Ở độ tuổi thanh xuân, N.H.Q (24 tuổi, ngụ tại TPHCM) lại phải gắn chặt cuộc đời mình với chiếc máy lọc máu định kỳ ba lần mỗi tuần.

Cầm trên tay kết quả chẩn đoán hai quả thận đã teo nhỏ cùng chức năng thận chỉ còn vỏn vẹn khoảng 7-8%, chàng trai trẻ vẫn chưa thể nguôi ngoai cảm giác bàng hoàng, đau xót. Giờ đây, nhìn lại chặng đường đã qua, Q chỉ ước giá như có thể quay ngược thời gian để sửa chữa những sai lầm trong lối sống.  

Cách thời điểm phát hiện bệnh khoảng 8 tháng, Q vẫn duy trì nhịp sống và đi làm bình thường. Công việc đóng hàng vất vả bắt đầu từ 7h sáng, thế nhưng trong suốt nhiều năm liền, anh thường xuyên thức khuya đến tận 1-2h sáng chỉ để lướt điện thoại.

26-1790428515-thanh-nien-24-tuoi-suy-than-giai-doan-cuoi-hoi-han-vi-mot-thoi-quen-lap-lai-suot-5-nam
Ảnh minh họa

Chuỗi ngày ngủ vỏn vẹn chừng 4 tiếng mỗi đêm kéo dài suốt 5 năm khiến cơ thể Q luôn trong tình trạng kiệt sức. Để chống chọi với mệt mỏi và tìm kiếm sự tỉnh táo tức thì cho công việc chân tay nặng nhọc, anh chọn giải pháp uống nước ngọt đều đặn mỗi ngày.  

Khi thấy thể trạng ngày một sa sút, Q chỉ đơn thuần nghĩ rằng do bản thân thiếu ngủ, thức đêm và lao động quá sức chứ không mảy may nghi ngờ một căn bệnh hiểm nghèo đang âm thầm tàn phá cơ thể. Mọi chuyện chuyển biến xấu vào đầu năm 2026, khi những cơn đau đầu cùng cảm giác kiệt quệ xuất hiện dồn dập. Đến một buổi chiều khi các triệu chứng bùng phát dữ dội, nam thanh niên mới được đưa vào viện cấp cứu.  

Tại cơ sở y tế, các bác sĩ ghi nhận huyết áp của bệnh nhân lên tới 180/100 mmHg trong tình trạng mệt mỏi, sắc mặt xanh xao. Kết quả cận lâm sàng cho thấy độ lọc cầu thận (eGFR) sụt giảm nghiêm trọng, chỉ còn 7-8 mL/phút/1,73 m² – mức quá thấp so với người trưởng thành khỏe mạnh. Hình ảnh siêu âm càng làm lộ rõ thực tế nghiệt ngã: hai bên thận đã teo nhỏ, mất hoàn toàn phân biệt vỏ - tủy, tương ứng với chẩn đoán suy thận giai đoạn cuối.  

Ngay lập tức, Q phải trải qua đợt lọc máu cấp cứu. Tiếp đó, bác sĩ tạo đường vào mạch máu để anh bước vào quá trình lọc máu chu kỳ 3 lần mỗi tuần. Trong niềm hối hận muộn màng, Q nghẹn ngào chia sẻ: “Tôi cứ nghĩ mệt mỏi do công việc, thức khuya, thiếu ngủ. Nào ngờ thận suy lúc nào không hay. Đến giờ, tôi đang dùng tiền tiết kiệm để chạy thận”.  

Hiện tại, sau 8 tháng điều trị, sức khỏe của Q đã dần ổn định nhưng cuộc sống giờ đây hoàn toàn bị xáo trộn và phải sắp xếp xoay quanh lịch chạy thận. Khoản tiền tích lũy bấy lâu nay phải dồn hết vào chi phí điều trị. Tia hy vọng lớn nhất của chàng trai trẻ lúc này là hồ sơ đăng ký ghép thận đã hoàn tất, với mong ước một ngày nào đó có thể thoát khỏi sự phụ thuộc vào máy móc.  

Lý giải về việc bệnh thận ở người trẻ thường khó phát hiện sớm, BSCKII Đinh Cẩm Tú, nguyên Trưởng khoa Nội thận - Thận nhân tạo, Bệnh viện quận Bình Tân (TPHCM) cho biết, các biểu hiện ban đầu của căn bệnh này rất mờ nhạt và không đặc hiệu. Cảm giác uể oải, biếng ăn, mất ngủ hay huyết áp tăng thường bị người trẻ ngộ nhận là do căng thẳng công việc, thức khuya hay chế độ sinh hoạt xáo trộn. Trong khi đó, bệnh thận mạn có đặc tính tiến triển âm thầm qua thời gian dài.  

Đến khi các dấu hiệu điển hình như phù nề, nước tiểu có bọt, tiểu ra máu, rối loạn lượng nước tiểu hoặc tăng huyết áp biểu hiện rõ rệt, chức năng thận thường đã suy giảm đáng kể. Thậm chí, không ít trường hợp chỉ vô tình phát hiện ra tổn thương thận qua siêu âm hoặc xét nghiệm máu, nước tiểu khi đi kiểm tra sức khỏe.  

Bác sĩ Tú cho biết thêm, căn nguyên gây suy thận ở độ tuổi thanh niên rất đa dạng, bao gồm viêm cầu thận mạn, bệnh thận IgA, lupus ban đỏ, các dị tật bẩm sinh hoặc di truyền ở hệ tiết niệu. Bên cạnh đó, việc không kiểm soát tốt các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, gout cùng tình trạng thừa cân, béo phì cũng có thể dẫn đến tổn thương thận kéo dài. 

Đồng thời, chuyên gia cũng cảnh báo các thói quen như thức khuya triền miên, ăn mặn, lạm dụng đồ uống có đường, lười vận động và chịu áp lực kéo dài có thể làm gia tăng nguy cơ thừa cân, rối loạn chuyển hóa cùng bệnh lý huyết áp.

Những yếu tố bất lợi này sẽ đặt thêm gánh nặng lớn lên thận, nhất là ở những người sẵn có yếu tố nguy cơ. Dẫu vậy, bác sĩ lưu ý không thể quy kết một thói quen sinh hoạt riêng lẻ là nguyên nhân trực tiếp gây suy thận, mà cần thăm khám toàn diện để xác định chuẩn xác nguyên nhân và diễn biến ở từng người.  

Việc phát hiện bệnh từ sớm đóng vai trò then chốt. Nếu xác định được căn nguyên và kiểm soát hiệu quả các yếu tố nguy cơ, tốc độ suy giảm chức năng thận có thể được làm chậm lại đáng kể, giúp người bệnh trì hoãn thời điểm phải áp dụng các biện pháp điều trị thay thế thận.  

Do đó, người trẻ tuyệt đối không nên ỷ lại vào sức trẻ mà xem nhẹ sức khỏe của hệ tiết niệu. Bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân, phù, thay đổi khi đi tiểu hay chỉ số huyết áp tăng cao đều cần được kiểm tra y tế kịp thời.

Đặc biệt, với những người thuộc nhóm nguy cơ cao, việc chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ, thực hiện các xét nghiệm máu và nước tiểu theo hướng dẫn của bác sĩ là chìa khóa then chốt để ngăn chặn hiểm họa suy thận trước khi quá muộn.   

PV (SHTT)