Đột quỵ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật trên toàn thế giới. Mặc dù bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong ngày nhưng nhiều nghiên cứu ghi nhận số trường hợp nhập viện vì đột quỵ thường tập trung vào khoảng từ 6 giờ sáng đến trưa.
Đột quỵ có thể xảy ra bất kỳ thời điểm nào, nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy số ca nhập viện thường tăng vào buổi sáng.

Theo đó, đột quỵ xảy ra khi dòng máu nuôi não bị gián đoạn do cục máu đông hoặc mạch máu bị tắc nghẽn, khiến các tế bào não thiếu oxy và nhanh chóng bị tổn thương. Nếu không được cấp cứu kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với những di chứng nặng nề, thậm chí tử vong.

Điều gì khiến nguy cơ đột quỵ tăng vào buổi sáng?

Các bác sĩ cho biết hiện chưa có kết luận tuyệt đối, song nhiều cơ chế sinh học có thể giải thích hiện tượng này. Sau một đêm ngủ, máu có xu hướng cô đặc hơn và dễ hình thành cục máu đông. Đồng thời, khả năng tự làm tan cục máu đông của cơ thể cũng hoạt động kém hiệu quả hơn vào sáng sớm. Đây được xem là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ tắc nghẽn mạch máu não.

Bên cạnh đó, huyết áp cũng có sự thay đổi rõ rệt trong ngày. Khi ngủ, huyết áp thường giảm xuống. Tuy nhiên, ngay sau khi thức dậy và bắt đầu các hoạt động thường ngày, huyết áp sẽ tăng trở lại. Sự tăng huyết áp đột ngột này có thể góp phần làm khởi phát đột quỵ ở những người đã có sẵn các yếu tố nguy cơ.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng đột quỵ không chỉ xảy ra vào buổi sáng. Bệnh có thể xuất hiện bất kỳ lúc nào, vì vậy không nên chủ quan nếu các triệu chứng xuất hiện vào thời điểm khác trong ngày.

Dấu hiệu nhận biết cần đặc biệt lưu ý

Khác với nhiều bệnh lý khác, đột quỵ thường không gây đau. Thay vào đó, người bệnh xuất hiện tình trạng suy giảm chức năng thần kinh một cách đột ngột.

Một quy tắc đơn giản giúp nhận biết đột quỵ là BE FAST

- B (Balance): Mất thăng bằng, chóng mặt, đi lại khó khăn.

- E (Eyes): Mờ mắt hoặc mất thị lực đột ngột ở một hoặc hai mắt.

- F (Face): Méo miệng, xệ một bên mặt.

- A (Arms): Yếu hoặc tê một bên tay, chân.

- S (Speech): Nói khó, nói ngọng hoặc không thể diễn đạt.

- T (Time): Gọi cấp cứu ngay khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào.

Các dấu hiệu nhận biết đột quỵ dựa trên BE FAST

Các chuyên gia lưu ý, những triệu chứng này thường xuất hiện rất đột ngột. Chẳng hạn, nếu một cánh tay đang hoạt động bình thường rồi bỗng nhiên yếu đi hoặc không thể cử động, đó là dấu hiệu đáng báo động. Ngược lại, tình trạng yếu tay diễn ra từ từ trong nhiều ngày thường ít liên quan đến đột quỵ.

Có thể phòng ngừa tới 80% trường hợp

Tin vui là phần lớn các ca đột quỵ có thể phòng ngừa được nếu duy trì lối sống lành mạnh và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ. Các chuyên gia khuyến cáo nên xây dựng chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc và các loại hạt; đồng thời hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối và chất béo bão hòa.

Bên cạnh đó, mỗi người nên duy trì ít nhất 150 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần hoặc 75 phút vận động cường độ mạnh. Không hút thuốc lá, ngủ đủ từ 7–9 giờ mỗi đêm, duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát huyết áp, đường huyết và cholesterol cũng là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Thời gian quyết định cơ hội hồi phục

Khoảng hơn 80% trường hợp đột quỵ là đột quỵ thiếu máu não do cục máu đông gây tắc mạch. Với dạng đột quỵ này, người bệnh có cơ hội hồi phục tốt nếu được đưa đến bệnh viện trong "thời gian vàng".

Hiện nay, bác sĩ có thể chỉ định thuốc tiêu sợi huyết để làm tan cục máu đông nếu người bệnh đến viện trong khoảng 4,5 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng. Trong một số trường hợp, người bệnh còn có thể được can thiệp lấy huyết khối bằng dụng cụ chuyên dụng để khôi phục dòng máu lên não.

Các chuyên gia nhấn mạnh, càng đến cơ sở y tế sớm, người bệnh càng có nhiều lựa chọn điều trị và cơ hội hạn chế di chứng. Vì vậy, khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, không nên chờ triệu chứng tự hết hoặc tự lái xe đến bệnh viện mà cần gọi cấp cứu ngay để được xử trí kịp thời.

Nguồn: HuffPost

Theo Hà Chi (Suckhoecong.vn)