Đời sống
20/10/2026 09:30Cả gia đình 4 người mắc ung thư gan, chuyên gia vừa vào bếp đã giật mình vì thứ quen thuộc này
Tan Dunci, y tá cấp cao kiêm chuyên gia an toàn thực phẩm thuộc Khoa Độc chất lâm sàng, Bệnh viện Linkou Chang Gung Memorial (Đài Loan, Trung Quốc), từng chia sẻ về một trường hợp khiến bà không khỏi lo ngại: Một gia đình có 4 người cùng mắc ung thư gan, trong đó nguyên nhân được nghi ngờ có liên quan đến những đôi đũa tre bị nấm mốc.
Theo chuyên gia, các chất độc có thể tồn tại ngay trong những vật dụng quen thuộc hằng ngày mà nhiều người không ngờ tới. Đáng chú ý, việc sử dụng đũa tre lâu năm nhưng không thay mới, dù đã xuất hiện nấm mốc, có thể tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe.
Phát hiện 4 người trong gia đình cùng mắc ung thư gan
Người đầu tiên trong gia đình phát hiện bệnh là người ông gần 70 tuổi. Ông phải nhập viện cấp cứu vì đau bụng dữ dội. Khi biết kết quả chẩn đoán ung thư gan, người thân cho rằng tuổi tác, tiền sử ăn uống kém và thói quen uống bia rượu trước đây có thể là những yếu tố liên quan.
Không lâu sau đó, con dâu của ông, một phụ nữ ngoài 40 tuổi làm nội trợ toàn thời gian, cũng được phát hiện mắc căn bệnh tương tự.
Việc hai người không có quan hệ huyết thống cùng mắc ung thư gan khiến người phụ nữ bắt đầu nghi ngờ về môi trường sống và thói quen sinh hoạt của gia đình. Sau khi nghe lời khuyên từ người quen, bà quyết định mời chuyên gia đến kiểm tra nơi ở.
Tại khu vực bếp, Tan Dunci phát hiện những đôi đũa tre đã xuất hiện nhiều vết nấm mốc đen. Bà lập tức cảnh báo gia đình về nguy cơ từ việc tiếp tục sử dụng những vật dụng này, đồng thời nhắc đến aflatoxin - độc tố có khả năng gây ung thư.
Hóa ra, gia đình đã quen sử dụng đũa tre trong hàng chục năm. Dù nhận thấy những đôi đũa ngày càng mốc và khó làm sạch, người phụ nữ vẫn không thể tự ý vứt bỏ vì bố chồng thường xuyên phản đối.
Theo quan niệm của người ông, đũa tre bị mốc là chuyện bình thường, không gây hại nếu được cọ rửa sạch sẽ, hấp hoặc ngâm trong nước nóng. Chính suy nghĩ này khiến những đôi đũa cũ tiếp tục được sử dụng trong thời gian dài.
Sau khi được chuyên gia cảnh báo, người phụ nữ nhanh chóng đưa những thành viên còn lại đi kiểm tra sức khỏe. Kết quả cho thấy hai người con của bà cũng mắc ung thư gan, nhưng bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm hơn.
Trong khi đó, người chồng chỉ bị xơ gan mức độ 2. Do thường xuyên đi công tác xa, ít ăn cơm tại nhà, ông được cho là có mức độ tiếp xúc với độc tố thấp hơn. Ông cũng duy trì thói quen tập thể dục nên có thể tiếp nhận điều trị sớm, với tiên lượng được đánh giá là tốt.
Đũa tre có hai dấu hiệu này cần được thay mới
Theo Tan Dunci, đũa tre không phải vật dụng duy nhất có thể trở thành nơi tiềm ẩn nguy cơ. Thớt gỗ bị mốc và thực phẩm mốc cũng có thể chứa aflatoxin, một loại độc tố được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm chất gây ung thư cấp độ 1.
Chuyên gia cảnh báo aflatoxin có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho cơ thể. Ngoài nguy cơ ung thư, việc tiếp xúc với lượng độc tố đáng kể còn có thể dẫn đến ngộ độc, suy gan hoặc suy thận cấp.
Đối với đũa tre, nguy cơ nấm mốc tăng lên khi vật dụng được sử dụng trong thời gian dài hoặc không được vệ sinh, bảo quản đúng cách. Trong quá trình sử dụng, bề mặt đũa có thể trở nên thô ráp, xuất hiện vết xước, nứt và dễ ngấm nước, cặn thức ăn. Những vị trí này khó làm sạch hoàn toàn, tạo điều kiện để đũa duy trì trạng thái ẩm ướt và phát sinh nấm mốc.
Đáng lưu ý, theo chuyên gia, aflatoxin có khả năng chịu nhiệt cao, vì vậy việc hấp, luộc hoặc ngâm đũa trong nước sôi không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn độc tố đã hình thành.
Bà khuyến cáo người dùng nên kiểm tra đũa thường xuyên và thay mới khi phát hiện hai dấu hiệu đáng ngại: bề mặt bị xước nhiều, xuất hiện vết nứt hoặc có nấm mốc, kể cả khi các vết mốc còn rất nhỏ.
Ngay cả khi chưa nhìn thấy dấu hiệu bất thường, đũa cũng nên được thay định kỳ từ 3-6 tháng một lần, theo khuyến nghị được chuyên gia chia sẻ.
Rửa đũa thế nào để hạn chế nấm mốc?
Bên cạnh việc thay mới những đôi đũa đã xuống cấp, cách vệ sinh và bảo quản cũng đóng vai trò quan trọng.
Tan Dunci lưu ý, với đũa tre và đũa gỗ có đường gân hoặc họa tiết trên bề mặt, người dùng nên làm sạch theo chiều của các đường này. Khi rửa, cần dùng miếng rửa bát chà kỹ từng chiếc thay vì gom nhiều chiếc vào lòng bàn tay rồi chà xát qua lại. Cách rửa qua loa có thể khiến cặn thức ăn vẫn bám lại trên đũa.
Sau khi rửa sạch, đũa cần được đặt ở nơi khô ráo và để khô hoàn toàn trước khi cất vào tủ. Theo lời khuyên của chuyên gia, nên ưu tiên vị trí có ánh nắng để đũa nhanh khô, hạn chế tình trạng ẩm kéo dài.
Việc khử trùng đũa thường xuyên cũng được khuyến khích. Nếu không có thiết bị chuyên dụng, người dùng có thể rửa sạch rồi luộc hoặc ngâm đũa tre, đũa gỗ trong nước sôi nhằm hạn chế nấm mốc.
Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là không tiếp tục sử dụng những đôi đũa đã mốc, nứt hoặc hư hỏng chỉ vì muốn tiết kiệm. Vệ sinh đúng cách giúp hạn chế nguy cơ phát sinh nấm mốc, nhưng không thể thay thế việc loại bỏ những vật dụng đã xuống cấp hoặc bảo đảm loại bỏ độc tố nếu chúng đã hình thành.
PN (SHTT)
Bài đọc nhiều
