Đời sống
29/08/2026 06:18Chuyên gia dinh dưỡng chỉ rõ 5 nhóm người nên hạn chế ăn xôi thường xuyên
PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì (Viện Dinh dưỡng), cho biết xôi được chế biến từ gạo nếp, một loại ngũ cốc chứa nhiều tinh bột và có mật độ năng lượng cao. Sau khi nấu chín, thực phẩm này cũng có chỉ số đường huyết (GI) lớn.
Dù vậy, chuyên gia cho rằng xôi không phải món ăn bắt buộc phải loại bỏ. Với người trưởng thành khỏe mạnh, việc ăn xôi vẫn có thể phù hợp nếu biết kiểm soát khẩu phần, tần suất và cân đối với tổng năng lượng của cả ngày.
Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, mỗi lần ăn chỉ nên sử dụng khoảng một bát con, tương đương 150-200g. Người dùng có thể ưu tiên những loại như xôi đỗ xanh, xôi lạc thay vì các loại chứa nhiều chất béo hoặc xôi mặn. Việc ăn kèm trứng luộc, thịt nạc, ức gà hoặc sữa không đường cũng giúp bổ sung protein, tăng cảm giác no và hạn chế tình trạng đường huyết tăng sau bữa ăn.
Tuy nhiên, với người thừa cân, béo phì hoặc ít vận động, việc ăn xôi cần được kiểm soát chặt chẽ hơn. Do xôi có mật độ năng lượng cao, nhóm này nên giảm khẩu phần xuống còn khoảng một nửa đến hai phần ba so với thông thường. Các loại xôi nhiều mỡ hành, ruốc, chả hay xúc xích cũng nên được hạn chế, đồng thời giảm lượng cơm trong những bữa ăn còn lại.
Bên cạnh chế độ ăn, chuyên gia cũng lưu ý việc duy trì vận động thể lực tối thiểu 150 phút mỗi tuần để hạn chế tích lũy năng lượng dư thừa.
Người bị tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường cũng không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn xôi. Tuy nhiên, nhóm này nên ăn với lượng nhỏ, tránh ăn xôi đơn độc và kết hợp cùng thực phẩm giàu protein, chất xơ nhằm làm chậm quá trình hấp thu đường. Sau bữa ăn, việc theo dõi đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng cũng cần được thực hiện để điều chỉnh khẩu phần phù hợp.
Trong khi đó, trẻ em, thanh thiếu niên và người lao động nặng có nhu cầu năng lượng cao hơn nên xôi vẫn có thể là nguồn cung cấp năng lượng phù hợp. Để bữa ăn cân đối hơn, các nhóm này nên kết hợp xôi với thực phẩm giàu protein cùng rau, quả.
Ngoài những người cần kiểm soát cân nặng và đường huyết, chuyên gia cũng khuyến cáo một số nhóm khác không nên sử dụng xôi thường xuyên. Đó là người bị rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ hoặc bệnh tim mạch, đặc biệt nếu lựa chọn xôi mặn chứa nhiều mỡ và muối.
Người mắc các bệnh về dạ dày, trào ngược dạ dày - thực quản hoặc rối loạn tiêu hóa cũng cần thận trọng, bởi gạo nếp có thể gây đầy bụng, chậm tiêu ở một số trường hợp. Người cao tuổi ít vận động cũng thuộc nhóm cần lưu ý do nhu cầu năng lượng giảm, trong khi nguy cơ dư thừa tinh bột lại tăng.
PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng nhấn mạnh, xôi không phải thực phẩm có hại nếu được sử dụng đúng cách. Vấn đề nằm ở khẩu phần, tần suất ăn và sự cân đối với toàn bộ chế độ dinh dưỡng.
Một bữa sáng với xôi sẽ hợp lý hơn nếu được bổ sung nguồn đạm, rau hoặc trái cây, đồng thời điều chỉnh lượng tinh bột ở những bữa ăn khác trong ngày. Với người đang cần kiểm soát cân nặng hoặc mắc các bệnh lý chuyển hóa, việc tham khảo ý kiến bác sĩ hay chuyên gia dinh dưỡng sẽ giúp xác định khẩu phần phù hợp với tình trạng sức khỏe và mức độ vận động.
Hải Yến (SHTT)
Bài đọc nhiều
