Thời gian gần đây, cộng đồng mạng và nhiều gia đình có bệnh nhân ung thư đang xôn xao trước thông tin về một loại "thần dược" có khả năng khiến các khối u biến mất chỉ sau vài tuần. Loại thuốc đang chiếm sóng truyền thông quốc tế này mang tên Amivantamab. Tại Việt Nam, thuốc đã chính thức xuất hiện nhưng đi kèm với một mức giá khiến nhiều người phải giật mình.

Theo ThS.BS Trịnh Thế Cường thuộc khoa Hóa trị liệu, Bệnh viện E, Amivantamab hiện có mặt tại thị trường trong nước dưới dạng lọ truyền tĩnh mạch 350 mg với mức giá kê khai khoảng 34.500.000 đồng/lọ. Dựa trên mức cân nặng chuẩn quy đổi khoảng 60 kg của một bệnh nhân, tổng chi phí tiền thuốc ước tính cho 3 tháng điều trị đầu tiên lên tới khoảng 1,4 tỷ đồng. Đáng chú ý, đây mới chỉ là chi phí mua thuốc thuần túy, chưa bao gồm các khoản phát sinh bắt buộc khác như tiền nằm viện, xét nghiệm, theo dõi y tế, đi lại hay điều trị các tác dụng phụ đi kèm.

Về bản chất y học, Amivantamab là một loại thuốc điều trị đích được phát triển bằng công nghệ sinh học hiện đại dưới dạng kháng thể đặc hiệu kép. Thuốc hoạt động bằng cách tác động đồng thời vào hai đích sinh học là EGFR và MET, vốn là những con đường tín hiệu trực tiếp liên quan đến sự phát triển của tế bào ung thư. Các chuyên gia khẳng định đây hoàn toàn là thành tựu y học hiện đại, không phải thuốc nam hay thực phẩm chức năng và tuyệt đối không thể áp dụng bừa bãi cho mọi loại bệnh ung thư.

04-1780534596-thuoc-ung-thu-giup-khoi-u-bien-mat-sau-vai-tuan-vua-ve-viet-nam-co-gia-bao-nhieu
Thuốc amivantamab, phương pháp điều trị ung thư trúng đích bằng hình thức tiêm dưới da.  Ảnh minh họa

Tại Việt Nam, dòng thuốc này được cấp phép lưu hành dưới dạng lọ truyền tĩnh mạch 350 mg/7 ml. Trong phác đồ điều trị ung thư phổi không tế bào nhỏ, thuốc chỉ được chỉ định rất ngặt nghèo cho một số nhóm bệnh nhân sở hữu đột biến EGFR nhất định, cụ thể là đột biến EGFR exon 20 insertion hoặc EGFR exon 19 deletion/L858R tùy theo từng bối cảnh lâm sàng cụ thể. Điều này đồng nghĩa với việc không phải cứ mắc ung thư phổi là có thể sử dụng được loại thuốc đắt đỏ này.

Làn sóng quan tâm đặc biệt của dư luận trong những ngày qua thực chất bắt nguồn từ các số liệu của nghiên cứu OrigAMI-4 được công bố trên Tạp chí Ung thư Lâm sàng Mỹ (Journal of Clinical Oncology). Nghiên cứu này thử nghiệm hiệu quả của Amivantamab dạng tiêm dưới da trên 102 bệnh nhân bị ung thư đầu cổ tế bào vảy tái phát hoặc di căn không liên quan đến virus HPV – nhóm bệnh nhân vốn có tiên lượng rất xấu và cực kỳ hạn chế về phương án điều trị sau khi đã thất bại với cả hóa trị lẫn liệu pháp miễn dịch.

Kết quả thu được cho thấy tỷ lệ đáp ứng khách quan toàn bộ đạt 42%. Trong số đó, có 15% bệnh nhân đạt mức đáp ứng hoàn toàn, tức là các phương tiện chẩn đoán hình ảnh không còn phát hiện thấy khối u trong cơ thể. Khoảng 27% bệnh nhân còn lại ghi nhận đáp ứng một phần với kích thước khối u giảm đi một cách đáng kể. Bên cạnh đó, thời gian sống thêm không bệnh tiến triển trung vị của nhóm thử nghiệm đạt mức 6,8 tháng.

Mặc dù đánh giá đây là một bước tiến rất đáng ghi nhận trong việc điều trị ung thư đầu cổ giai đoạn muộn, song bác sĩ Trịnh Thế Cường cũng đưa ra lời cảnh báo người bệnh cần hiểu đúng bản chất của các con số để tránh những hiểu lầm nguy hiểm.

Trước hết, khái niệm khối u biến mất trên phim chụp hoàn toàn không đồng nghĩa với việc căn bệnh đã được chữa khỏi dứt điểm. Trên thực tế, các tế bào ung thư ở mức độ vi thể vẫn có khả năng âm thầm tồn tại trong cơ thể và sẵn sàng bùng phát, gây tái phát bất cứ lúc nào. Thêm vào đó, khả năng kiểm soát bệnh của thuốc vẫn có giới hạn nhất định. Con số sống thêm không bệnh tiến triển trung vị 6,8 tháng là minh chứng cho thấy sau khoảng thời gian này, một nửa số bệnh nhân tham gia nghiên cứu vẫn bị tiến triển bệnh trở lại. Do đó, Amivantamab chỉ có vai trò kiểm soát bệnh và kéo dài sự sống, chứ chưa thể coi là thuốc chữa khỏi ung thư.

Mặt khác, các dữ liệu tích cực từ nghiên cứu OrigAMI-4 chỉ có giá trị áp dụng riêng cho nhóm bệnh nhân ung thư đầu cổ tế bào vảy không liên quan HPV. Người bệnh tuyệt đối không được tự suy diễn rằng thuốc sẽ mang lại hiệu quả tương tự cho các mặt bệnh ung thư phổ biến khác như ung thư gan, dạ dày, đại trực tràng hay ung thư vú.

Trước những thông tin gây sốt dư luận, các chuyên gia y tế khuyến cáo Amivantamab dù là thành tựu y học đáng chú ý nhưng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi dùng đúng đối tượng, đúng chỉ định và đúng bối cảnh. Người bệnh và gia đình cần giữ sự tỉnh táo, không nên đặt kỳ vọng quá mức vào những tiêu đề giật gân trên mạng xã hội, đồng thời tuyệt đối không tự ý tìm mua thuốc trôi nổi qua các nguồn không chính thống. 

Một liệu trình điều trị toàn diện và hiệu quả phải là sự tổng hòa của nhiều yếu tố: đúng bệnh, đúng giai đoạn, đúng chỉ định chuyên môn, phù hợp với năng lực tài chính và đi kèm một kỳ vọng điều trị thực tế. Hy vọng là liều thuốc tinh thần vô giá với bệnh nhân ung thư, nhưng hy vọng đó phải được đặt trên nền tảng thông tin y khoa chính xác và sự tư vấn kỹ lưỡng từ các bác sĩ chuyên khoa.