Đau bàn chân khi nghỉ có thể cảnh báo bệnh động mạch ngoại biên

Đau khi nghỉ (rest pain) là tình trạng đau ở bàn chân hoặc ngón chân, xuất hiện ngay cả khi một người không đi lại hay dồn trọng lượng lên bàn chân. Đây là một dạng đau đặc biệt. Khoảng 1/100 người tại Mỹ sẽ gặp phải tình trạng này vào một thời điểm nào đó trong đời.

Đau khi nghỉ có thể xuất hiện đơn độc, hoặc do nhiều bệnh lý ở bàn chân gây ra. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu của tình trạng thiếu máu đe doạ chi mạn tính (chronic limb-threatening ischemia - CLTI).

CLTI là giai đoạn tiến triển của bệnh động mạch ngoại biên. Bệnh xảy ra khi các mảng xơ vữa tích tụ trong lòng động mạch, khiến mạch máu bị thu hẹp và hạn chế lưu lượng máu đến chân, bàn chân.

Ở người mắc CLTI, tình trạng tích tụ mảng xơ vữa nghiêm trọng làm giảm đáng kể lượng máu lưu thông đến chân, bàn chân hoặc ngón chân. Những người bị đau khi nghỉ do CLTI nhưng không được điều trị kịp thời có thể xuất hiện các vết thương hoặc vết loét lâu lành, hoại tử mô. Đặc biệt, trong trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể phải đoạn chi.

Do CLTI bắt nguồn từ bệnh động mạch ngoại biên, việc điều trị kịp thời là cần thiết để tránh các biến chứng liên quan đến bệnh động mạch, trong đó có những biến cố tim mạch đe dọa tính mạng như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ.

Theo Tạp chí Phẫu thuật Mạch máu (Journal of Vascular Surgery), 80% bệnh nhân đến khám vì đau khi nghỉ có thể tử vong trong vòng 10 năm kể từ khi được chẩn đoán. Nguyên nhân là tình trạng tích tụ mảng xơ vữa nghiêm trọng trong động mạch ở chân có mối liên hệ chặt chẽ với tình trạng tắc nghẽn mạch máu lan rộng trong hệ tim mạch và các biến chứng của CLTI.

Nhận biết sớm các triệu chứng đau khi nghỉ có thể quyết định việc người bệnh được can thiệp phẫu thuật kịp thời, giúp bảo vệ tính mạng, hay phải đối mặt với nguy cơ tử vong cao hơn. 5 dấu hiệu cần lưu ý gồm:

- Đau rát dữ dội ở bàn chân.

- Rụng lông trên bàn chân.

- Da bàn chân trông nhợt nhạt, bóng bất thường.

- Chuột rút dữ dội ở chân khi đi bộ.

- Ngón chân chuyển sang màu tím hoặc xanh.

Một số người có nguy cơ bị đau khi nghỉ cao hơn do lối sống. Hút thuốc, lạm dụng rượu bia, ít vận động và chế độ ăn uống kém lành mạnh là những yếu tố góp phần gây suy giảm nghiêm trọng lưu lượng máu đến chi dưới.

Điều trị đau khi nghỉ như thế nào?

Để điều trị đau khi nghỉ, cần xử lý nguyên nhân nền gây ra tình trạng này, chẳng hạn như tình trạng thiếu máu đe doạ chi mạn tính hay bệnh động mạch ngoại biên.

Phương pháp điều trị có thể bao gồm sử dụng thuốc nhằm giảm nguy cơ hình thành cục máu đông, hạ cholesterol và kiểm soát các bệnh lý như tăng huyết áp hoặc đái tháo đường. Bên cạnh đó, người bệnh cần thay đổi lối sống, chẳng hạn như cai thuốc lá, tăng cường vận động và cải thiện chế độ ăn uống.

Đối với người mắc thiếu máu đe doạ chi mạn tính hay bệnh động mạch ngoại biên, đôi khi cần áp dụng các phương pháp điều trị tích cực hơn để khôi phục tuần hoàn máu. Các phương pháp này có thể bao gồm thủ thuật ít xâm lấn như nong mạch hoặc đặt stent, hay phẫu thuật bắc cầu mạch máu nhằm tạo đường lưu thông mới, đưa máu đi qua khu vực động mạch bị tắc nghẽn.

Đau khi nghỉ có thể xuất hiện đột ngột và khiến người bệnh bất ngờ. Tuy nhiên, những nguyên nhân tiềm ẩn gây ra tình trạng này có thể đã âm thầm diễn tiến trong nhiều năm.

Việc tìm kiếm lời khuyên từ các bác sĩ cũng rất quan trọng, nhất là khi bạn chưa xác định được loại đau mình đang gặp phải, đặc biệt là những cơn đau xuất hiện vào ban đêm là gì. Đừng bỏ qua triệu chứng này! Càng tìm kiếm sự trợ giúp sớm, cơ hội đạt được kết quả điều trị tích cực cho đôi chân càng cao hơn.

Theo Lê Tuyết (Suckhoecong.vn)