cao.

Với ung thư dạ dày, những người thuộc thế hệ thứ nhất hoặc thứ hai của bệnh nhân có nguy cơ mắc bệnh cao hơn 2-3 lần so với người bình thường. Ngoài yếu tố di truyền, các thành viên trong gia đình thường có chung thói quen ăn uống và có thể cùng đối mặt với nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP), từ đó khiến bệnh có xu hướng tập trung trong gia đình.

Ung thư gan cũng là căn bệnh cần lưu ý khi gia đình có tiền sử mắc bệnh. Việc lây truyền virus viêm gan B hoặc C qua tiếp xúc gần được cho là một trong những yếu tố khiến nhiều trường hợp xuất hiện trong cùng gia đình. Bên cạnh đó, thói quen sử dụng thực phẩm có nguy cơ nhiễm độc tố aflatoxin, chẳng hạn các loại hạt và ngũ cốc bị mốc, cũng có thể tạo ra nguy cơ chung.

Cuối cùng là ung thư phổi. Những người có cha mẹ hoặc anh chị em ruột từng mắc bệnh có nguy cơ cao hơn khoảng 1,51 lần so với những người không có tiền sử gia đình. Đặc biệt, nếu các thành viên cùng sống trong môi trường thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động, nguy cơ càng đáng lo ngại.

Ngoài 5 loại ung thư trên, ung thư buồng trứng liên quan đến gen BRCA, ung thư tuyến giáp dạng tủy và ung thư tuyến tụy cũng được đánh giá là có tính di truyền tương đối cao.

Một người mắc bệnh, cả gia đình không nên đứng ngoài cuộc

Theo Tiến sĩ Trần, khi một thành viên trong gia đình được chẩn đoán ung thư, người thân không nên chỉ quan tâm đến việc điều trị cho bệnh nhân mà bỏ qua nguy cơ của chính mình.

Nhóm người cần đặc biệt lưu ý là những người thân thế hệ thứ nhất, gồm cha mẹ, anh chị em ruột và con cái. Khi một trường hợp ung thư được phát hiện, những thành viên này nên chủ động đến bệnh viện kiểm tra để đánh giá nguy cơ và thực hiện tầm soát phù hợp.

Một nguyên tắc được bác sĩ đưa ra là có thể lấy tuổi người mắc bệnh trẻ nhất trong gia đình trừ đi 10 để xác định mốc bắt đầu tầm soát cho những người thân có nguy cơ. Chẳng hạn, nếu một thành viên được chẩn đoán ung thư ở tuổi 45, những người còn lại nên cân nhắc bắt đầu kiểm tra từ khoảng 35 tuổi thay vì chờ đến khi có triệu chứng.

Điều quan trọng của tầm soát là không chờ cơ thể phát tín hiệu bất thường mới đi khám. Những tổn thương tiền ung thư như polyp đại tràng có thể được phát hiện và xử lý trước khi chúng tiến triển thành khối u ác tính.

Trường hợp của em trai bà Từ là minh chứng rõ ràng cho giá trị của việc kiểm tra sớm. Nếu ông không chủ động nội soi sau khi biết chị gái mắc bệnh, khối polyp kích thước lớn có thể tiếp tục tồn tại mà không được phát hiện.

Đừng chỉ quan tâm đến gen, hãy loại bỏ những nguy cơ cả nhà cùng gặp

Theo cảnh báo từ chuyên gia, ung thư xuất hiện ở nhiều thành viên trong một gia đình không chỉ liên quan đến yếu tố di truyền. Những người sống chung còn có thể cùng chia sẻ môi trường, thói quen sinh hoạt và các yếu tố nguy cơ giống nhau.

Vì vậy, khi trong gia đình xuất hiện người mắc ung thư, việc kiểm tra sức khỏe cần được thực hiện chủ động hơn. Các thành viên nên chú ý đến nguy cơ liên quan đến vi khuẩn HP, virus viêm gan B và C, hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động, đồng thời loại bỏ thực phẩm bị mốc khỏi bữa ăn hằng ngày.

Câu chuyện của gia đình bà Từ cho thấy một ca ung thư đôi khi không chỉ là lời cảnh báo dành cho một cá nhân. Khi tiền sử gia đình đã xuất hiện nhiều trường hợp mắc cùng bệnh, việc chủ động kiểm tra có thể giúp những người còn lại phát hiện tổn thương từ sớm, thậm chí xử lý trước khi chúng trở thành ung thư.

Đừng đợi đến khi xuất hiện đau bụng, sụt cân hay suy nhược mới đi khám. Với những gia đình có tiền sử ung thư, chủ động tầm soát chính là cách để biến một tin dữ của người thân thành cơ hội bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.