Đời sống
16/08/2026 16:46Bác sĩ cảnh báo 5 món quen thuộc có thể gây áp lực cho gan, thận ở người lớn tuổi
Theo bác sĩ Hong Yongxiang (Đài Loan, Trung Quốc), không ít người lớn tuổi cho rằng mình đang duy trì chế độ ăn thanh đạm, nhưng một số món ăn quen thuộc lại tiềm ẩn những yếu tố có thể gây áp lực lên cơ thể. Trong đó, 5 nhóm thực phẩm được đặc biệt lưu ý gồm cháo trắng, nước hầm xương và thịt, ruốc cùng thịt khô, các loại nước sốt và rau củ muối chua.
Cháo trắng dễ khiến đường huyết tăng nhanh
Cháo trắng từ lâu được nhiều gia đình lựa chọn cho người lớn tuổi vì mềm, dễ ăn, đặc biệt với những người gặp khó khăn khi nhai. Tuy nhiên, theo bác sĩ Hong Yongxiang, việc ăn quá nhiều cháo trắng có thể khiến đường huyết tăng nhanh do tinh bột tinh chế bị phá vỡ cấu trúc trong quá trình ninh nhừ.
Tình trạng đường huyết tăng cao kéo dài được cho là có thể làm gia tăng nguy cơ viêm mạn tính, đồng thời ảnh hưởng đến gan và thận. Lượng đường dư thừa được chuyển hóa tại gan thành chất béo trung tính, trong khi đường huyết cao kéo dài khiến các cầu thận phải hoạt động trong tình trạng quá tải.
Vì vậy, việc xem cháo trắng là lựa chọn mặc nhiên tốt cho sức khỏe người cao tuổi có thể dẫn đến những hiểu lầm nếu sử dụng quá thường xuyên.
Nước hầm xương không phải nguồn canxi như nhiều người nghĩ
Quan niệm "hầm xương để lấy hết canxi rồi uống nước dùng cho chắc xương" cũng được bác sĩ chỉ ra là một hiểu lầm phổ biến.
Theo nội dung được cung cấp, canxi trong xương khó hòa tan vào nước trong quá trình ninh. Trong khi đó, chất béo và purin có thể hòa tan nhiều hơn vào nước dùng. Bài viết cũng cảnh báo nguy cơ các chất như chì tích tụ trong xương động vật giải phóng vào nước trong quá trình nấu.
Với người cao tuổi có chức năng chuyển hóa suy giảm, những yếu tố này có thể tạo thêm gánh nặng cho thận. Hàm lượng purin cao còn có thể làm tăng axit uric, liên quan đến nguy cơ sỏi thận hoặc bệnh thận do gout. Trong khi đó, gan phải xử lý lượng chất béo và các chất khác được đưa vào cơ thể từ nước hầm.
Ruốc, thịt khô: tiện lợi nhưng không nên lạm dụng
Ruốc hay thịt khô thường được dùng như món ăn kèm, đặc biệt trong những gia đình muốn bổ sung thêm thịt cho người lớn tuổi. Tuy nhiên, theo bác sĩ Hong Yongxiang, không nên mặc định rằng ăn ruốc tương đương với ăn thịt tươi.
Để tạo độ thơm, giòn và xốp, các sản phẩm này có thể sử dụng thêm dầu mỡ, đường và các hợp chất phosphate. Lượng phốt pho vô cơ từ phụ gia thực phẩm được cơ thể hấp thụ ở mức cao, từ đó có thể gây áp lực đáng kể lên thận.
Bên cạnh đó, lượng muối và chất bảo quản trong ruốc, thịt khô cũng khiến gan phải xử lý thêm nhiều thành phần khác. Việc tiêu thụ thường xuyên vì thế có thể không có lợi cho người lớn tuổi, nhất là những người đã gặp vấn đề về chức năng thận.
Nước sốt, chao dễ khiến lượng muối nạp vào tăng cao
Một nhóm thực phẩm khác được cảnh báo là các loại nước sốt, nước tương và chao. Bác sĩ Hong Yongxiang cho biết chỉ một lượng chao nhỏ cũng có thể chứa hàm lượng natri đáng kể.
Khi tuổi tác tăng, vị giác có thể suy giảm khiến một số người cảm thấy thức ăn chưa đủ mặn và tiếp tục sử dụng thêm nước tương hoặc các loại sốt. Điều này vô tình làm lượng natri nạp vào cơ thể tăng lên.
Theo bài viết, lượng natri cao có liên quan đến tình trạng tăng huyết áp, đột quỵ và suy giảm chức năng thận. Huyết áp cao kéo dài có thể gây tổn thương các mạch máu nhỏ ở thận. Đồng thời, gan cũng phải xử lý các chất phụ gia và phẩm màu có trong một số loại nước sốt.
Rau củ muối chua: món ăn quen thuộc nhưng nhiều yếu tố đáng lưu ý
Các loại rau củ muối như củ cải muối, dưa kiệu hay dưa cải chua được xếp vào nhóm cần đặc biệt chú ý. Theo bác sĩ Hong Yongxiang, nhóm thực phẩm này có hàm lượng muối cao do được sử dụng để bảo quản.
Bài viết cũng đề cập nguy cơ nấm mốc sinh độc tố aflatoxin và sự hình thành nitrosamine trong quá trình lên men muối. Việc sử dụng thường xuyên các thực phẩm muối chua được cho là có liên quan đến nguy cơ mắc một số bệnh ung thư.
Đối với người mắc bệnh thận, lượng muối lớn có thể khiến huyết áp khó kiểm soát và gây tình trạng giữ nước. Nếu thực phẩm bị nấm mốc, độc tố cũng có thể gây tổn thương cho tế bào gan.
Từ những cảnh báo trên, bác sĩ Hong Yongxiang khuyến nghị người cao tuổi nên xem xét lại thói quen sử dụng các món ăn này, đặc biệt nếu chúng xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn hằng ngày. Những thực phẩm vốn quen thuộc và được nhiều người mặc định là "thanh đạm" chưa chắc đã phù hợp nếu sử dụng quá mức, bởi cách ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chức năng gan và thận.
Bài đọc nhiều
