Đời sống
15/01/2026 09:22Người phụ nữ suy thận độ 3 hé lộ sai lầm quen thuộc của nhiều người Việt
Phát hiện suy thận độ 3 từ dấu hiệu phù chân
Bà Nguyệt (82 tuổi) nhập Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM trong tình trạng hai chân phù nề, mắt cá và bàn chân sưng rõ. Do có tiền sử suy giãn tĩnh mạch chi dưới nhiều năm, bà cho rằng đây chỉ là biểu hiện quen thuộc của tuổi già nên không đi khám sớm.
Kết quả kiểm tra khiến gia đình không khỏi bàng hoàng: bà Nguyệt được chẩn đoán suy thận mạn độ 3, chức năng thận đã suy giảm đáng kể. Chỉ số độ lọc cầu thận (eGFR) – thước đo quan trọng phản ánh khả năng hoạt động của thận – ở người khỏe mạnh thường trên 90 mL/phút/1.73m², trong khi eGFR của bà chỉ còn dưới 40 mL/phút/1.73m².
Lạm dụng thuốc giảm đau – “thủ phạm” âm thầm phá hủy thận
Qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ ghi nhận trong nhiều năm, mỗi khi đau đầu, nhức mỏi xương khớp hay cảm thấy mệt mỏi, bà Nguyệt đều tự ra hiệu thuốc mua thuốc giảm đau không cần kê đơn, ưu tiên loại cho tác dụng nhanh. Việc sử dụng kéo dài, không kiểm soát liều lượng đã dần gây tổn thương thận mà bà không hề hay biết.
Theo TTƯT.BS.CKII Tạ Phương Dung – Phó Giám đốc Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Trưởng khoa Nội thận – Lọc máu, lạm dụng thuốc giảm đau không kê đơn trong thời gian dài chính là nguyên nhân khiến bệnh thận của bà Nguyệt tiến triển nhanh.
Bác sĩ Dung cảnh báo, nhiều người có thói quen tự mua thuốc mỗi khi đau đầu, nhức mỏi hay cảm cúm nhẹ mà không đi khám. Đặc biệt, nhóm thuốc chống viêm không steroid (NSAID) nếu dùng kéo dài có thể làm giảm lượng máu đến thận, gây tăng huyết áp và tổn thương thận nghiêm trọng mà người bệnh khó nhận ra sớm.
Nguy cơ suy thận mạn từ thói quen dùng thuốc
Thực tế cho thấy, Việt Nam hiện có hơn 10 triệu người mắc bệnh thận mạn, nhưng khoảng 90% chỉ được phát hiện khi bệnh đã bước sang giai đoạn muộn. Bên cạnh các nguyên nhân quen thuộc như đái tháo đường, tăng huyết áp hay rối loạn chuyển hóa, việc lạm dụng thuốc không kê đơn và thực phẩm chức năng đang trở thành yếu tố nguy cơ ngày càng đáng lo ngại.
Bác sĩ Dung nhấn mạnh, người mắc bệnh thận mạn cần hết sức thận trọng khi sử dụng thuốc. Nhiều loại thuốc phải tránh dùng hoặc điều chỉnh liều theo chỉ số eGFR. Các nhóm thuốc như giảm đau NSAID, kháng sinh, kháng virus, lợi tiểu, thuốc ức chế bơm proton (PPI)… nếu sử dụng không đúng cách đều có thể làm tổn thương thận.
Kiểm soát suy thận: phát hiện sớm và điều trị đúng cách
Sau khi được chẩn đoán, bà Nguyệt và bà Hồng đều nghiêm túc tuân thủ phác đồ điều trị, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc không kê đơn, tránh sử dụng thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc, điều chỉnh chế độ ăn nhạt hơn và theo dõi chức năng thận định kỳ.
Nhờ thay đổi lối sống và điều trị đúng hướng, chức năng thận của bà Hồng cải thiện từ suy thận độ 3 lên độ 2. Riêng bà Nguyệt, sau hai năm kiên trì điều trị, chỉ số eGFR tăng lên trên 70 mL/phút/1.73m², đưa thận trở lại giai đoạn suy nhẹ – một kết quả rất tích cực ở người cao tuổi.
Bác sĩ Dung khuyến cáo, người bệnh thận mạn cần tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn điều trị, không tự ý mua thuốc giảm đau hay thực phẩm chức năng dù được quảng cáo hấp dẫn. Việc tái khám định kỳ giúp theo dõi sát chức năng thận và điều chỉnh thuốc kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc.
Câu chuyện của bà Nguyệt và bà Hồng là lời cảnh tỉnh rõ ràng: suy thận có thể khởi phát từ những thói quen nhỏ hằng ngày, nhưng nếu chủ quan và phát hiện muộn, cái giá phải trả có thể là sức khỏe và chất lượng cuộc sống về lâu dài.
Bài đọc nhiều
