Sự chủ quan, tâm lý nghĩ rằng “không sao đâu” khi cơ thể chưa xuất hiện các triệu chứng rõ ràng đang khiến nhiều người phải trả giá đắt. Thậm chí, có những bệnh nhân đã phải rơi vào tình trạng lọc máu cấp cứu ngay trong đêm do suy thận cấp.
23-1779469809-than-bi-tan-pha-den-muc-phai-loc-mau-cap-cuu-vi-thoi-quen-kho-bo-bac-si-canh-bao-nong
Ảnh minh họa

Trường hợp của bệnh nhân H.T.T. (66 tuổi, ngụ tại Hưng Yên) là một minh chứng điển hình cho thói quen nguy hiểm này. Việc không điều trị bệnh kịp thời đã dẫn đến những hậu quả vô cùng nghiêm trọng như suy thận, suy gan. Được biết, cách đây 2 năm, ông T. đã được phát hiện có sỏi niệu quản nhưng do chủ quan nên bỏ qua không điều trị.  

Sự cố bùng phát vào khoảng 2 ngày trước khi nhập viện, khi bệnh nhân đột ngột xuất hiện triệu chứng sốt cao lên tới 39 độ C kèm theo rét run, tiểu buốt và tiểu dắt. Ông T. tự uống thuốc hạ sốt tại nhà nhưng tình trạng không hề thuyên giảm, các cơn sốt vẫn tiếp tục tái diễn liên tục. Sau đó, dù được đưa vào điều trị tại một cơ sở y tế gần nhà, nhưng chỉ sau vài ngày, bệnh tình diễn biến quá nhanh khiến ông phải chuyển tuyến khẩn cấp tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.  

Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch, các bác sĩ phải bóp bóng qua ống nội khí quản và lập tức kết nối máy thở khi huyết áp liên tục tụt sâu. Qua thăm khám lâm sàng và hội chẩn nhanh, ê-kíp điều trị chẩn đoán bệnh nhân bị sốc nhiễm khuẩn, nghi ngờ nhiễm khuẩn huyết từ đường tiết niệu trên nền sỏi niệu quản gây tắc nghẽn.

Giải thích về cơ chế gây bệnh, ThS.BSNT Phan Văn Mạnh thuộc Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương phân tích rằng niệu quản chính là ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Khi có một viên sỏi kẹt trong lòng niệu quản, cho dù kích thước của nó rất nhỏ, nó vẫn có thể hoạt động như một “nút chai” làm cản trở dòng chảy của nước tiểu và gây giãn đài bể thận.

Nước tiểu bị ứ đọng lâu ngày tại đây sẽ trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi, phát triển. Nếu không được giải áp kịp thời, ổ nhiễm trùng từ thận sẽ nhanh chóng lan vào máu, dẫn đến tình trạng nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn và ảnh hưởng nghiêm trọng tới chức năng lọc của thận.

Do bệnh nhân T. đã bị suy thận cấp tiến triển, các bác sĩ đã chỉ định lọc máu cấp cứu ngay trong đêm. Kết quả xét nghiệm cận lâm sàng phản ánh một tình trạng nhiễm trùng đặc biệt nghiêm trọng: chỉ số Procalcitonin tăng phi mã lên trên 100 ng/mL (trong khi bình thường là dưới 0,05 ng/mL), còn chỉ số viêm CRP vượt quá 200 mg/L (bình thường dưới 5 mg/L).

Đồng thời, bệnh nhân xuất hiện suy hoành hành cùng lúc ở nhiều cơ quan bao gồm suy thận, suy gan, suy tim và rối loạn đông máu – những biểu hiện vô cùng điển hình của tình trạng suy đa tạng do sốc nhiễm khuẩn.

Bác sĩ Mạnh nhấn mạnh, chỉ trong vòng vỏn vẹn 2–3 ngày ngắn ngủi kể từ các triệu chứng ban đầu như sốt, tiểu buốt, tiểu rắt, bệnh nhân đã tiến triển thẳng tới tình trạng nguy kịch, buộc phải thở máy, lọc máu cấp cứu và hồi sức tích cực. Rất may mắn, sau khoảng 2 tuần kiên trì điều trị bằng kháng sinh, lọc máu, sử dụng thuốc vận mạch cùng các biện pháp hỗ trợ đa cơ quan, ông T. đã chính thức vượt qua cơn nguy kịch. Người bệnh đã được rút ống nội khí quản, có thể tự thở bằng khí phòng, các dấu hiệu sinh tồn trở lại mức ổn định và hoàn toàn biến mất triệu chứng tiểu buốt, tiểu dắt.

Từ ca bệnh này, bác sĩ Phan Văn Mạnh đưa ra cảnh báo quan trọng: mức độ nguy hiểm của sỏi tiết niệu không hoàn toàn tỷ lệ thuận với kích thước của viên sỏi. Điều cốt lõi không nằm ở việc viên sỏi đó to hay nhỏ, mà phụ thuộc vào vị trí nó mắc kẹt và khả năng gây tắc nghẽn dòng chảy của nước tiểu.  

“Một viên sỏi lớn nằm yên trong bể thận có thể tồn tại nhiều năm mà không gây biến chứng. Nhưng một viên sỏi chỉ 3mm rơi xuống niệu quản hẹp hoàn toàn có thể gây ứ nước, nhiễm trùng cấp tính và kích hoạt chuỗi biến chứng suy đa tạng đe dọa tính mạng chỉ trong vài ngày”.

Để tránh những hậu quả đáng tiếc, bác sĩ khuyến cáo những người đã phát hiện bị sỏi tiết niệu tuyệt đối không được chủ quan, cần phải đi tái khám định kỳ và tuân thủ điều trị theo đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Với sự phát triển của y học hiện đại ngày nay, nhiều trường hợp sỏi nhỏ hoàn toàn có thể điều trị nội khoa bằng thuốc hoặc can thiệp bằng phương pháp tán sỏi ít xâm lấn rất nhẹ nhàng, nhanh chóng.  

Cuối cùng, khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như sốt, rét run, tiểu buốt, tiểu rắt, đau vùng hông lưng hoặc tiểu ít, người dân cần đến ngay các cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Việc chẩn đoán và xử trí kịp thời ở giai đoạn đầu sẽ giúp người bệnh tránh được các biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa đến tính mạng như nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa tạng.