Từng bị xem là loài cá sống trong bùn lầy, kém sạch sẽ và không được ưa chuộng, cá chạch nay đã có sự thay đổi ngoạn mục khi trở thành đặc sản được nhiều người săn tìm nhờ hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao.

Theo Phó giáo sư Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia công nghệ thực phẩm, cá chạch trước đây thường khiến người tiêu dùng e ngại do tập tính sinh sống ở tầng đáy, nơi dễ tích tụ bùn đất và tạp chất. Không ít người lo ngại loài cá này có thể sống ở ao tù, khu vực ô nhiễm, thậm chí gần khu công nghiệp, làm tăng nguy cơ nhiễm kim loại nặng hoặc mang ký sinh trùng. Chính những quan niệm đó khiến cá chạch từng bị “ghẻ lạnh” và vắng bóng trong bữa ăn của nhiều gia đình.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của các mô hình nuôi trồng thủy sản an toàn, cá chạch ngày nay chủ yếu được nuôi trong môi trường kiểm soát, đảm bảo vệ sinh và chất lượng. Điều này giúp xóa dần những lo ngại trước đây, đồng thời mở đường cho cá chạch “lên đời”, trở thành thực phẩm được đánh giá cao cả về dinh dưỡng lẫn giá trị ẩm thực.

Không phải ngẫu nhiên cá chạch được ví như “sâm nước”. Theo các tài liệu dinh dưỡng, thịt cá chạch chứa hàm lượng đạm cao, ít chất béo và giàu vitamin cùng các axit amin dễ hấp thu. Với thành phần dinh dưỡng như vậy, cá chạch được xem là món ăn phù hợp cho người suy nhược, người mới ốm dậy hoặc lao động nặng cần bồi bổ cơ thể.

Trong chế biến, cá chạch đòi hỏi khâu sơ chế kỹ lưỡng để loại bỏ lớp nhớt và mùi bùn đặc trưng. Sau khi làm sạch, cá thường được kết hợp với các gia vị như gừng, nghệ, sả hay tiêu để khử mùi và làm nổi bật vị ngọt tự nhiên.

Dù vậy, việc nhận biết cá chạch có nhiễm kim loại nặng hay không bằng cảm quan gần như không thể. Vì thế, các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên lựa chọn cá chạch từ những cơ sở nuôi uy tín, có nguồn gốc rõ ràng, tránh sử dụng cá đánh bắt ở các khu vực nước có nguy cơ ô nhiễm để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.