7 thói quen của những người đoản thọ, ngoài 50 tuổi vẫn còn thì đặc biệt đáng lo ngại

Khác với quan niệm phổ biến rằng nguy cơ đoản thọ chỉ đến từ những căn bệnh hiểm nghèo bùng phát đột ngột, thực tế tờ Times of India cho rằng sự suy giảm thể chất và tinh thần ở lứa tuổi trung niên thường bắt nguồn từ chính những thói quen sinh hoạt tưởng chừng như vô hại mỗi ngày.  

Phân tích sâu hơn về hiện tượng này dưới góc độ y khoa, Bác sĩ Srinivasa Prasad B V, chuyên gia tim mạch hàng đầu tại Bệnh viện Apollo (Ấn Độ), đã chỉ ra rằng: “Tuổi 50 là một cột mốc quan trọng. Về mặt sinh học, đây là ngã rẽ quyết định, khi tác động tích lũy của quá trình lão hóa tế bào, thay đổi chuyển hóa và thói quen sống bắt đầu bộc lộ”.

Chính vì vậy, việc nhận diện và chủ động loại bỏ 7 lối mòn tư duy cùng thói quen thiếu tích cực dưới đây sẽ là chìa khóa vàng để bảo toàn khả năng vận động, sự minh mẫn và nền tảng sức khỏe lâu dài.

1. Nhầm lẫn giữa sự suy giảm nhận thức và chứng hay quên thông thường

Trong sinh hoạt hằng ngày, việc chốc lát quên mất tên một người quen hay loay hoay tìm kiếm chùm chìa khóa có thể chưa phải là tín hiệu báo động, Tuy nhiên, nếu tần suất quên xuất hiện dày đặc, kèm theo cảm giác bối rối khi thực hiện các công việc quen thuộc hoặc gặp khó khăn trong việc bắt kịp nhịp độ của một cuộc trò chuyện, đó tuyệt đối không phải là hiện tượng lão hóa tự nhiên có thể xem nhẹ

Các nghiên cứu chuyên môn cho thấy chức năng nhận thức chịu ảnh hưởng trực tiếp từ hàng loạt yếu tố như chất lượng giấc ngủ kém, huyết áp cao, bệnh tiểu đường, thói quen hút thuốc, lối sống ít vận động và sự suy giảm thính lực.

Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường này sẽ tạo điều kiện cho y bác sĩ kịp thời đưa ra các phương án can thiệp hiệu quả trước khi hệ thần kinh bị tổn thương nghiêm trọng.

2. Lựa chọn cardio và bỏ quên bài tập sức mạnh

Các hình thức vận động như đi bộ, chạy bộ, bơi lội hay đạp xe đều mang lại những lợi ích tuyệt vời cho hệ tuần hoàn và tim mạch. Dù vậy, khi đã bước qua mốc 50 tuổi, nếu chỉ duy trì đơn thuần các bài tập cardio thì vẫn chưa đủ để chống lại quá trình thoái hóa và mất cơ tự nhiên của cơ thể.

Theo phân tích của Bác sĩ Prasad, kể từ độ tuổi 30, cơ thể người trưởng thành đã bắt đầu sụt giảm khoảng 3-5% khối lượng cơ sau mỗi 10 năm, và tốc độ mất cơ này sẽ gia tăng mạnh mẽ hơn nữa khi chạm ngưỡng 50 tuổi.

“Nâng tạ hoặc tập với trọng lượng cơ thể hai lần mỗi tuần giúp kích thích tổng hợp protein cơ, bảo vệ mật độ xương và hỗ trợ cơ thể kiểm soát đường huyết, từ đó giảm nguy cơ tiểu đường tuýp 2”, chuyên gia tim mạch nhấn mạnh.

Đối với những người mới bắt đầu bước vào rèn luyện, việc tiếp cận có thể diễn ra rất đơn giản và an toàn thông qua các động tác squat, sử dụng dây kháng lực hoặc kết hợp với tạ nhẹ sao cho phù hợp nhất với thể trạng cá nhân.

3. Không chủ động kiểm tra xương

Loãng xương được ví như một "kẻ thù thầm lặng" bởi diễn tiến của nó hoàn toàn không gây đau đớn hay xuất hiện triệu chứng báo trước. Đáng lo ngại là không ít trường hợp chỉ phát hiện ra tình trạng xương đã suy yếu nghiêm trọng sau một chấn thương nhẹ dường như vô hại, dẫn đến gãy cổ tay, gãy cột sống hoặc gãy xương hông.

