Nhiều ngân hàng thương mại chủ động đóng các tài khoản thanh toán không phát sinh giao dịch trong thời gian dài nhằm làm sạch dữ liệu khách hàng, giảm rủi ro gian lận và tăng cường an toàn cho hệ thống.

Gần đây, các ngân hàng liên tiếp thông báo rà soát và đóng những tài khoản thanh toán không còn được sử dụng. Ngân hàng NCB cho biết sẽ đóng các tài khoản đáp ứng đồng thời hai điều kiện là không phát sinh giao dịch trong hơn 24 tháng và số dư dưới 20.000 đồng, mức thấp hơn phí quản lý tài khoản không hoạt động.

Tương tự, Ngân hàng LPBank sẽ đóng các tài khoản không còn số dư và không phát sinh giao dịch liên tục trong 12 tháng. Khách hàng vẫn có thể kích hoạt lại tài khoản trước thời điểm bị đóng bằng cách thực hiện ít nhất một giao dịch tài chính như nộp tiền hoặc chuyển khoản.

Trước đó, Techcombank, Agribank, Sacombank, MB, VIB… cũng đã triển khai việc đóng hoặc chuyển trạng thái các tài khoản không hoạt động trong thời gian dài. Mỗi ngân hàng áp dụng tiêu chí khác nhau về thời gian "ngủ đông" và số dư tối thiểu, nhưng phổ biến từ 1 đến 2 năm và số dư dưới 50.000 đồng.

Theo các ngân hàng, việc rà soát này giúp giảm chi phí quản lý các tài khoản không còn nhu cầu sử dụng. Đồng thời, động thái này hạn chế nguy cơ bị lợi dụng vào các hoạt động gian lận hoặc rửa tiền.

tk.jpg
Nhiều ngân hàng đóng tài khoản không đủ số dư và phát sinh giao dịch.

Bổ sung cơ chế pháp lý xử lý tài khoản bỏ quên

Không chỉ các ngân hàng thương mại, Ngân hàng Nhà nước cũng đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 52 về thanh toán không dùng tiền mặt với nhiều quy định mới liên quan đến tài khoản thanh toán.

Theo cơ quan quản lý, hiện có một lượng lớn tài khoản thanh toán hợp pháp nhưng chủ tài khoản đã bỏ quên hoặc không còn nhu cầu sử dụng trong nhiều năm. Bên cạnh đó còn tồn tại các tài khoản được mở bằng giấy tờ giả, giấy tờ cũ hoặc bị các đối tượng phạm tội lợi dụng.

Theo quy định hiện hành, tài khoản thanh toán chỉ được đóng khi chủ tài khoản có yêu cầu, chủ tài khoản qua đời, vi phạm quy định pháp luật hoặc tổ chức chấm dứt hoạt động. Trong trường hợp không thể liên hệ với chủ tài khoản thì chưa có cơ chế pháp lý để xử lý.

Để khắc phục khoảng trống này, Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép ngân hàng được đóng các tài khoản không phát sinh giao dịch từ 3 năm trở lên, trừ trường hợp có thỏa thuận khác với khách hàng. Sau khi đóng tài khoản, ngân hàng vẫn có trách nhiệm theo dõi và bảo lưu số dư còn lại để hoàn trả khi chủ sở hữu hợp pháp có yêu cầu.

Mốc thời gian 3 năm được Ngân hàng Nhà nước xây dựng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế. Tại Mỹ, tài khoản không hoạt động từ 3 đến 5 năm sẽ được coi là tài khoản "ngủ đông", số dư được chuyển về cơ quan quản lý tài sản vô chủ của từng bang nhưng chủ sở hữu vẫn có quyền nhận lại. Tại UAE, tài khoản không phát sinh giao dịch trên 3 năm được đưa vào diện theo dõi và có thể bị đóng sau 5 năm, số dư được chuyển về ngân hàng trung ương cho đến khi chủ tài khoản chứng minh quyền sở hữu.

Theo Ngân hàng Nhà nước, đến đầu năm 2026, gần 87% người trưởng thành tại Việt Nam đã sở hữu tài khoản ngân hàng. Cùng với sự phát triển mạnh của thanh toán số, số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt mỗi năm tăng gần 59%, vượt xa mục tiêu đề ra. Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia đặt mục tiêu đến năm 2030 có 95% người từ 15 tuổi trở lên sở hữu tài khoản thanh toán.