Chỉ sau hơn một tháng tăng 4kg, thường xuyên thèm đồ ngọt và nhanh đói, người đàn ông 33 tuổi ở Hà Nội đi khám sức khỏe rồi phát hiện đồng thời mắc đái tháo đường típ 2, gan nhiễm mỡ độ III, rối loạn mỡ máu nặng, gút, béo phì và đã xuất hiện dấu hiệu tổn thương thận.

Anh B.Đ.A (33 tuổi, Hà Nội) vẫn chưa hết bất ngờ khi cầm trên tay kết quả khám sức khỏe định kỳ cách đây một tuần. Chỉ trong hơn một tháng, anh tăng khoảng 4kg, thường xuyên thèm đồ ngọt, ăn nhiều cơm hơn, nhanh đói và ngủ không sâu giấc.

Do không xuất hiện các triệu chứng điển hình của đái tháo đường như khát nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi hay tê bì tay chân, anh cho rằng việc tăng cân và thay đổi khẩu vị chỉ là hệ quả của công việc bận rộn cùng nhịp sinh hoạt thất thường.

Khi tổ dân phố tổ chức khám sức khỏe định kỳ, anh đăng ký tham gia với tâm lý kiểm tra cho yên tâm. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm ghi nhận nhiều chỉ số bất thường, trong đó đường huyết, mỡ máu, men gan và axit uric đều tăng cao.

Chỉ số HbA1c đạt 8,03%, cao hơn nhiều so với mức bình thường dưới 5,7%, phản ánh tình trạng tăng đường huyết đã kéo dài trong khoảng ba tháng. Triglyceride ở mức 11,93 mmol/L, gần gấp 7 lần giới hạn bình thường.

Phát hiện đồng thời 6 bệnh chuyển hóa, đã có dấu hiệu tổn thương thận

Sau kết quả khám ban đầu, anh A. đến Bệnh viện Đa khoa Medlatec để kiểm tra chuyên sâu.

Các bác sĩ xác định bệnh nhân cao 1,70m, nặng 93kg, chỉ số BMI đạt 32,18, thuộc nhóm béo phì độ II. Kết quả siêu âm và chụp cắt lớp cho thấy gan nhiễm mỡ độ III - mức độ nặng nhất của bệnh.

Đáng chú ý, xét nghiệm nước tiểu ghi nhận protein niệu, dấu hiệu cảnh báo sớm tổn thương thận liên quan đến đái tháo đường.

Từ các kết quả thăm khám, bác sĩ chẩn đoán người bệnh mắc đồng thời đái tháo đường típ 2, rối loạn mỡ máu nặng, gan nhiễm mỡ độ III, gút, béo phì và đã xuất hiện biến chứng sớm trên thận.

Ăn tối muộn suốt nhiều năm, nam thanh niên không nghĩ đến hậu quả khôn lường (Ảnh minh họa)
Ảnh minh họa

Lối sống là một trong những yếu tố nguy cơ

Qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ nhận thấy phần lớn các bệnh lý của anh A. có liên quan đến lối sống kéo dài nhiều năm.

Do gia đình kinh doanh quán ăn, anh thường xuyên ăn tối rất muộn, thậm chí ăn thêm vào ban đêm với lượng lớn tinh bột. Công việc cũng khiến anh hầu như không có thời gian vận động hay tập luyện thể dục.

Khoảng một năm trước, anh từng bị cơn gút cấp nhưng tự ý ngừng thuốc sau khi hết đau và không theo dõi axit uric định kỳ.

Ngoài các yếu tố về lối sống, tiền sử gia đình cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh khi cả bố và mẹ của anh đều mắc tăng huyết áp, đái tháo đường típ 2 và rối loạn mỡ máu.

Người trẻ mắc nhiều rối loạn chuyển hóa có xu hướng gia tăng

Theo các bác sĩ Medlatec, thời gian gần đây, số người dưới 40 tuổi được phát hiện đồng thời nhiều rối loạn chuyển hóa như đái tháo đường, gan nhiễm mỡ, rối loạn mỡ máu, tăng axit uric hay béo phì đang có xu hướng gia tăng.

Phần lớn người bệnh đều có điểm chung là thường xuyên ăn tối muộn, thức khuya, ít vận động và thừa cân hoặc béo phì. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi khám sức khỏe định kỳ hoặc đi khám vì một vấn đề sức khỏe khác.

Điều đáng lo ngại là các bệnh này thường diễn tiến âm thầm. Người bệnh vẫn sinh hoạt và làm việc bình thường nên dễ chủ quan, cho rằng mình còn trẻ và khó có thể mắc những bệnh vốn thường gặp ở tuổi trung niên.

Nguy cơ biến chứng tim mạch có thể đến sớm

Theo các chuyên gia, điều đáng lo ngại nhất của hội chứng chuyển hóa không chỉ là các chỉ số xét nghiệm bất thường mà còn là nguy cơ biến chứng âm thầm trên tim mạch, gan, thận và hệ mạch máu.

Theo bảng phân tầng nguy cơ tim mạch của Bộ Y tế và Hội Tim mạch học Việt Nam, người mắc đái tháo đường kèm nhiều yếu tố nguy cơ hoặc đã có tổn thương cơ quan đích như protein niệu sẽ được xếp vào nhóm nguy cơ tim mạch cao hoặc rất cao.

Điều này đồng nghĩa với việc người mới ngoài 30 tuổi vẫn có thể có hệ mạch máu bị xơ vữa và lão hóa tương đương người 60-70 tuổi nếu không được điều trị tích cực và thay đổi lối sống. Khi đó, nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy thận hoặc xơ gan có thể đến sớm hơn nhiều so với tuổi thực.

Sau một tháng điều trị kết hợp dùng thuốc cùng chế độ ăn uống và sinh hoạt phù hợp, bệnh nhân đã giảm khoảng 2kg, sức khỏe có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, các bác sĩ nhấn mạnh việc điều trị các bệnh chuyển hóa là quá trình lâu dài, đòi hỏi người bệnh tuân thủ điều trị, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường vận động và tái khám định kỳ.

Các chuyên gia khuyến cáo người trẻ không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu như tăng cân nhanh, vòng bụng lớn dần, thường xuyên thèm đồ ngọt, nhanh đói hoặc mệt mỏi kéo dài. Việc khám sức khỏe định kỳ 1-2 lần mỗi năm, bao gồm xét nghiệm đường huyết, mỡ máu, chức năng gan, chức năng thận và axit uric, giúp phát hiện sớm các rối loạn chuyển hóa trước khi xuất hiện biến chứng nguy hiểm.

HL (SHTT)