5 dấu hiệu sớm cảnh báo tiểu đường, đừng bao giờ chủ quan bỏ qua

Mối nguy hiểm lớn nhất của căn bệnh này nằm ở sự tiến triển âm thầm, kéo dài qua nhiều năm mà không biểu hiện dấu hiệu cảnh báo rõ rệt nào.

ThS.BSCKI Lưu Thúy Quỳnh, Khoa Nội tiết, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, không ít người phát hiện bệnh khi đã xuất hiện các vấn đề liên quan đến tim mạch, thận, mắt hoặc thần kinh.

Trong khi đó, một số thay đổi tưởng như rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm. Nếu bất kỳ biểu hiện nào dưới đây xuất hiện và kéo dài, việc chủ động đi thăm khám ngay là điều vô cùng cấp thiết.  

1. Liên tục khát nước, đi tiểu nhiều hơn

Cơn khát bất thường và tần suất đi tiểu tăng lên vốn là những dấu hiệu kinh điển của căn bệnh. Tuy nhiên, ở giai đoạn khởi phát, chúng thường diễn ra rất kín đáo. Người bệnh đôi khi chỉ nhận ra mình uống nước nhiều hơn, thường cảm thấy khô miệng hoặc phải rời giường đi tiểu 1-2 lần mỗi đêm.

Nhiều người thường vội quy kết các xáo trộn nhỏ này do thời tiết oi bức, thói quen uống trà, cà phê hay vấn đề tuổi tác. Giải thích về cơ chế này, bác sĩ Thúy Quỳnh giải thích rằng khi glucose máu tăng kéo dài, glucose được bài xuất qua nước tiểu, kéo theo nước và làm tăng lượng nước tiểu; tình trạng mất nước này sẽ kích thích cảm giác khát của cơ thể.

Do đó, bất kỳ sự thay đổi rõ rệt nào về thói quen bài tiết và uống nước không rõ nguyên nhân đều là tín hiệu cảnh báo không được phép xem nhẹ.  

2. Mệt mỏi, uể oải kéo dài

Bên cạnh đó, cảm giác uể oải, suy kiệt năng lượng kéo dài cũng là một hồi chuông báo động. Căng thẳng trong công việc hay mất ngủ đều gây kiệt sức, nhưng tình trạng thiếu hụt năng lượng dai dẳng không rõ nguyên do lại có thể bắt nguồn từ bệnh đái tháo đường type 2 đang âm ỉ phát triển.

Bệnh nhân rất dễ cảm thấy kiệt sức dù không làm việc nặng, giảm sự tập trung, hay buồn ngủ vào ban ngày và luôn chìm trong trạng thái thiếu sức sống. Theo bác sĩ Thúy Quỳnh, nguyên nhân liên quan đến việc glucose trong máu tăng nhưng không được các mô sử dụng hiệu quả do tình trạng đề kháng insulin.

Vì thế, dù đường huyết cao, tế bào vẫn không sử dụng glucose một cách hiệu quả để tạo năng lượng. Sự nhầm lẫn giữa mệt mỏi bệnh lý với áp lực đời sống thường ngày chính là lý do khiến nhiều người vô tình bỏ qua thời điểm vàng để can thiệp.

3. Sụt cân bất thường

Sự biến động khó lường của cân nặng cũng là một yếu tố không thể bỏ qua. Ở người mắc đái tháo đường type 2, sự thay đổi này có thể rẽ theo hai hướng trái ngược nhau. Một số trường hợp bị sụt cân nhẹ và từ từ ngoài ý muốn.

Do tốc độ sút cân không quá nhanh và không kèm cảm giác chán ăn hay mệt lả dữ dội, người bệnh dễ ngộ nhận đây là kết quả tích cực từ việc ăn uống điều độ. Ngược lại, nhiều người lại đối mặt với tình trạng tăng cân dần, nổi bật là việc tích mỡ vùng bụng. Thực tế, đề kháng insulin là một đặc điểm quan trọng của đái tháo đường type 2.

Khi insulin hoạt động kém hiệu quả, cơ thể buộc phải tăng tiết insulin bù trừ, vô tình thúc đẩy quá trình tích lũy mỡ thừa, đặc biệt là tại vùng bụng trong suốt thời gian dài.

Do đó, mọi sự tăng giảm cân bất thường ngoài ý muốn hoặc tích tụ mỡ bụng rõ nét, nhất là ở nhóm người có yếu tố nguy cơ, đều cần được lưu tâm sát sao.  

4. Nhiễm trùng dai dẳng, vết thương nhỏ khó lành

Tình trạng nhiễm trùng dai dẳng và các vết thương chậm lành cũng là chỉ dấu quan trọng. Một vết xước nhỏ mãi không liền sẹo, các đợt viêm da tái đi tái lại hay viêm nấm tái phát thường khiến bệnh nhân chỉ nghĩ đơn thuần đến bệnh lý da liễu hoặc niêm mạc.

Thực tế, việc nồng độ glucose trong máu tăng cao kéo dài sẽ bào mòn hàng rào miễn dịch, tạo môi trường lý tưởng để các loại vi khuẩn và nấm sinh sôi. Biểu hiện này có thể bao gồm nhiễm trùng da, viêm nang lông, nấm da, nấm sinh dục, viêm lợi, viêm quanh răng hoặc các tổn thương trầy xước rất khó phục hồi.

Bác sĩ Thúy Quỳnh lưu ý nhiều bệnh nhân điều trị riêng lẻ ở các chuyên khoa khác nhau, nhưng nếu hiện tượng này tái diễn liên tục, một xét nghiệm đường huyết đơn giản sẽ giúp vạch trần căn nguyên gốc rễ.  

5. Thị lực thay đổi, mắt nhìn mờ

Cuối cùng, hiện tượng thị lực suy giảm hoặc nhìn mờ thoáng qua không hẳn lúc nào cũng là tật khúc xạ thông thường. Vào giai đoạn sớm, người bệnh có thể nhận thấy mắt mờ chốc lát, khó tập trung khi đọc sách, hoặc tầm nhìn xa lẫn gần kém đi vào cuối ngày.

Vì các biểu hiện này chập chờn, lúc rõ lúc mờ, người bệnh thường đổ lỗi cho việc mỏi mắt do dùng máy tính hay dấu hiệu của tuổi già. Bác sĩ Thúy Quỳnh cho hay: “Tăng glucose máu có thể làm thay đổi áp lực thẩm thấu trong thủy tinh thể, gây phù nhẹ và ảnh hưởng đến khả năng điều tiết của mắt.

Nếu đường huyết tăng kéo dài, hệ vi mạch võng mạc cũng có thể bị ảnh hưởng”. Chính vì không gây đau đớn, nhiều người chỉ đến tiệm kính để đo mắt thay vì làm xét nghiệm đường huyết.

Đến khi thị lực suy giảm nghiêm trọng hoặc đã xuất hiện biến chứng tổn thương võng mạc, bệnh tình thường đã bước vào giai đoạn tiến triển phức tạp.  

PV (SHTT)