Lần đầu tiên sau nhiều năm, thị trường tài chính chứng kiến hiện tượng hy hữu khi giá vàng nội địa có thời điểm rơi xuống thấp hơn giá vàng quốc tế. Sự đảo chiều này bắt nguồn từ những thay đổi căn bản trong cơ chế quản lý nhà nước lẫn phản ứng cung - cầu từ người tiêu dùng.

Nút thắt cung - cầu và tác động từ bước ngoặt chính sách

Giải mã hiện tượng này, VTC News dẫn lời ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Đại học Nguyễn Trãi), phân tích rằng giá vàng quốc tế phản ứng tức thì với tỷ giá USD, dòng tiền toàn cầu, lợi suất trái phiếu và dự báo lãi suất. 

Trong khi đó, giá vàng trong nước phụ thuộc vào sức mua, thanh khoản, tỷ giá và tâm lý người dân. Hiện tại, sức mua nội địa chưa đuổi kịp đà tăng thế giới do tâm lý người dân cẩn trọng hơn, hạn chế mua đuổi. Các doanh nghiệp buộc phải tiết giảm mức tăng để bảo toàn thanh khoản và cân đối lượng hàng tồn kho.

25-1787618488-gia-vang-trong-nuoc-thap-hon-the-gioi-dieu-gi-dang-xay-ra-va-co-nen-mua-luc-nay
Ảnh minh họa: Internet

Ở góc nhìn tương tự, ông Huỳnh Trung Khánh, Cố vấn cấp cao Hội đồng Vàng thế giới (WGC) tại Việt Nam, nhận định áp lực bán gia tăng cùng nhu cầu mua suy yếu – đặc biệt sau đợt thanh tra các doanh nghiệp vàng và các sự việc liên quan đến kim cương gần đây – đã kéo giá vàng trong nước thu hẹp khoảng cách với thế giới. 

TS. Châu Đình Linh (Đại học Ngân hàng TP.HCM) bổ sung thêm rằng thị trường đang trong quá trình tái cân bằng, tăng cường minh bạch giao dịch, siết chặt thanh tra chống thao túng giá và hướng tới thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia.

Đặc biệt, yếu tố chính sách mang tính quyết định. Sau hơn 13 năm Ngân hàng Nhà nước nắm độc quyền sản xuất vàng miếng SJC và kiểm soát nhập khẩu nguyên liệu theo Nghị định 24/2012 khiến nguồn cung hạn chế, bước ngoặt đã xảy ra khi Nghị định 232/2025 (có hiệu lực từ 10/10/2025) cùng Thông tư 34 chính thức bãi bỏ cơ chế này. 

Việc cho phép nhiều doanh nghiệp và tổ chức tín dụng đủ điều kiện nhập khẩu nguyên liệu, sản xuất vàng miếng từ đầu năm 2026 đã tạo ra môi trường cạnh tranh trực tiếp, kéo mức chênh lệch giá xuống thấp.

Nhà đầu tư nên ứng xử ra sao?

Đánh giá việc giá vàng phản ánh sát cung - cầu thực tế là tín hiệu tích cực, ông Nguyễn Quang Huy nhận định mức chênh lệch thấp là cơ hội tốt để mua tích lũy, nhưng tuyệt đối không nên "tất tay". 

Những người chưa nắm giữ vàng hoặc có tỷ trọng thấp nên giải ngân từng phần trong các nhịp điều chỉnh, luôn giữ một khoản tiền mặt dự phòng và duy trì danh mục đầu tư đa dạng.

Đồng quan điểm, chuyên gia Phan Dũng Khánh lưu ý nhà đầu tư cần xác định rõ mục tiêu giao dịch. Vàng luôn là công cụ phòng thủ, bảo toàn giá trị và chống lạm phát hiệu quả trong dài hạn, nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu chọn làm công cụ "lướt sóng" kiếm lời ngắn hạn.

Cảnh báo thêm về rủi ro ngắn hạn, TS. Châu Đình Linh nhấn mạnh chênh lệch giữa giá mua và bán tại các cửa hàng hiện vẫn ở mức cao, có thể khiến nhà đầu tư chịu thiệt ngay khi vừa xuống tiền nếu giá không tăng đột biến. 

Việc loại bỏ yếu tố độc quyền đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn vận hành minh bạch hơn của thị trường vàng Việt Nam, đồng nghĩa với việc biến động giá trong nước từ nay sẽ bám sát xu hướng của giá vàng thế giới.

Trong phiên giao dịch sáng 24/8, giá vàng miếng SJC và Doji được niêm yết ở mức 147 triệu đồng/lượng chiều mua vào và 150 triệu đồng/lượng chiều bán ra.

Trên thị trường quốc tế, giá vàng theo Kitco đang ở mức 4.638 USD/ounce. Sau khi quy đổi, giá vàng miếng trong nước bán ra thấp hơn giá vàng thế giới khoảng 1,4 triệu đồng/lượng.

Đáng chú ý, chỉ vài ngày trước, trong phiên 21/8, giá vàng miếng trong nước quanh mức 143 triệu đồng/lượng, còn giá vàng thế giới khoảng 4.535 USD/ounce. Khi đó, mức chênh lệch được ước tính khoảng 800.000 đồng/lượng.

Diễn biến này được xem là hiếm thấy bởi trong suốt 5 năm qua, giá vàng trong nước gần như luôn cao hơn giá thế giới sau quy đổi, với mức chênh trung bình khoảng 11-12 triệu đồng/lượng. Cá biệt, vào tháng 3 năm nay, khoảng cách này từng lên tới mức kỷ lục khoảng 30 triệu đồng/lượng.