Chiết khấu xăng dầu giảm về 0 đồng, nhiều cửa hàng bán lẻ đối mặt nguy cơ thua lỗ

Phiên giao dịch ngày 14/7 ghi nhận giá dầu thế giới tăng lên mức cao nhất trong khoảng một tháng sau khi Mỹ tái áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran. Diễn biến này được cho là có thể làm giảm lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz, kéo theo giá xăng dầu thành phẩm tại Singapore tăng mạnh và tạo áp lực lên giá cơ sở trong nước.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu tiếp tục phản ánh những khó khăn kéo dài liên quan đến cơ chế phân chia lợi nhuận và mức chiết khấu từ doanh nghiệp đầu mối. Theo nhiều đơn vị, chiết khấu đã liên tục giảm từ đầu tháng, có thời điểm chỉ còn 0 đồng mỗi lít, khiến việc kinh doanh gần như không có lãi, thậm chí càng bán càng lỗ.

Nhiều cửa hàng cho biết vẫn phải nhập hàng để duy trì hoạt động và phục vụ người dân dù chấp nhận chịu lỗ. Tuy nhiên, việc tiếp cận nguồn hàng cũng không hề dễ dàng, đặc biệt đối với mặt hàng dầu diesel. Không ít doanh nghiệp đầu mối và đơn vị phân phối đang áp dụng mức chiết khấu rất thấp, thậm chí bằng 0 hoặc âm tại một số kho.

Theo thông báo từ các kho của PVOIL tại Vũng Tàu, Nhà Bè, Vũng Rô và Nghi Sơn, mức chiết khấu đối với xăng E10, E5 và dầu DO chỉ dao động từ 20-50 đồng/lít. Một số đơn vị khác áp dụng mức từ 0-100 đồng/lít tùy từng khu vực, phương thức thanh toán và sản lượng mua.

Đại diện một cửa hàng bán lẻ xăng dầu tại Hà Nội cho biết việc kinh doanh xăng E10 đang gặp nhiều áp lực do tỷ lệ hao hụt cao, trong khi khoản chiết khấu nhận được không đủ bù đắp chi phí vận hành cũng như phần hao hụt thực tế. Theo doanh nghiệp này, nếu không có cơ chế chiết khấu phù hợp hơn, nhiều cửa hàng sẽ gặp khó trong việc duy trì hoạt động, đặc biệt là những đơn vị phải vay vốn để nhập hàng.

Ngoài bài toán lợi nhuận, tình trạng khan hiếm nguồn cung dầu diesel tại một số khu vực cũng khiến nhiều doanh nghiệp thêm áp lực. Nhiều chủ cửa hàng cho biết phải chờ nhiều ngày mới có hàng, thậm chí đã thanh toán trước nhưng vẫn chưa được giao.

Một số ý kiến phản ánh việc phải treo biển hết dầu không phải vì ngừng kinh doanh mà do không thể nhập được nguồn hàng hoặc giá nhập cao hơn từ 300-1.000 đồng/lít so với giá bán lẻ hiện hành. Điều này khiến mỗi lít dầu bán ra đều làm gia tăng mức thua lỗ.

Do nguồn hàng hạn chế và không còn mức chiết khấu như trước, nhiều cửa hàng buộc phải cắt giảm các chương trình ưu đãi dành cho khách hàng. Tại TP Huế, một cửa hàng xăng dầu đã thông báo tạm dừng chương trình giảm trực tiếp 400 đồng/lít, chỉ tiếp tục áp dụng đối với nhóm khách hàng thân thiết đã đăng ký trước đó.

Không chỉ phản ánh những khó khăn trước mắt, nhiều doanh nghiệp bán lẻ còn góp ý đối với dự thảo nghị định mới về kinh doanh xăng dầu. Theo các đơn vị này, cơ chế hình thành giá và phân chia lợi nhuận trong chuỗi phân phối vẫn còn chưa hợp lý khi phần lớn lợi nhuận tập trung ở khâu đầu mối, còn thương nhân phân phối và cửa hàng bán lẻ phải gánh phần lớn chi phí nhưng hưởng lợi nhuận rất thấp.

Các doanh nghiệp kiến nghị cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng phân chia lợi ích hài hòa hơn giữa các chủ thể, đồng thời rà soát các quy định liên quan đến hao hụt, giao nhận xăng dầu và chi phí kinh doanh để phù hợp với thực tế, góp phần duy trì hoạt động ổn định của hệ thống bán lẻ.

Trước diễn biến của thị trường năng lượng thế giới, đầu tháng 7, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương đã yêu cầu các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối chủ động xây dựng phương án tạo nguồn, bảo đảm cung ứng đầy đủ xăng dầu phục vụ nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng trong nước.

Cơ quan quản lý yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện đầy đủ tổng nguồn xăng dầu tối thiểu được giao, chủ động đa dạng hóa nguồn cung từ sản xuất trong nước và nhập khẩu, đồng thời duy trì mức dự trữ lưu thông theo quy định. Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh yêu cầu không được găm hàng chờ tăng giá, không để xảy ra gián đoạn nguồn cung ở bất kỳ khâu nào trong hệ thống phân phối.

Bên cạnh đó, các thương nhân đầu mối và đơn vị phân phối được yêu cầu bảo đảm cung cấp đầy đủ hàng hóa cho các cửa hàng bán lẻ, đồng thời tăng cường chia sẻ nguồn hàng và phân chia lợi nhuận hợp lý để góp phần duy trì hoạt động kinh doanh ổn định. Cơ quan quản lý cũng cho biết sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định.