Thận có thể suy giảm chức năng trong thời gian dài mà gần như không gây đau đớn. Vì vậy, những thói quen lặp lại mỗi ngày, từ ăn mặn đến dùng thuốc tùy tiện, đáng được đặc biệt lưu ý.

Thận đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như lọc máu, loại bỏ chất thải chuyển hóa, duy trì cân bằng nước và chất điện giải, đồng thời góp phần điều hòa huyết áp. Tuy nhiên, cơ quan này có thể bị ảnh hưởng âm thầm bởi những lựa chọn trong sinh hoạt hằng ngày.

Điều đáng lưu ý là tổn thương thận thường không xuất hiện rõ ràng sau một lần ăn mặn hay dùng thuốc giảm đau. Nguy cơ có thể tăng lên khi những thói quen không phù hợp được lặp lại trong thời gian dài.

29-1787971516-5-thoi-quen-tuong-binh-thuong-nhung-co-the-am-tham-gay-hai-cho-than

Thường xuyên dùng thuốc giảm đau

Đau đầu, đau lưng hoặc đau khớp có thể khiến nhiều người tìm đến thuốc giảm đau như một giải pháp nhanh chóng. Tuy nhiên, theo bác sĩ Urmila Anandh, chuyên gia tư vấn cao cấp, Trưởng khoa và Giáo sư Khoa Thận học tại Bệnh viện Amrita, Faridabad, việc sử dụng thường xuyên hoặc không đúng cách một số loại thuốc có thể tạo áp lực lên thận.

Các thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen và naproxen có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận, trong một số trường hợp dẫn đến tổn thương thận cấp. Việc sử dụng kéo dài cũng có thể gây ảnh hưởng đến chức năng của cơ quan này.

Rủi ro càng đáng chú ý nếu người dùng đang mất nước hoặc gặp tình trạng nôn mửa, tiêu chảy. Người bị tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim hoặc từng gặp vấn đề về thận cũng cần thận trọng hơn khi sử dụng nhóm thuốc này.

Ăn nhiều natri từ những nguồn khó nhận biết

Không phải lúc nào lượng muối tiêu thụ nhiều cũng đến từ việc nêm thêm muối vào thức ăn. Natri có thể hiện diện trong nhiều món ăn vặt mặn, dưa muối, nước sốt, mì ăn liền, thực phẩm đóng gói, đồ chế biến sẵn và các món ăn tại nhà hàng.

Những thực phẩm này đôi khi không có vị quá mặn nhưng vẫn có thể làm tăng đáng kể lượng natri đưa vào cơ thể. Khi tiêu thụ quá nhiều natri, cơ thể có xu hướng giữ nước và huyết áp có thể tăng.

Nếu huyết áp cao kéo dài, các mạch máu cùng những cấu trúc có nhiệm vụ lọc máu trong thận có thể bị tổn thương. Vì vậy, thay vì chỉ chú ý đến lượng muối cho thêm vào món ăn, cần quan tâm cả những nguồn natri “ẩn” trong chế độ ăn hằng ngày.

Ép bản thân uống thật nhiều nước

Uống đủ nước cần thiết cho cơ thể, nhưng điều đó không có nghĩa càng uống nhiều càng tốt cho thận.

Mất nước nghiêm trọng có thể tạo áp lực lên thận, nhất là trong thời tiết nóng, khi vận động mạnh hoặc lúc cơ thể bị sốt, nôn mửa và tiêu chảy. Ngược lại, việc cố ép bản thân uống vài lít nước mỗi ngày khi không có chỉ định đặc biệt cũng không phải cách đã được chứng minh là giúp bảo vệ thận.

Nhu cầu nước ở mỗi người phụ thuộc vào thể trạng, thời tiết, mức độ vận động, chế độ ăn và tình trạng sức khỏe. Những người mắc bệnh thận tiến triển, suy tim hoặc một số bệnh lý khác thậm chí có thể phải hạn chế lượng nước theo hướng dẫn của bác sĩ.

Do đó, thay vì đặt mục tiêu cứng nhắc như 3, 4 hay 5 lít nước mỗi ngày, cần chú ý đến cảm giác khát, lượng nước tiểu, điều kiện thời tiết, mức độ vận động và hướng dẫn y tế nếu có.

Để thực phẩm siêu chế biến chiếm phần lớn bữa ăn

Một lần ăn thực phẩm chế biến sẵn khi bận rộn không đồng nghĩa với việc thận lập tức bị tổn thương. Điều đáng lo hơn là biến đồ ăn đóng gói, nước uống nhiều đường và các sản phẩm siêu chế biến thành nền tảng của chế độ ăn hằng ngày.

Mì ăn liền, xúc xích, đồ chiên đóng sẵn, bánh kẹo công nghiệp hay nước ngọt có ga có thể chứa nhiều natri, carbohydrate tinh chế, calo và chất béo không lành mạnh.

Nếu kéo dài, chế độ ăn quá nhiều thực phẩm siêu chế biến có thể góp phần dẫn đến tăng cân, kháng insulin và tăng huyết áp, qua đó làm tăng những yếu tố nguy cơ liên quan đến tổn thương thận.

Thay vì tập trung vào một món ăn riêng lẻ, điều quan trọng là nhìn vào tổng thể chế độ ăn trong nhiều tháng. Một phần thực phẩm đóng gói có thể được thay thế bằng rau củ, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm ít qua chế biến.

Đối với người đã mắc bệnh thận, chế độ ăn cần được điều chỉnh phù hợp bởi nhu cầu về natri, kali, phốt pho và protein có thể khác nhau.

Bỏ qua việc kiểm tra huyết áp, đường huyết và chức năng thận

Không kiểm tra sức khỏe định kỳ có thể là một trong những thói quen khó nhận ra nhất. Nhiều người chỉ tìm đến cơ sở y tế khi cảm thấy cơ thể xuất hiện vấn đề, trong khi bệnh thận có thể tiến triển mà không gây triệu chứng rõ ràng, đặc biệt ở giai đoạn đầu.

Tiểu đường và tăng huyết áp là những nguyên nhân phổ biến của bệnh thận mạn. Đường huyết cao có thể gây tổn thương các cấu trúc lọc của thận, còn huyết áp cao có thể ảnh hưởng đến mạch máu và hệ thống lọc của cơ quan này.

Vì vậy, việc nắm được các chỉ số sức khỏe của bản thân có ý nghĩa quan trọng. Không chờ đến khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt mới kiểm tra có thể giúp nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường và có hướng xử trí phù hợp.

QT (SHTT)