Uống cà phê vào thời điểm nào để có lợi cho tim mạch và gan?

Với nhiều người, cà phê gần như là lựa chọn quen thuộc để bắt đầu một ngày làm việc. Một tách cà phê có thể giúp cơ thể tỉnh táo hơn, tăng khả năng tập trung và tạo cảm giác sảng khoái khi phải đối mặt với mệt mỏi hoặc áp lực.

Những lợi ích này không chỉ đến từ trải nghiệm của người uống. Một số nghiên cứu được đề cập trong sách Tất tần tật về cà phê và các công trình y khoa cũng cho thấy cà phê có thể mang lại nhiều tác động tích cực nếu được sử dụng đúng cách.

Cà phê buổi sáng có lợi thế về tim mạch

Theo tác giả Joseph M. Walsh trong Tất tần tật về cà phê, cà phê khi được sử dụng điều độ có tác dụng kích thích cả về tinh thần lẫn thể chất. Thức uống này có thể giúp giảm cảm giác đói và mệt mỏi, tăng động lực làm việc, đồng thời hỗ trợ duy trì sự tập trung ngay cả khi cơ thể thiếu ngủ hoặc mệt mỏi.

Một nghiên cứu đăng trên European Heart Journal do tiến sĩ Lu Qi, Đại học Tulane (Mỹ), dẫn dắt đã phân tích hơn 40.000 người trưởng thành tại Mỹ.

Kết quả cho thấy, so với những người không uống cà phê, nhóm chỉ uống vào buổi sáng có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 16%. Đáng chú ý, nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch ở nhóm này thấp hơn tới 31%.

Trong khi đó, những người uống cà phê rải rác trong cả ngày lại không cho thấy lợi ích rõ rệt tương tự.

Theo tiến sĩ Lu Qi, điều này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở lượng cà phê được tiêu thụ mà cả thời điểm uống cũng có vai trò quan trọng.

Buổi sáng cũng là thời điểm cà phê có tác động rõ hơn đến tâm trạng. Một nghiên cứu của Đại học Bielefeld (Đức) và Đại học Warwick (Anh), được công bố trên Scientific Reports, theo dõi hơn 200 người trẻ trong 4 tuần.

Nghiên cứu ghi nhận caffeine đi kèm tâm trạng tốt hơn trong khoảng 2,5 giờ sau khi uống, với tác động rõ nhất vào buổi sáng.

Cà phê còn được liên hệ với sức khỏe gan

Không chỉ tim mạch và tâm trạng, cà phê còn được ghi nhận có mối liên hệ với sức khỏe gan.

Một phân tích tổng hợp 9 nghiên cứu với khoảng 430.000 người do Đại học Southampton (Anh) thực hiện cho thấy những người uống khoảng 2 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ xơ gan thấp hơn hơn 40%.

Mức giảm nguy cơ cũng tăng dần theo lượng cà phê được sử dụng.

Ngoài ra, nhiều nghiên cứu quan sát khác còn ghi nhận người uống cà phê có nguy cơ mắc tiểu đường type 2 thấp hơn.

Tuy nhiên, những lợi ích này không đồng nghĩa với việc uống càng nhiều cà phê càng tốt. Liều lượng và cách sử dụng vẫn là những yếu tố cần được lưu ý.

Uống quá nhiều có thể phản tác dụng

Caffeine có thể giúp tăng sự tỉnh táo và cải thiện tâm trạng, nhưng sử dụng quá mức lại có thể gây ra những tác dụng không mong muốn.

Một số biểu hiện được đề cập gồm lo âu, tăng hormone căng thẳng, mất ngủ và tim đập nhanh.

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) khuyến cáo người trưởng thành khỏe mạnh không nên tiêu thụ quá 400 mg caffeine mỗi ngày, tương đương khoảng 2-3 tách cà phê loại 355 ml.

Trong khi đó, một nghiên cứu của Đại học Nam Australia năm 2021 ghi nhận những người uống trên 6 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn.

Như vậy, nếu muốn tận dụng những lợi ích được ghi nhận, việc kiểm soát lượng cà phê sử dụng là điều không thể bỏ qua.

Buổi sáng phù hợp hơn chiều tối

Thời điểm uống cũng là một yếu tố đáng chú ý.

Theo những kết quả được đề cập trong các nghiên cứu, uống cà phê vào buổi sáng có thể giúp tối ưu những lợi ích liên quan đến tim mạch và tâm trạng. Ngược lại, uống vào chiều tối có thể làm ảnh hưởng đến nhịp sinh học và giấc ngủ.

Với những người mắc bệnh tim, thường xuyên mất ngủ, bị trào ngược dạ dày, phụ nữ mang thai hoặc đang sử dụng thuốc, các con số chung không nhất thiết phù hợp với từng trường hợp. Khi đó, ý kiến của bác sĩ vẫn là căn cứ đáng tin cậy hơn.

Cách pha cà phê cũng có thể ảnh hưởng đến giá trị của thức uống. Phần lớn những lợi ích được ghi nhận trong các nghiên cứu áp dụng với cà phê đen.

Nếu thêm quá nhiều đường, sữa hoặc kem béo, những đặc tính có lợi cho sức khỏe của thức uống có thể giảm đi.

Đối với người có dạ dày nhạy cảm, uống một tách cà phê sau bữa ăn nhẹ có thể dễ chịu hơn so với việc dùng khi bụng đói.

Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm uống bao nhiêu cà phê mỗi ngày, việc lựa chọn thời điểm, kiểm soát lượng caffeine và cách pha cũng là những yếu tố cần được cân nhắc để thức uống quen thuộc này không trở thành nguyên nhân gây ảnh hưởng ngược đến sức khỏe.

Hải Yến (SHTT)