Bỏ bữa sáng để giảm cân, người trẻ có thể đối mặt nguy cơ tiểu đường

Bữa sáng đang trở thành một trong những bữa ăn dễ bị cắt bỏ nhất ở người trẻ, đặc biệt với những người áp dụng nhịn ăn gián đoạn để kiểm soát cân nặng. Một số người thậm chí chỉ uống cà phê, trà hoặc trà sữa rồi tiếp tục làm việc đến trưa.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc thường xuyên bỏ bữa sáng không đồng nghĩa với giảm cân hiệu quả. Một số nghiên cứu còn ghi nhận mối liên quan giữa thói quen này với nguy cơ mắc đái tháo đường type 2. Phân tích tổng hợp trên Public Health Nutrition cho thấy người thường xuyên bỏ bữa sáng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nhóm duy trì bữa sáng.

Bỏ bữa sáng không đồng nghĩa nhịn ăn khoa học

Theo chuyên gia dinh dưỡng Hsiao Wei-Lin, những người thường xuyên bỏ bữa sáng có nguy cơ mắc tiểu đường cao hơn khoảng 30%. Nguy cơ vẫn tăng khoảng 22% ngay cả khi đã tính đến yếu tố cân nặng. Mức rủi ro được cảnh báo cao nhất ở nhóm bỏ bữa sáng 4-5 ngày mỗi tuần.

Kết quả này phù hợp với một số nghiên cứu trước đây. Một phân tích tổng hợp các nghiên cứu đoàn hệ cho thấy việc bỏ bữa sáng 4-5 ngày mỗi tuần có liên quan với nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 tăng 55%; khi điều chỉnh theo chỉ số khối cơ thể, mức tăng còn khoảng 40%.

Dù vậy, các chuyên gia lưu ý đây là mối liên quan được quan sát trong nghiên cứu, không nên hiểu rằng cứ bỏ một bữa sáng là sẽ trực tiếp gây ra bệnh tiểu đường. Chất lượng tổng thể của chế độ ăn, cân nặng, mức độ vận động, giấc ngủ và nhiều yếu tố chuyển hóa khác cũng ảnh hưởng đáng kể đến nguy cơ bệnh.

Chuyên gia dinh dưỡng cho biết nhịn ăn gián đoạn có thể mang lại lợi ích ở một số người, nhưng không nên đồng nhất phương pháp này với việc bỏ bữa sáng một cách tùy tiện. Khi giảm cân, điều quan trọng là kiểm soát tổng năng lượng và chất lượng thực phẩm thay vì chỉ đơn giản cắt một bữa ăn.

Trà sữa không phải lựa chọn thay thế bữa sáng

Đáng lo hơn, một số người bỏ đồ ăn nhưng lại dùng trà sữa hoặc các loại đồ uống ngọt để chống đói. Cách này có thể khiến lượng đường và năng lượng nạp vào tăng đáng kể mà không cung cấp một bữa ăn cân đối.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết có bằng chứng mạnh cho thấy việc thường xuyên sử dụng đồ uống có đường làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2, đồng thời liên quan đến tăng cân và béo phì.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cũng xếp đồ uống có đường vào nhóm nguồn cung cấp đường bổ sung đáng kể trong chế độ ăn và cho biết việc sử dụng thường xuyên có liên quan với tăng cân, béo phì và đái tháo đường type 2.

Vì vậy, nếu một người bỏ bữa sáng rồi thay bằng một ly trà sữa nhiều đường, việc này không thực sự giúp cơ thể "nhịn ăn" theo cách có lợi cho sức khỏe. Ngược lại, lượng đường hấp thu nhanh từ đồ uống có thể làm đường huyết tăng nhanh, trong khi cơ thể vẫn thiếu protein, chất xơ và nhiều dưỡng chất cần thiết.

Không cần ép bản thân ăn thật nhiều vào buổi sáng

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, mục tiêu không phải là bắt buộc mọi người phải ăn một bữa sáng thật lớn. Điều quan trọng là xây dựng lịch ăn phù hợp với nhu cầu năng lượng và duy trì chất lượng khẩu phần trong cả ngày.

Bữa sáng có thể ưu tiên các thực phẩm giàu protein, chất xơ và ít đường bổ sung như trứng, sữa chua không đường, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt hoặc rau củ. Một bữa ăn vừa phải nhưng cân đối sẽ phù hợp hơn việc dùng đồ uống nhiều đường để chống đói.

Với người không có cảm giác đói ngay sau khi thức dậy, có thể ăn muộn hơn thay vì cố ép bản thân ăn ngay. Tuy nhiên, khoảng thời gian nhịn ăn không nên trở thành lý do để ăn quá nhiều vào bữa trưa hoặc tối.

Một số nghiên cứu cũng cho thấy người bỏ bữa sáng có xu hướng có chất lượng chế độ ăn tổng thể kém hơn, với lượng chất xơ và ngũ cốc nguyên hạt thấp hơn.

Do đó, nếu mục tiêu là giảm cân, thay vì chỉ tập trung vào việc "bỏ bữa", người trẻ nên chú ý tổng lượng calo, ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng, hạn chế đồ uống có đường và duy trì vận động. Đây mới là những yếu tố có ý nghĩa lâu dài đối với cân nặng cũng như sức khỏe chuyển hóa.