Một nghiên cứu quy mô lớn dựa trên dữ liệu của khoảng nửa triệu người vừa chỉ ra rằng không chỉ thiếu ngủ, mà ngủ quá nhiều cũng có thể khiến quá trình lão hóa trong cơ thể diễn ra nhanh hơn.

Công trình nghiên cứu do Phó giáo sư Junhao Wen thuộc Trường Đại học Y khoa Vagelos của Đại học Columbia (Mỹ) dẫn đầu đã tập trung phân tích mối liên hệ giữa thời lượng giấc ngủ và tuổi sinh học của các cơ quan trong cơ thể. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Nature.

Theo nhóm nghiên cứu, thay vì chỉ đánh giá tuổi tác dựa trên số năm sống, họ xây dựng các “đồng hồ lão hóa” riêng cho từng cơ quan nhằm theo dõi tốc độ già đi của cơ thể một cách chi tiết hơn. Dữ liệu được khai thác từ ngân hàng sinh học Biobank của Anh với khoảng 500.000 người tham gia.

23-1779509621-ngu-qua-nhieu-cung-co-the-khien-co-the-gia-nhanh-hon
Thời lượng ngủ có thể tác động đến quá trình lão hóa của nhiều cơ quan trong cơ thể - Minh họa AI: Thu Anh

Các nhà khoa học đã ứng dụng công nghệ máy học để xác định những dấu hiệu sinh học liên quan đến quá trình lão hóa ở từng cơ quan cụ thể. Hệ thống phân tích kết hợp dữ liệu hình ảnh y tế, protein đặc trưng của cơ quan cùng các phân tử có trong máu để đưa ra đánh giá về tuổi sinh học.

Sau đó, nhóm nghiên cứu so sánh thời lượng ngủ do người tham gia tự báo cáo với các chỉ số từ 23 “đồng hồ lão hóa”, bao gồm 17 hệ cơ quan khác nhau trong cơ thể.

Kết quả cho thấy những người ngủ trung bình từ khoảng 6,4 đến 7,8 giờ mỗi ngày có tốc độ lão hóa chậm hơn đáng kể. Đây được xem là khoảng thời gian ngủ lý tưởng giúp các cơ quan hoạt động ổn định và duy trì sức khỏe lâu dài.

Ngược lại, cả hai tình trạng ngủ quá ít hoặc ngủ quá nhiều so với mức trên đều có liên hệ với việc gia tăng tốc độ lão hóa ở nhiều cơ quan quan trọng như não bộ, tim, phổi và hệ miễn dịch.

Nghiên cứu cũng ghi nhận người ngủ quá ít có nguy cơ cao gặp các vấn đề sức khỏe như trầm cảm, rối loạn lo âu, béo phì, tiểu đường tuýp 2, tăng huyết áp, bệnh tim thiếu máu cục bộ và rối loạn nhịp tim.

Trong khi đó, cả việc ngủ thiếu lẫn ngủ quá nhiều đều được cho là có liên quan đến các bệnh về hô hấp như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, đồng thời làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề tiêu hóa như viêm dạ dày hay trào ngược dạ dày thực quản.

Các nhà khoa học cho rằng kết quả này tiếp tục củng cố quan điểm giấc ngủ có ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ hệ thống cơ thể. Việc duy trì thời lượng ngủ hợp lý mỗi ngày không chỉ giúp làm chậm quá trình lão hóa mà còn góp phần giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính trong tương lai.