Kim cương mất sức hút như kênh tích lũy: Giá trị lớn nhưng thanh khoản thấp

Thị trường kim cương đang chứng kiến nhiều biến động khi một số doanh nghiệp kinh doanh phải đóng cửa hoặc tạm dừng hoạt động. Cùng với đó, nhu cầu bán lại kim cương của khách hàng gia tăng, tạo thêm áp lực lên dòng tiền của nhiều đơn vị trong ngành.

Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh mạng xã hội lan truyền các thông tin liên quan đến nghi vấn một số cửa hàng kinh doanh kim cương bán sản phẩm không đúng chất lượng, khiến niềm tin của người tiêu dùng bị ảnh hưởng. Thị trường cũng chịu thêm tác động sau khi Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá một đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia với doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng.

Theo các chuyên gia, mặc dù được xếp vào nhóm tài sản có giá trị lớn và thuộc phân khúc hàng hóa xa xỉ, kim cương từ lâu không được xem là kênh lưu giữ tài sản an toàn tương tự vàng. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở tính thanh khoản. Người sở hữu kim cương thường phải chấp nhận mức giá bán lại thấp hơn đáng kể so với giá mua ban đầu, đặc biệt trong giai đoạn thị trường biến động hoặc khi doanh nghiệp kinh doanh ngừng hoạt động.

Lý giải nguyên nhân của thực trạng này, ông Trần Trọng Đức, CEO Công ty đầu tư và tư vấn tài chính Virtus Prosperity, cho biết vàng và kim cương có bản chất hoàn toàn khác nhau. Theo ông, vàng là tài sản tài chính được chuẩn hóa, có vai trò như một loại tiền tệ, được nhiều quốc gia công nhận và có tính thanh khoản trên phạm vi toàn cầu.

Trong khi đó, kim cương là sản phẩm xa xỉ mang giá trị cảm xúc, được cá nhân hóa và chịu ảnh hưởng lớn từ hoạt động tiếp thị cũng như sự phát triển của công nghệ.

Ông Đức cho rằng chính sự khác biệt này khiến vàng luôn được ưu tiên trong vai trò tích lũy và đầu tư. Một kilogram vàng đạt chuẩn có giá trị tương đồng ở mọi quốc gia, nhờ đó có thể giao dịch thuận lợi trên các sàn quốc tế hoặc thông qua các quỹ ETF.

Ngược lại, mỗi viên kim cương đều có đặc điểm riêng dựa trên các tiêu chí 4C gồm trọng lượng, màu sắc, độ tinh khiết và giác cắt. Sự khác biệt về chất lượng tạo ra vô số mức giá khác nhau, khiến kim cương khó được chuẩn hóa để giao dịch đại trà và cũng không dễ hình thành các sản phẩm tài chính như hợp đồng tương lai hay quỹ ETF vật chất.

Ở góc độ lịch sử, vàng từng giữ vai trò tiền tệ, được sử dụng làm phương tiện thanh toán và lưu giữ giá trị trong thời gian dài. Trong khi đó, kim cương chưa từng đảm nhiệm chức năng này. Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh của kim cương nhân tạo với chất lượng ngày càng tiệm cận kim cương tự nhiên nhưng có giá thành thấp hơn cũng tạo áp lực đáng kể lên giá trị của kim cương thương mại.

Một điểm khác biệt quan trọng nữa là các ngân hàng trung ương trên thế giới đều nắm giữ vàng như tài sản dự trữ chính thức, trong khi không có ngân hàng trung ương nào đưa kim cương vào danh mục dự trữ.

Ngoài ra, giá vàng được niêm yết minh bạch trên thị trường quốc tế với mức chênh lệch mua - bán thấp, còn thị trường kim cương lại phân mảnh, giá phụ thuộc vào chất lượng từng viên, thương hiệu và giấy chứng nhận kiểm định. Điều này khiến việc định giá cũng như mua bán lại trở nên khó khăn hơn nhiều.

Dù vậy, theo ông Trần Trọng Đức, kim cương vẫn có chỗ đứng nhất định trong danh mục tài sản của nhiều cá nhân. Đây là sản phẩm tiêu dùng cao cấp mang giá trị thẩm mỹ, cảm xúc và thể hiện phong cách sống, tương tự đồng hồ xa xỉ, túi xách hàng hiệu hay các tác phẩm nghệ thuật.

Đối với những gia đình sở hữu khối tài sản lớn, kim cương còn có thể được xem là phương tiện lưu giữ tài sản dưới dạng nhỏ gọn, thuận tiện bảo quản và chuyển giao cho các thế hệ sau. Tuy nhiên, chuyên gia nhấn mạnh đây không phải là loại tài sản phù hợp để đầu cơ hoặc kỳ vọng sinh lời từ việc mua đi bán lại.

Trong bối cảnh thị trường còn thiếu minh bạch và xuất hiện nhiều thông tin trái chiều, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ trước những lời mời gọi đầu tư vào kim cương, tránh xem đây là kênh tích lũy có khả năng sinh lời tương tự vàng.