Lo đường huyết tăng cao sau khi nghỉ hưu, bà Chu, 51 tuổi, quyết định loại bỏ hoàn toàn cơm và bánh bao khỏi thực đơn trong 3 tháng. Bà giảm gần 2,5kg nhưng sau đó xuất hiện chóng mặt, hồi hộp, mệt mỏi và thiếu máu nhẹ.

Sau khi nghỉ hưu, bà Chu phát hiện đường huyết có dấu hiệu tăng cao nên quyết định thay đổi chế độ ăn. Thay vì chỉ giảm lượng tinh bột, bà loại bỏ hoàn toàn cơm và bánh bao khỏi các bữa ăn hằng ngày với hy vọng kiểm soát đường huyết tốt hơn.

Trong suốt 3 tháng, bữa trưa của bà chủ yếu gồm súp lơ xanh và đậu phụ. Buổi tối, thực đơn là rau xào tỏi cùng một quả trứng, thỉnh thoảng có thêm cá hấp.

Cách ăn này nhanh chóng đem lại thay đổi về cân nặng. Chỉ trong tháng đầu tiên, bà Chu giảm gần 2,5kg. Tuy nhiên, những tháng tiếp theo lại xuất hiện nhiều vấn đề khác. Bà thường xuyên chóng mặt, cảm thấy hồi hộp, nhanh mệt khi đi bộ và ngủ không ngon.

Kết quả kiểm tra sau đó cho thấy đường huyết của bà không những không ổn định hơn mà còn dao động nhiều hơn trước. Bên cạnh đó, bà còn xuất hiện tình trạng thiếu máu nhẹ.

30-1790734647-ngung-an-com-suot-3-thang-de-ha-duong-huyet-nguoi-phu-nu-nhan-ket-qua-bat-ngo
Không ăn cơm không đồng nghĩa đường huyết ổn định. Ảnh: Ban Mai

Cắt hoàn toàn cơm chưa chắc giúp đường huyết ổn định

Theo bài viết, việc loại bỏ hoàn toàn cơm và các thực phẩm giàu carbohydrate như tinh bột, đường không đồng nghĩa với việc đường huyết sẽ được kiểm soát tốt hơn.

Lượng carbohydrate nạp vào, loại carbohydrate cũng như cách kết hợp các nhóm thực phẩm đều có thể ảnh hưởng đến mức đường huyết sau bữa ăn.

Một nghiên cứu được đăng trên Diabetes Care, thực hiện ở những người thừa cân hoặc béo phì mắc đái tháo đường type 2, ghi nhận rằng khi ăn rau và protein trước carbohydrate, mức tăng đường huyết sau ăn thấp hơn so với trường hợp ăn carbohydrate trước.

Điều này cho thấy thay vì loại bỏ hoàn toàn cơm khỏi thực đơn, việc chú ý đến khẩu phần, lựa chọn thực phẩm và cách kết hợp các món ăn cũng đóng vai trò quan trọng.

Có thể thay một phần cơm trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt

Một hướng khác được đề cập là thay thế một phần thực phẩm tinh chế bằng ngũ cốc nguyên hạt.

Phân tích đăng trên tạp chí Dịch tễ học châu Âu cho thấy việc tiêu thụ lượng ngũ cốc nguyên hạt cao hơn có liên quan đến nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 thấp hơn. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát nên chỉ ghi nhận mối liên hệ, chưa thể chứng minh quan hệ nhân quả.

Trong khi đó, một đánh giá tổng hợp 32 thử nghiệm ngẫu nhiên với 2.060 người, được đăng trên tạp chí Nghiên cứu Đái tháo đường, cho thấy sử dụng ngũ cốc nguyên hạt trong trung và dài hạn có thể giúp giảm đường huyết lúc đói so với sử dụng ngũ cốc tinh chế.

Không nên vì kiểm soát đường huyết mà loại bỏ cả một nhóm thực phẩm

Trường hợp của bà Chu cho thấy một chế độ ăn quá hạn chế có thể khiến khẩu phần trở nên mất cân đối. Khi thực đơn chủ yếu xoay quanh rau, đậu phụ, trứng và một lượng nhỏ cá, tổng năng lượng cùng một số chất dinh dưỡng cần thiết có thể không được đáp ứng đầy đủ.

Đặc biệt, với người trung niên và cao tuổi, việc duy trì khối cơ cũng cần được chú ý. Giảm cân không nên chỉ được đánh giá thông qua con số trên cân mà cần đặt trong mục tiêu bảo vệ sức khỏe tổng thể.

Thay vì loại bỏ hoàn toàn cơm, có thể sử dụng một lượng vừa phải, kết hợp với rau và các thực phẩm giàu protein như cá, trứng, đậu phụ. Một phần gạo trắng cũng có thể được thay bằng gạo lứt, yến mạch hoặc các loại đậu nếu cơ thể dung nạp tốt.

Kiểm soát đường huyết không đồng nghĩa với việc nhịn đói hay cắt bỏ hoàn toàn carbohydrate. Điều quan trọng hơn là lựa chọn thực phẩm phù hợp, ăn đúng lượng và phối hợp cân đối giữa các nhóm thực phẩm trong chế độ ăn hằng ngày.

Hải Yến (SHTT)