Cảnh báo chiêu trò “suất ngoại giao” nhà ở xã hội: Nhiều người sập bẫy, thiệt hại hàng tỷ đồng

Thời gian gần đây, cơ quan công an tại nhiều địa phương như Hà Nội, Ninh Bình, Bắc Ninh liên tiếp phát đi cảnh báo về tình trạng lợi dụng chính sách phát triển nhà ở xã hội để lừa đảo, trục lợi. Các thủ đoạn ngày càng tinh vi, đánh trúng tâm lý mong muốn sớm sở hữu nhà của người dân, đặc biệt là nhóm thu nhập trung bình và thấp.

Theo Công an TP Hà Nội, nhu cầu mua nhà ở xã hội tăng cao đã tạo điều kiện để các đối tượng tung ra hàng loạt chiêu trò. Trên mạng xã hội, nhiều hội nhóm bất động sản xuất hiện dày đặc các quảng cáo về “suất nội bộ”, “suất ngoại giao” hay “suất chắc chắn” tại các dự án nhà ở xã hội, trong đó có cả những dự án dành cho lực lượng vũ trang.

Các đối tượng thường tự nhận có mối quan hệ với lãnh đạo, chủ đầu tư hoặc người có thẩm quyền nhằm tạo lòng tin. Không ít trường hợp người dân đã chuyển số tiền rất lớn, có vụ lên tới hàng tỷ đồng với hy vọng đảm bảo quyền mua căn hộ. Tuy nhiên, sau khi nhận tiền, các đối tượng không thực hiện cam kết, chỉ hoàn trả một phần nhỏ hoặc kéo dài thời gian rồi cắt liên lạc, khiến người mua rơi vào cảnh mất trắng.

Cơ quan công an khẳng định mọi hình thức rao bán “suất nội bộ”, “suất ngoại giao” hay “chạy suất” nhà ở xã hội đều trái quy định pháp luật. Việc mua, thuê hoặc thuê mua loại hình nhà ở này phải tuân thủ đúng quy trình và thông qua các kênh chính thức từ chủ đầu tư và cơ quan chức năng.

Tại Ninh Bình, tình trạng tương tự cũng được ghi nhận. Lợi dụng việc địa phương đang triển khai hàng chục dự án nhà ở xã hội, các đối tượng mạo danh môi giới, cán bộ hoặc người có “suất ưu tiên” để tiếp cận người mua. Họ ký các hợp đồng tư vấn, hỗ trợ hồ sơ nhằm hợp thức hóa giao dịch, đồng thời yêu cầu đặt cọc hoặc thu phí với lời hứa “chắc suất”.

Thậm chí, một số đối tượng còn làm giả hồ sơ chứng minh điều kiện mua nhà như xác nhận thu nhập, tình trạng nhà ở hay hoàn cảnh gia đình. Điều này không chỉ khiến người dân đối mặt với nguy cơ mất tiền mà còn có thể vi phạm pháp luật khi sử dụng giấy tờ giả.

Tại Bắc Ninh, chiêu trò “suất ngoại giao” cũng diễn biến phức tạp. Nhiều người bị dụ dỗ nộp tiền giữ chỗ hoặc phí dịch vụ lên tới hàng trăm triệu đồng với cam kết được mua nhà không cần xét duyệt. Cơ quan chức năng cảnh báo đây là dấu hiệu điển hình của hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Ngoài nguy cơ bị lừa, các cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh những rủi ro pháp lý đối với các giao dịch trái quy định. Việc chuyển nhượng nhà ở xã hội khi chưa đủ điều kiện, hoặc lập vi bằng mua bán không đúng quy trình có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng khi bị kiểm tra, thanh tra.

Người dân được khuyến cáo chỉ tiếp cận thông tin từ các kênh chính thống như Sở Xây dựng, UBND địa phương và chủ đầu tư; tuyệt đối không giao dịch qua môi giới không rõ ràng, không nhờ người khác đứng tên hồ sơ và không làm theo hướng dẫn làm giả giấy tờ. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc đã chuyển tiền, cần nhanh chóng trình báo cơ quan công an để được hỗ trợ.

Theo ý kiến của luật sư Ngô Trọng Nghĩa (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), các đối tượng hiện không chỉ dừng lại ở việc tư vấn “lách luật” mà còn hình thành các đường dây làm giả con dấu, tài liệu. Từ bảng lương, xác nhận đóng bảo hiểm xã hội đến giấy xác nhận thực trạng nhà ở đều có thể bị làm giả, khiến nhiều bộ hồ sơ trở nên hợp lệ trên giấy tờ.

Để khắc phục những lỗ hổng này, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có việc xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông, minh bạch hóa thông tin và giảm phụ thuộc vào việc xác minh thủ công. Việc ứng dụng hệ thống định danh bất động sản gắn với mã số cá nhân được xem là một trong những hướng đi quan trọng nhằm kiểm soát đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội.

Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan, kể cả xem xét xử lý nghiêm các trường hợp xác nhận sai quy định.