Nghiên cứu tại Mỹ cho thấy số người tử vong do các bệnh ung thư liên quan đến rượu đã tăng hơn gấp đôi trong hơn ba thập kỷ. Đáng chú ý, tác động của rượu không chỉ liên quan đến ung thư gan mà còn được ghi nhận ở nhiều loại ung thư khác.

Một nghiên cứu mới cho thấy số ca tử vong do ung thư liên quan đến rượu tại Mỹ đã tăng từ 11.361 trường hợp năm 1990 lên 23.126 trường hợp vào năm 2023.

Nghiên cứu được trình bày lần đầu tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ (ASCO) năm 2025, sau đó công bố trên tạp chí The Lancet Regional Health-Americas. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rượu là một yếu tố nguy cơ ung thư có thể thay đổi, với ảnh hưởng không chỉ giới hạn ở gan.

Hơn 23.000 ca tử vong liên quan đến rượu

Các nhà nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ Global Burden of Disease để phân tích xu hướng tử vong do ung thư liên quan đến rượu tại Mỹ trong giai đoạn 1990-2023. Kết quả cho thấy số ca tử vong mỗi năm đã tăng hơn gấp đôi trong khoảng thời gian này.

Nam giới và những người từ 55 tuổi trở lên chịu gánh nặng lớn nhất. Tuy nhiên, xu hướng gia tăng xuất hiện ở hầu hết các loại ung thư, nhóm tuổi và khu vực.

Rượu đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm chất gây ung thư nhóm 1, cùng nhóm với khói thuốc lá và amiăng. Các bằng chứng được đề cập trong nghiên cứu cho thấy việc sử dụng rượu có liên quan đến nhiều loại ung thư như ung thư vú, gan, thực quản, đại trực tràng và một số ung thư vùng đầu, cổ.

21-1789946965-loai-do-uong-duoc-xep-cung-nhom-chat-gay-ung-thu-voi-khoi-thuoc-la-nhieu-nguoi-dung-moi-ngay
Các nhà nghiên cứu cảnh báo rượu có liên quan đến nhiều loại ung thư, trong đó ung thư vú và đại trực tràng nổi bật ở một số nhóm tuổi. Ảnh: Medium.

Chinmay Jani, tác giả chính của nghiên cứu và là nghiên cứu sinh trưởng về huyết học và ung thư tại Trung tâm Ung thư Toàn diện Sylvester thuộc Trường Y khoa Miller của Đại học Miami, cho biết điều đáng chú ý là phạm vi tác động của rượu có thể liên quan đến nhiều loại ung thư khác nhau.

Theo chuyên gia này, dù mối liên hệ giữa rượu và ung thư gan đã được biết đến rộng rãi, nhận thức về nguy cơ đối với các bệnh ung thư đại trực tràng, thực quản, vú, tuyến tụy và tuyến tiền liệt vẫn còn hạn chế.

Nguy cơ khác nhau giữa nam và nữ, người trẻ và lớn tuổi

Nghiên cứu cho thấy loại ung thư liên quan đến tử vong do rượu có sự khác biệt giữa các nhóm tuổi và giới tính.

Ở nam giới lớn tuổi, ung thư gan là nguyên nhân có tỷ lệ tử vong liên quan đến rượu cao nhất, tiếp đến là ung thư thực quản và ung thư đại trực tràng. Trong khi đó, ung thư vú đứng đầu ở phụ nữ.

Đáng chú ý, nhóm người trẻ cũng xuất hiện một xu hướng khác. Ở nam giới từ 20-54 tuổi, ung thư đại trực tràng trở thành nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư liên quan đến rượu. Ở phụ nữ cùng độ tuổi, ung thư vú đứng đầu, tiếp theo là ung thư đại trực tràng.

Đặc biệt, trong nhóm tuổi 20-54, ung thư đại trực tràng đã vượt ung thư gan để trở thành nguyên nhân hàng đầu ở nam giới và nguyên nhân thứ hai ở phụ nữ trong số các trường hợp tử vong do ung thư liên quan đến rượu.

Rượu là yếu tố nguy cơ có thể thay đổi

Gilberto Lopes, tác giả chính của nghiên cứu và trưởng khoa Ung thư Nội khoa tại Trường Y Miller, cho rằng kết quả cho thấy cần cung cấp thông tin rõ ràng hơn về những yếu tố trong lối sống có thể tác động đến nguy cơ ung thư.

Theo ông, nguy cơ ung thư liên quan đến rượu không chỉ tập trung ở một loại bệnh hay một nhóm người nhất định. Việc sử dụng rượu là yếu tố nguy cơ mà mỗi người có thể chủ động thay đổi, qua đó mở ra hướng cho các chương trình giáo dục sức khỏe, phòng ngừa và phát hiện sớm ung thư.

Dù ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học, nhận thức của cộng đồng về mối liên hệ giữa rượu và ung thư vẫn được đánh giá là tương đối thấp so với các yếu tố nguy cơ khác như hút thuốc lá.

Các chuyên gia cho rằng mức tiêu thụ rượu thấp nhất có thể giúp giảm tác động đối với nguy cơ ung thư và sức khỏe tổng thể, dù chưa xác định được một mức uống rượu hoàn toàn an toàn.

Bên cạnh nguy cơ liên quan đến nhiều loại ung thư, rượu bia còn có thể làm tình trạng tổn thương gan nghiêm trọng hơn ở những người đang nhiễm virus viêm gan B hoặc C. Sự kết hợp giữa cồn và virus có thể thúc đẩy phản ứng viêm mạn tính, khiến quá trình xơ hóa gan diễn ra nhanh hơn so với người chỉ nhiễm virus mà không uống rượu.

Cồn cũng có thể làm suy giảm khả năng đáp ứng miễn dịch, tạo điều kiện cho virus nhân lên và làm giảm hiệu quả điều trị bằng thuốc kháng virus.

Đáng chú ý, người nhiễm viêm gan B hoặc C tiếp tục uống rượu có nguy cơ mắc ung thư gan (HCC) cao hơn đáng kể so với người không uống. Đồng thời, nguy cơ suy gan cấp cũng tăng lên, đây là tình trạng có thể đe dọa tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời.

Hải Yến (SHTT)