Thay đổi ít ai ngờ trong cơ thể người thường xuyên uống cà phê

Giờ đây, ly cà phê quen thuộc ấy lại tiếp tục thu hút sự quan tâm lớn khi một nghiên cứu tại Phần Lan hé lộ mối liên hệ đáng chú ý: những người có thói quen uống cà phê thường xuyên có xu hướng sở hữu tỷ lệ mỡ thấp hơn và khối lượng cơ xương cao hơn.  

Công trình khoa học này được đăng tải trên tạp chí European Journal of Nutrition vào tháng 7/2026, dựa trên việc phân tích dữ liệu của 2.264 cá nhân 46 tuổi (với khoảng 47% là nam giới) thuộc Nhóm nghiên cứu đoàn hệ sinh năm 1966 tại Bắc Phần Lan.

Khi phân loại các đối tượng theo lượng cà phê sử dụng hàng ngày, các nhà nghiên cứu nhận thấy nhóm tiêu thụ nhiều cà phê có tỷ lệ mỡ toàn thân cũng như mỡ nội tạng thấp hơn, song song với khối lượng cơ xương vượt trội hơn so với những người uống ít. Đáng chú ý, chỉ số khối cơ thể (BMI) giữa các nhóm này lại không ghi nhận sự chênh lệch đáng kể.  

Thực tế này phơi bày một góc nhìn sâu sắc về khoảng cách giữa cân nặng đơn thuần và cấu trúc thực sự của cơ thể. Lâu nay, BMI vẫn là thước đo phổ biến nhằm đánh giá tình trạng cân nặng theo chiều cao, song con số này hoàn toàn bất lực trong việc bóc tách lượng cơ bắp hay mỡ thực tế của một con người.

Minh chứng rõ ràng từ nghiên cứu cho thấy, nhóm uống từ 5 cốc cà phê mỗi ngày trở lên sở hữu tỷ lệ mỡ cơ thể trung bình chỉ khoảng 27,14% cùng khối lượng cơ xương đạt mức 32,46 kg. Ngược lại, ở nhóm hoàn toàn không đụng đến cà phê, tỷ lệ mỡ cơ thể lên tới 29,67% trong khi khối lượng cơ xương dừng ở mức 30,88 kg.  

Bên cạnh đó, diện tích mỡ nội tạng, lớp mỡ bao quanh các cơ quan trong ổ bụng vốn được coi là chỉ dấu then chốt của sức khỏe chuyển hóa , cũng ghi nhận mức thấp hơn ở những người uống nhiều cà phê.

Sự tương đồng về BMI trung bình nhưng lại đối lập về cấu trúc cơ, mỡ giữa các nhóm nhấn mạnh rằng chỉ dựa vào bàn cân hay BMI là chưa đủ để phản ánh toàn diện thể trạng.

Nghiên cứu cũng ghi nhận thêm các sai biệt về mặt chuyển hóa: người uống nhiều cà phê có nồng độ một số axit amin chuỗi nhánh trong máu thấp hơn; riêng ở phái mạnh, mức tiêu thụ cà phê cao hơn gắn liền với một số chỉ dấu về đường huyết và insulin.

Ngoài ra, mối liên hệ giữa thức uống này với một số hormone còn bộc lộ sự khác biệt theo giới tính. Dẫu vậy, toàn bộ phát hiện này chỉ mới dừng lại ở việc phản ánh mối liên hệ chứ chưa đủ cơ sở chứng minh cà phê là tác nhân trực tiếp tạo nên các biến chuyển đó.  

Chính vì vậy, chúng ta không nên ngộ nhận rằng việc tăng cường uống cà phê sẽ đồng nghĩa với việc tự động giúp cơ thể “đốt mỡ, tăng cơ”. Nghiên cứu được thực hiện theo phương pháp cắt ngang – tức phân tích các biến số tại một thời điểm cố định.

Thiết kế nghiên cứu này chỉ giúp xác định mối liên hệ tương quan chứ không thể làm rõ đâu là nguyên nhân và đâu là kết quả. Do đó, giới chuyên môn chỉ có thể khẳng định người uống nhiều cà phê thường có xu hướng nhiều cơ và ít mỡ hơn, chứ chưa thể khẳng định hành vi uống cà phê mang lại sự đổi khác này.  

Thêm vào đó, việc thu thập lượng cà phê tiêu thụ phụ thuộc vào thông tin do người tham gia tự kê khai, đồng thời thành phần cơ thể được đo đạc qua phương pháp trở kháng điện sinh học. Các tác giả nhấn mạnh cần phải có thêm các nghiên cứu dài hạn và các thử nghiệm can thiệp chuyên sâu để kiểm chứng mối quan hệ này.

Sự thận trọng là hoàn toàn có cơ sở, bởi một nghiên cứu khác cũng tại Phần Lan vào năm 2026 trên 528 người lớn tuổi sử dụng phương pháp quét DXA chuẩn xác đã không tìm thấy bất kỳ mối liên hệ có ý nghĩa thống kê nào giữa lượng cà phê tiêu thụ và các chỉ số được kiểm tra, cho thấy các kết luận khoa học xoay quanh vấn đề này vẫn chưa thực sự đồng nhất.  

Về mặt sinh học, cà phê chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học như caffeine, trigonelline và các hợp chất phenolic như axit chlorogenic, vốn có khả năng tác động đến nhiều quá trình sinh học. Caffeine có thể kích thích hệ thần kinh giao cảm và gia tăng mức tiêu hao năng lượng trong một khoảng thời gian ngắn. Tuy nhiên, việc những tác động này có đủ mạnh và đủ dài để làm thay đổi đáng kể lượng mỡ hay khối lượng cơ bắp hay không vẫn còn là câu hỏi bỏ ngỏ.  

Tóm lại, những phát hiện trên không phải là lời khuyên để bất kỳ ai lạm dụng cà phê với hy vọng cải thiện vóc dáng. Thành phần cơ thể là một bức tranh phức hợp, chịu sự chi phối chặt chẽ từ chế độ ăn uống, mức độ vận động thể chất, giấc ngủ cho đến toàn bộ lối sống thường nhật.

Dù đã mở ra một mảnh ghép dữ liệu đáng giá về sức khỏe chuyển hóa, cà phê liệu có thực sự là nhân tố kiến tạo cơ bắp và giảm mỡ thừa hay chỉ đơn thuần là một thói quen song hành cùng các lối sống khác vẫn đang chờ đợi câu trả lời từ các công trình dài hạn tiếp theo.   

PV (SHTT)