Một nghiên cứu quy mô lớn vừa công bố cho thấy béo phì không chỉ làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa mà còn có mối liên hệ với 19 loại ung thư khác nhau. Các chuyên gia cho rằng việc duy trì cân nặng hợp lý cần đi kèm lối sống lành mạnh để góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh về lâu dài.

Phân tích dữ liệu từ hơn 1,5 triệu trường hợp ung thư, nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Metabolism cho thấy béo phì có mối liên hệ với nguy cơ mắc 19 loại ung thư. Ngoài những bệnh lý vốn đã được biết đến như tim mạch và đái tháo đường, tình trạng thừa cân, béo phì còn được ghi nhận liên quan đến nhiều bệnh ung thư như bệnh bạch cầu, u lympho không Hodgkin, ung thư bàng quang và u thần kinh đệm.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Saneya Pandrowala, chuyên ngành phẫu thuật ung thư đường tiêu hóa và gan mật tụy tại Bệnh viện KIMS (Ấn Độ), quy mô lớn của nghiên cứu giúp các kết luận có độ tin cậy cao hơn.

14-1783998288-nghien-cuu-chi-ra-beo-phi-co-lien-quan-den-nguy-co-mac-19-loai-ung-thu
Béo phì là yếu tố nguy cơ dẫn tới nhiều loại bệnh. Ảnh: AI

Chuyên gia cho biết mô mỡ có khả năng giải phóng các chất gây viêm, đồng thời làm thay đổi nồng độ hormone và tác động đến quá trình chuyển hóa insulin. Những biến đổi này kéo dài theo thời gian có thể tạo điều kiện thuận lợi để các tế bào ung thư phát triển.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng tác động của béo phì đến nguy cơ ung thư không giống nhau giữa các nhóm đối tượng. Ở người Đông Á, mối liên hệ giữa béo phì với ung thư vú sau mãn kinh và ung thư buồng trứng được ghi nhận rõ rệt hơn, trong khi nguy cơ ung thư đại trực tràng liên quan đến béo phì lại nổi bật hơn ở nam giới.

Theo Tiến sĩ Pandrowala, nguy cơ mắc ung thư hiếm khi xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Yếu tố di truyền, sự phân bố mỡ trong cơ thể, chế độ dinh dưỡng, mức độ vận động, môi trường sống và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế đều có thể ảnh hưởng đến mức độ tác động của béo phì đối với mỗi người.

Đối với phụ nữ sau mãn kinh, chuyên gia cho biết mô mỡ trở thành nguồn sản xuất estrogen chủ yếu của cơ thể. Điều này có thể làm tăng nguy cơ mắc các loại ung thư nhạy cảm với hormone, trong đó có ung thư vú và ung thư buồng trứng.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng việc kiểm soát cân nặng chỉ là một phần trong chiến lược phòng ngừa ung thư. Để giảm nguy cơ mắc bệnh, mỗi người cần duy trì chế độ ăn cân đối với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc; đồng thời tập luyện thể chất thường xuyên, hạn chế thực phẩm siêu chế biến, đồ uống nhiều đường, tránh hút thuốc và giảm sử dụng rượu bia.

Bên cạnh cân nặng, vòng eo cũng là chỉ số đáng chú ý bởi lượng mỡ tích tụ vùng bụng có liên quan mật thiết đến các rối loạn chuyển hóa, từ đó có thể thúc đẩy quá trình hình thành ung thư.

Theo Tiến sĩ Pandrowala, ngay cả khi chỉ giảm được một lượng cân nặng vừa phải nhưng kết hợp với lối sống khoa học, sức khỏe chuyển hóa vẫn có thể được cải thiện đáng kể và nguy cơ ung thư cũng giảm theo thời gian. Vì vậy, việc phòng ngừa nên được thực hiện từ sớm thay vì chờ đến khi tình trạng béo phì trở nên nghiêm trọng.