Bức tranh kinh doanh bán niên ngành ngân hàng: Lợi nhuận bùng nổ vượt đỉnh, lộ diện những động lực tăng trưởng mới

Nhờ vào những bước đi chiến lược như đẩy mạnh huy động vốn, phát triển sâu rộng các mảng dịch vụ và tăng tốc số hóa, nhiều tổ chức tín dụng đã ghi nhận mức lợi nhuận tăng trưởng đột biến, tạo ra dư địa vững chắc cho một chu kỳ phát triển bền vững.

Những cú tăng tốc ngoạn mục và những kỷ lục lịch sử được thiết lập

Dẫn đầu đoàn đua tăng trưởng trong 6 tháng vừa qua gọi tên VPBank với những cột mốc chưa từng có. Lần đầu tiên trong lịch sử hoạt động, tổng tài sản hợp nhất của nhà băng này chính thức vượt qua ngưỡng 1,5 triệu tỷ đồng, ghi nhận mức tăng 19,2% so với thời điểm cuối năm 2025. Động cơ chính thúc đẩy sự bứt phá này đến từ hoạt động tín dụng tăng trưởng rất mạnh mẽ, trong đó dư nợ tính riêng tại ngân hàng mẹ đã chạm mốc gần 1,06 triệu tỷ đồng, tăng tới 24,6%.

Nhờ bệ phóng đó, VPBank đã bỏ túi gần 18.900 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế hợp nhất sau nửa đầu năm, tăng trưởng tới 68% so với cùng kỳ năm ngoái và hoàn thành gần 46% chỉ tiêu của cả năm. Đáng chú ý, chỉ tính riêng trong quý II, ngân hàng này đã mang về khoản lãi trước thuế gần 11.000 tỷ đồng – mức lợi nhuận theo quý cao nhất từ trước đến nay của nhà băng này.

Một đại diện khác cũng có màn tăng tốc đầy ấn tượng là TPBank khi báo lãi trước thuế gần 4.670 tỷ đồng sau 6 tháng đầu năm, chạm tới gần một nửa mục tiêu năm. Lãnh đạo TPBank chia sẻ, thành công này không chỉ dựa vào hoạt động cho vay truyền thống, mà phần lớn nhờ vào chiến lược đẩy mạnh ngân hàng số. Việc ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) vào các khâu vận hành, thẩm định tín dụng cũng như quản trị rủi ro đã giúp nhà băng này tối ưu hóa chi phí và nâng cao rõ rệt hiệu quả hoạt động.

Trong khi đó, ABBank đã ghi dấu ấn khi trở thành đơn vị đầu tiên công bố kết quả kinh doanh bán niên với những con số vô cùng mãn nhãn. Lợi nhuận trước thuế của ngân hàng này đạt 3.016 tỷ đồng, tăng vọt 80% so với cùng kỳ năm trước, qua đó hoàn thành tới 67% kế hoạch lợi nhuận của cả năm 2026.

Những kết quả rực rỡ trên là minh chứng rõ nét cho thấy sức bật của hệ thống ngân hàng đang được cải thiện mạnh mẽ. Khi nền kinh tế phục hồi, nhu cầu khát vốn của các doanh nghiệp gia tăng, hoạt động tín dụng đã diễn ra thuận lợi hơn rất nhiều so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo báo cáo phân tích từ Chứng khoán MB (MBS), lợi nhuận sau thuế trong quý II của các ngân hàng thuộc phạm vi theo dõi dự kiến sẽ tăng trưởng khoảng 15% so với cùng kỳ năm trước. Tính lũy kế cho cả 6 tháng đầu năm, mức tăng trưởng chung của nhóm ước đạt khoảng 16%.

Báo cáo của MBS chỉ ra rằng, phân khúc khách hàng doanh nghiệp tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt dòng tiền, giúp dư nợ của nhóm ngân hàng được theo dõi dự kiến tăng khoảng 9% tính đến cuối quý II. Nhờ sự tích cực từ dòng vốn tín dụng, thu nhập lãi thuần trong quý II được dự báo sẽ tăng trưởng 15,7%, bỏ xa tốc độ tăng của mảng thu nhập ngoài lãi. Bên cạnh đó, đà hồi phục từ doanh thu dịch vụ và các khoản tiền thu hồi được từ các khoản nợ đã xử lý rủi ro cũng góp phần không nhỏ vào việc làm đẹp thêm con số lợi nhuận của các nhà băng.

Cuộc chơi thay đổi: Kỷ nguyên tăng trưởng chọn lọc và bài toán đa dạng hóa nguồn thu

Bất chấp những con số tăng trưởng đột biến ở hiện tại, giới phân tích nhận định ngành ngân hàng đang bước vào một chương mới với những đòi hỏi khắt khe hơn về chất lượng vận hành. Dư địa tăng trưởng từ hoạt động tín dụng thuần túy được dự báo sẽ không còn dồi dào như trước.

Báo cáo từ đơn vị xếp hạng tín nhiệm FiinRatings phân tích rõ: sau giai đoạn bùng nổ tín dụng vào năm 2025, năm 2026 sẽ là thời kỳ của sự tăng trưởng có chọn lọc. Nguyên nhân do tỷ lệ tín dụng trên GDP hiện đã neo ở mức cao, thanh khoản hệ thống đối mặt với nhiều áp lực, cùng với đó là các rào cản quản trị rủi ro ngày càng siết chặt. FiinRatings dự báo biên lãi ròng (NIM) của toàn ngành sẽ tiếp tục duy trì ở mức dưới 3% trong năm nay do chi phí vốn đầu vào vẫn ở mức cao, trong khi lợi suất cho vay ra lại có xu hướng bị co hẹp.

Trong bối cảnh bài toán biên lãi ròng bị thu hẹp, các ngân hàng buộc phải ráo riết tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới để thay thế. Dòng tiền trong tương lai sẽ phụ thuộc lớn vào nguồn thu ngoài lãi, bao gồm các mảng: dịch vụ tài chính, hoạt động thanh toán, bảo hiểm qua ngân hàng (bancassurance), quản lý tài sản, phát triển ngân hàng số và xây dựng các hệ sinh thái tài chính toàn diện. Lúc này, năng lực tối ưu hóa chi phí vận hành thông qua chuyển đổi số, việc nâng cao chất lượng tài sản và kiểm soát chặt chẽ nợ xấu sẽ là những yếu tố cốt lõi quyết định khả năng giữ vững lợi nhuận.

Giới chuyên môn đúc kết rằng, dù bức tranh tổng thể vô cùng tích cực, nhưng sự phân hóa giữa các ngân hàng trong thời gian tới sẽ ngày càng trở nên gay gắt. Những tổ chức tín dụng sở hữu bộ đệm vốn mạnh, được cấp hạn mức tăng trưởng tín dụng lớn, có chất lượng tài sản tốt và sở hữu khả năng đa dạng hóa nguồn thu từ dịch vụ sẽ tiếp tục nắm giữ lợi thế tuyệt đối. Ngược lại, những nhà băng vẫn phụ thuộc quá nhiều vào nguồn thu nhập lãi thuần từ hoạt động cho vay truyền thống chắc chắn sẽ phải đối mặt với áp lực rất lớn để duy trì vị thế của mình.