Đời sống
18/08/2026 10:47Cả nhà vô tư làm 5 việc này mỗi ngày, có thể vô tình tạo cơ hội lây vi khuẩn liên quan ung thư dạ dày
Bữa cơm gia đình thường gắn với sự gần gũi và yêu thương. Người lớn gắp thức ăn cho nhau, mẹ nếm thử đồ ăn của con, ông bà nhai cơm rồi đút cháu hay cả nhà dùng chung một chai nước là những hình ảnh không xa lạ.
Tuy nhiên, với Helicobacter pylori (HP), một loại vi khuẩn có thể tồn tại lâu trong dạ dày và liên quan đến nhiều bệnh lý tiêu hóa, những hành động tưởng chừng vô hại này lại cần được lưu ý. HP được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm tác nhân gây ung thư nhóm 1. Đáng nói, người nhiễm vi khuẩn có thể không xuất hiện triệu chứng rõ ràng và vô tình truyền cho những người sống cùng.
Nhai thức ăn rồi đút cho trẻ
“Ngày trước vẫn làm thế có sao đâu” là suy nghĩ khá phổ biến khi ông bà hoặc cha mẹ nhai thức ăn rồi đút cho trẻ.
Thế nhưng, việc dùng miệng nhai thức ăn, thổi nguội hoặc hôn trẻ lên môi có thể tạo cơ hội để vi khuẩn trong nước bọt truyền sang trẻ. Đặc biệt, trẻ nhỏ là nhóm cần được chú ý bởi hệ miễn dịch và đường tiêu hóa chưa hoàn thiện.
Một hành động vốn xuất phát từ sự chăm sóc có thể vô tình trở thành con đường lây truyền vi khuẩn giữa các thành viên trong gia đình.
Dùng đũa cá nhân gắp thức ăn chung
Trên mâm cơm, mỗi người thường có một đôi đũa riêng. Tuy nhiên, không ít người vẫn có thói quen dùng chính đôi đũa vừa đưa lên miệng để gắp thức ăn từ đĩa chung.
Nếu một thành viên mang HP, thói quen này có thể tạo điều kiện để vi khuẩn lây sang người khác. Việc sử dụng thêm đũa hoặc thìa riêng cho các món ăn chung là thay đổi đơn giản, giúp hạn chế sự tiếp xúc giữa nước bọt và thức ăn.
“Uống một ngụm thôi” từ cùng một chiếc cốc
Một chiếc cốc được chuyền từ người này sang người khác, hay chai nước uống dở được đưa cho thành viên khác dùng tiếp, là hình ảnh khá quen thuộc trong nhiều gia đình.
Tương tự, việc dùng chung thìa, đũa hoặc các dụng cụ ăn uống cũng nên được hạn chế nếu trong nhà có người được xác định nhiễm HP.
Vừa đi vệ sinh xong đã dùng tay lấy thức ăn
HP còn có thể lây theo đường phân - miệng. Nếu người nhiễm không rửa tay kỹ sau khi đi vệ sinh, vi khuẩn có thể theo bàn tay tiếp xúc với tay nắm cửa, vòi nước, đồ dùng hoặc thức ăn.
Người khác chạm vào những vật dụng này rồi đưa tay lên miệng có thể đối mặt với nguy cơ phơi nhiễm. Vì vậy, rửa tay kỹ bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn là thói quen quan trọng để bảo vệ sức khỏe của cả gia đình.
Có người nhiễm HP nhưng không ai biết
Điều khiến HP dễ bị bỏ qua là vi khuẩn này có thể tồn tại âm thầm. Một người mang HP có thể không đau bụng, không ợ chua hay xuất hiện bất kỳ khó chịu đáng kể nào nhưng vẫn sinh hoạt bình thường.
Trong khi đó, nhiễm HP kéo dài có thể gây viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày - tá tràng và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Do đó, nếu một thành viên trong gia đình được xác định nhiễm HP, những người sống cùng, nhất là người có triệu chứng tiêu hóa hoặc thuộc nhóm nguy cơ, nên chủ động trao đổi với bác sĩ về việc có cần xét nghiệm hay không.
Không đau dạ dày vẫn có thể nhiễm HP
Không ít người cho rằng dạ dày không có biểu hiện bất thường đồng nghĩa với việc không nhiễm HP. Tuy nhiên, tình trạng nhiễm vi khuẩn này có thể diễn ra trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ ràng.
Khi cần kiểm tra, test hơi thở ure là một trong những phương pháp phổ biến. Người bệnh thực hiện xét nghiệm theo hướng dẫn của cơ sở y tế và không cần nội soi chỉ để tìm HP.
Nếu kết quả dương tính, người bệnh không nên tự mua thuốc điều trị. Việc lựa chọn phác đồ cần được bác sĩ tư vấn, bởi tình trạng kháng kháng sinh có thể ảnh hưởng đến hiệu quả tiệt trừ vi khuẩn. Sau điều trị, người bệnh cũng cần kiểm tra lại theo hướng dẫn để xác định HP đã được loại bỏ hay chưa.
Bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ
Để hạn chế nguy cơ lây nhiễm trong gia đình, không nhất thiết phải biến mỗi bữa ăn thành một cuộc “cách ly”. Những thay đổi đơn giản như sử dụng đũa, thìa riêng để gắp thức ăn chung, hạn chế dùng chung cốc, bát và dụng cụ ăn uống đã có thể giúp giảm việc trao đổi nước bọt.
Cha mẹ, ông bà cũng nên bỏ thói quen nhai thức ăn rồi đút cho trẻ, thổi thức ăn bằng miệng hoặc hôn trẻ lên môi. Cùng với đó là duy trì việc rửa tay kỹ bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Đặc biệt, khi một thành viên được phát hiện nhiễm HP, gia đình không nên chỉ quan tâm đến việc điều trị cho người bệnh mà bỏ qua những người sống cùng. Trao đổi với bác sĩ để đánh giá nguy cơ và xem xét nhu cầu kiểm tra là điều cần thiết.
Một bữa cơm gia đình vẫn có thể trọn vẹn sự gần gũi, chỉ cần thay đổi vài thói quen tưởng như rất nhỏ. Bởi đôi khi, chăm sóc người thân không chỉ nằm ở việc gắp cho nhau một miếng ngon, mà còn là tránh vô tình trao cho nhau một loại vi khuẩn có thể tồn tại trong dạ dày suốt nhiều năm.
Bài đọc nhiều
