Bánh Trung thu nhiều đường, ăn thế nào để kiểm soát đường huyết?

Bánh Trung thu thường có thành phần chính gồm bột mì, đường, dầu hoặc mỡ, cùng các loại nhân như đậu xanh, hạt sen, thập cẩm, trứng muối và các loại hạt. Sự kết hợp này khiến món bánh có mật độ năng lượng khá cao dù kích thước không lớn.

Theo Viện Dinh dưỡng, một chiếc bánh nướng thập cẩm 176 g cung cấp khoảng 706 kcal, 31,5 g chất béo và 87,5 g glucid. Bánh nướng đậu xanh một trứng cùng trọng lượng chứa khoảng 648 kcal, 27,5 g chất béo và 80,6 g glucid. Một chiếc bánh dẻo nhân thập cẩm 170 g cung cấp khoảng 566 kcal.

Viện Dinh dưỡng cũng cho biết lượng bột đường trong một chiếc bánh dẻo hoặc bánh nướng có thể tương đương 2-3 bát cơm. Phần đường này chủ yếu ở dạng dễ hấp thu, vì vậy có thể khiến đường huyết tăng nhanh sau khi ăn.

Vì thế, với người đang kiểm soát cân nặng hoặc đường huyết, điều đáng lưu ý không phải là tuyệt đối kiêng bánh mà là kiểm soát lượng ăn và tổng khẩu phần trong ngày.

Không nên ăn cả chiếc một lần

Cách đơn giản để giảm lượng năng lượng nạp vào từ bánh Trung thu là chia bánh thành những phần nhỏ.

Thay vì ăn hết một chiếc trong một lần, có thể cắt bánh thành nhiều phần để dùng cùng gia đình. Người trưởng thành khỏe mạnh có thể lựa chọn khẩu phần tùy kích thước bánh, thành phần và nhu cầu năng lượng của bản thân.

Việc ăn bánh ngay sau một bữa chính cũng cần hạn chế. Khi cơ thể vừa nhận đủ năng lượng từ cơm, thịt, rau và các món ăn khác, một phần bánh ăn thêm sẽ tiếp tục làm tăng tổng năng lượng của bữa ăn.

Bánh có thể được sử dụng như một bữa phụ với lượng vừa phải, chẳng hạn vào giữa buổi sáng hoặc buổi chiều. Sau đó, các món giàu đường và chất béo khác trong ngày nên được cân đối để tránh tổng khẩu phần vượt quá nhu cầu.

Ăn nhiều bánh vào tối muộn cũng không phù hợp với người đang cần kiểm soát năng lượng, nhất là khi sau đó ít vận động.

Người mắc đái tháo đường cần thận trọng hơn

Với người mắc đái tháo đường, bánh Trung thu cần được tính vào tổng khẩu phần thay vì xem là món ăn “ngoài thực đơn”.

Một phần bánh chứa lượng carbohydrate đáng kể, vì vậy ăn nhiều hoặc ăn liên tục nhiều ngày có thể khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn, đặc biệt ở người có đường huyết vốn chưa ổn định.

Trường hợp một bệnh nhân nam 52 tuổi ở Hà Nội được chuyên gia dinh dưỡng ghi nhận là ví dụ. Người này có tiền sử đái tháo đường type 2, trước đó kiểm soát ổn định nhưng trong khoảng một tuần lại ăn nửa chiếc bánh Trung thu sau mỗi bữa tối. Sau đó, đường huyết tăng cao, kèm đầy hơi và phải đến cơ sở y tế kiểm tra, điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt.

Trường hợp này cho thấy việc bổ sung thường xuyên một thực phẩm giàu đường và năng lượng vào khẩu phần có thể ảnh hưởng đến kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, mức đường huyết của mỗi người còn phụ thuộc nhiều yếu tố, trong đó có chế độ ăn tổng thể, thuốc điều trị, vận động và tình trạng bệnh.

WHO khuyến nghị lượng đường tự do nên chiếm dưới 10% tổng năng lượng khẩu phần mỗi ngày. Với chế độ ăn khoảng 2.000 kcal, mức này tương đương khoảng 50 g đường. WHO cho biết giảm xuống dưới 5% tổng năng lượng, tương đương khoảng 25 g đường/ngày, có thể mang lại thêm lợi ích cho sức khỏe.

Do đó, người mắc đái tháo đường, có đường huyết không ổn định, thừa cân, béo phì hoặc mắc các rối loạn chuyển hóa nên đặc biệt chú ý khẩu phần khi ăn bánh Trung thu và thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng.

Trẻ em cũng cần kiểm soát lượng bánh

Bánh Trung thu không nên thay thế bữa ăn chính của trẻ.

Món bánh có thể cung cấp nhiều năng lượng nhưng không phải là một khẩu phần cân đối cho nhu cầu phát triển của trẻ. Với trẻ thừa cân, béo phì hoặc có rối loạn dung nạp glucose, lượng bánh càng cần được kiểm soát.

Viện Dinh dưỡng lưu ý nếu trẻ ăn quá nhiều bánh, nguy cơ dư thừa năng lượng và đường có thể tăng. Với trẻ biếng ăn, ăn bánh trước bữa chính còn có thể làm giảm cảm giác đói, ảnh hưởng đến lượng thức ăn trong bữa sau.

Với người khỏe mạnh, một phần bánh nhỏ vẫn có thể xuất hiện trong chế độ ăn dịp Trung thu. Điều quan trọng là không biến bánh thành món ăn chính hoặc ăn liên tục trong ngày.

Thay vì dùng cả chiếc bánh như một khẩu phần riêng, có thể chia nhỏ để thưởng thức cùng người thân, đồng thời giảm bớt những thực phẩm nhiều đường, chất béo khác trong ngày. Cách này giúp giữ được thói quen thưởng thức món bánh truyền thống mà vẫn kiểm soát tốt hơn lượng năng lượng đưa vào cơ thể.

HL (SHTT)