Mặc dù quá trình mất xương diễn ra ở cả hai giới, nhưng nữ giới phải chịu tốc độ suy giảm nhanh hơn hẳn sau giai đoạn mãn kinh do sự sụt giảm đột ngột của nội tiết tố estrogen. Bác sĩ Prasad đặc biệt cảnh báo rằng: “Vì mất xương diễn ra âm thầm và không gây đau, chờ đến khi gãy xương mới đánh giá sức khỏe xương là một thất bại của chăm sóc dự phòng”.

4. Trì hoãn việc sàng lọc ung thư định kỳ do chủ quan vào thể trạng

Nhiều loại bệnh lý ung thư có khả năng âm thầm tích tụ và phát triển trong cơ thể qua nhiều năm trời mà không phát ra bất kỳ tín hiệu cảnh báo rõ rệt nào. Đến khi các triệu chứng lâm sàng bùng phát ra bên ngoài, bệnh thường đã bước sang giai đoạn tiến triển nghiêm trọng, khiến cho phác đồ điều trị trở nên vô cùng phức tạp và tốn kém.

Nhấn mạnh về tầm quan trọng của công tác tầm soát, Bác sĩ Prasad cho biết: “Các hướng dẫn y khoa chỉ rõ rằng việc sàng lọc phải được xem là những cuộc hẹn không thể thương lượng”.

Căn cứ vào độ tuổi, giới tính, tiền sử bệnh lý gia đình cùng các nguy cơ cá nhân, các bác sĩ chuyên khoa sẽ đưa ra chỉ định sàng lọc phù hợp như kiểm tra ung thư đại trực tràng, ung thư vú, ung thư cổ tử cung hoặc tầm soát chuyên sâu tuyến tiền liệt.

5. Duy trì thói quen uống rượu như khi còn trẻ

Cùng với tiến trình lão hóa của cơ thể, tổng lượng nước sinh học sẽ giảm dần, trong khi tỷ lệ mỡ có xu hướng tăng lên và hiệu suất chuyển hóa cồn của gan cũng suy giảm đáng kể. Do đó, dù uống cùng một lượng rượu bia như khi còn trẻ, nồng độ cồn tích tụ trong máu cũng như mức độ tác động tiêu cực lên cơ thể ở tuổi trung niên sẽ cao hơn rất nhiều.

Hơn thế nữa, việc tiêu thụ thức uống có cồn ở giai đoạn này còn làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng giấc ngủ, kích thích tăng huyết áp, thúc đẩy nguy cơ gan nhiễm mỡ và gây ra những tương tác bất lợi với các loại thuốc điều trị mãn tính thường dùng sau tuổi 50.

6. Coi hiện tượng rối loạn giấc ngủ là quy luật tất yếu của tuổi già

Mặc dù nhịp sinh học và cấu trúc giấc ngủ có thể biến đổi nhất định theo thời gian, nhưng việc liên tục tỉnh giấc giữa đêm, mất ngủ dai dẳng hoặc rơi vào trạng thái mệt mỏi, kiệt sức vào ban ngày hoàn toàn không phải là điều bình thường mà bạn phải chịu đựng.

Tình trạng giấc ngủ kém kéo dài có mối liên hệ trực tiếp đến phản ứng viêm trong cơ thể, làm suy giảm khả năng điều hòa đường huyết, gây suy yếu hệ miễn dịch và gia tăng đáng kể các rủi ro liên quan đến bệnh lý tim mạch.

7. Phụ thuộc hoàn toàn vào cảm giác "vẫn khỏe" của bản thân

Rất nhiều căn bệnh nguy hiểm tiến triển mà không gây ra cảm giác đau đớn hay khó chịu rõ rệt trong giai đoạn đầu: tăng huyết áp hiếm khi có biểu hiện ngoại vi, chỉ số cholesterol cao không gây triệu chứng tức thì, và bệnh tiểu đường giai đoạn khởi phát cũng lặng lẽ hình thành.

Bác sĩ Prasad đưa ra lời khuyên nghiêm túc: “Cho rằng huyết áp, cholesterol và đường huyết hoàn toàn ổn định chỉ vì bạn cảm thấy khỏe là một canh bạc nguy hiểm”. 

Hoạt động thăm khám sức khỏe định kỳ đóng vai trò quyết định trong việc theo dõi chính xác các chỉ số huyết áp, đường huyết, HbA1c, cholesterol cũng như chức năng thận, từ đó ngăn chặn kịp thời các biến chứng nguy hiểm trước khi chúng bùng phát.

Lão hóa một cách khỏe mạnh không đồng nghĩa với việc cố gắng níu giữ tuổi thanh xuân bằng mọi giá. Chủ động từ bỏ những thói quen không còn phù hợp ngay khi bước qua tuổi 50 chính là khoản đầu tư vô giá giúp mỗi người duy trì trọn vẹn sự minh mẫn, khả năng vận động độc lập và nâng cao chất lượng cuộc sống trong suốt những năm tháng về sau.