Cơ chế chiết khấu của các nền tảng gọi xe đang có sự khác biệt đáng kể giữa các thị trường. Tại một số quốc gia, tài xế được nhận tới 92% giá cước, trong khi ở những nơi khác, tỷ lệ nền tảng giữ lại có thể tăng theo giá trị mỗi chuyến.

Thu nhập thực tế của tài xế công nghệ đang trở thành vấn đề được quan tâm khi nhiều tài xế cho rằng các nền tảng đang khấu trừ khoảng 30-35% giá trị cuốc xe. Nếu cộng thêm những khoản liên quan, số tiền bị trừ trong một số trường hợp có thể lên tới gần một nửa giá trị chuyến đi.

Grab cho biết phí dịch vụ không cố định mà được điều chỉnh tùy từng chuyến, thời điểm và các yếu tố vận hành. Tuy nhiên, một bộ phận tài xế cho rằng cách tính này khó dự đoán, khiến họ không dễ xác định trước khoản thu nhập thực tế sau mỗi cuốc xe.

Mức phí không giống nhau giữa các thị trường

Cơ chế tính phí linh hoạt không chỉ xuất hiện tại Việt Nam. Grab đã áp dụng những cách tính khác nhau tại nhiều quốc gia, trong đó mức phí được điều chỉnh trong một giới hạn nhất định.

Tại Philippines, phí dịch vụ đối với tài xế được Grab quy định tối đa 20% giá trị khoản thanh toán của khách hàng. Ở Thái Lan, mức phí này có thể lên tới 25%. Thay vì áp dụng một tỷ lệ duy nhất cho mọi chuyến, nền tảng có thể điều chỉnh phí trong phạm vi được quy định.

Singapore là một ví dụ khác về cơ chế phí linh hoạt. Từ ngày 14/11/2023, Grab thay đổi cách tính phí dịch vụ, trong đó mức phí trên mỗi chuyến phụ thuộc vào khoảng cách và thời gian tài xế phải di chuyển để đón khách.

Theo Straits Times, điểm đón càng xa và tài xế phải mất nhiều thời gian hơn để tiếp cận khách thì mức phí dành cho nền tảng càng thấp. Grab cho biết cơ chế này nhằm giúp tài xế nhận được khoản thù lao công bằng hơn và hạn chế việc hủy những chuyến xe kém thuận lợi.

Trước thay đổi trên, Grab thu mức hoa hồng cố định 20,18% trên mỗi chuyến tại Singapore, đã bao gồm thuế hàng hóa và dịch vụ.

Dữ liệu tài chính quý II/2026 của Grab cũng cho thấy doanh thu và tổng giá trị giao dịch của các mảng kinh doanh có sự chênh lệch đáng kể. Doanh thu mảng gọi xe đạt 331 triệu USD, tăng 12% so với cùng kỳ, trong khi GMV đạt 2,214 tỷ USD, tăng 18%. Tính bình quân, doanh thu của Grab tương đương khoảng 15% GMV của mảng gọi xe.

16-1789525498-tai-xe-grab-gojek-o-nhieu-nuoc-nhan-bao-nhieu-tien-sau-moi-cuoc-xe
Các công ty cung cấp nền tảng như Gojek và Grab tại Indonesia bắt đầu áp dụng mức khấu trừ hoa hồng 8% từ ngày 1/7. Ảnh: Reuters.

Ở mảng giao hàng, GMV đạt 4,249 tỷ USD còn doanh thu ở mức 531 triệu USD, tương đương khoảng 12,5%. Những tỷ lệ này phản ánh khoản doanh thu Grab thực nhận sau khi chi trả thu nhập cho tài xế, bao gồm thưởng, cùng các khoản thuế thu hộ nhà nước.

Indonesia giảm mạnh tỷ lệ hoa hồng cho tài xế

Chính sách của mỗi quốc gia có thể tác động đáng kể tới phần thu nhập mà tài xế nhận được.

Tại Indonesia, từ ngày 1/7, Grab và Gojek bắt đầu áp dụng mức khấu trừ hoa hồng 8%, đồng nghĩa đối tác tài xế được hưởng 92% doanh thu. Thay đổi này được đưa ra sau chỉ đạo của Tổng thống Prabowo Subianto ngày 1/5 nhằm cải thiện phúc lợi cho tài xế xe công nghệ.

Gojek đồng thời điều chỉnh giá cước cơ bản của chuyến đi. Theo hãng, cách làm này nhằm tăng tỷ phần doanh thu cho tài xế nhưng vẫn giữ tổng số tiền khách hàng phải thanh toán ở mức phù hợp.

Một ví dụ được Gojek đưa ra cho thấy giá cước chuyến đi giảm từ 13.000 rupiah xuống 11.500 rupiah, trong khi phí dịch vụ ứng dụng vẫn là 2.000 rupiah. Khoản khuyến mại 1.500 rupiah trước đây không còn được áp dụng nên tổng tiền khách hàng trả vẫn ở mức 13.500 rupiah.

Trong trường hợp này, thu nhập của tài xế tăng từ 10.400 rupiah, tương đương 80% giá cước, lên 10.580 rupiah, tương đương 92%. Trong khi đó, hoa hồng Gojek giảm từ 20% xuống 8%, tương ứng từ 2.600 rupiah xuống 920 rupiah mỗi chuyến.

Do phí dịch vụ ứng dụng 2.000 rupiah vẫn được duy trì, tổng số tiền Gojek nhận được trong ví dụ giảm từ 3.100 rupiah xuống 2.920 rupiah.

Trung Quốc siết mức hoa hồng trên từng chuyến

Tại Trung Quốc, vấn đề hoa hồng của tài xế cũng được các nền tảng và cơ quan quản lý quan tâm.

Trong năm 2025, các nền tảng như DiDi Chuxing, T3 Chuxing và Cao Cao Mobility thông báo giảm mức phí hoa hồng trong bối cảnh nhiều địa phương thúc đẩy giải quyết tình trạng hoa hồng cao.

DiDi giảm mức hoa hồng tối đa trên mỗi đơn hoặc chuyến từ 29% xuống 27% từ cuối năm 2025. Phần vượt quá mức này sẽ được tự động hoàn trả cho tài xế. Với những người hoàn thành ít nhất 50 chuyến mỗi tháng, DiDi cho biết mức hoa hồng bình quân tháng không vượt quá 25%.

T3 Chuxing cũng giới hạn hoa hồng ở mức 27%, đồng thời dự kiến giảm tỷ lệ các chuyến chịu mức hoa hồng 26-27% xuống còn 17%. Với tài xế hoàn thành tối thiểu 50 chuyến mỗi tháng, mức hoa hồng hàng tháng được giới hạn ở 25%.

Từ năm 2024, cơ quan quản lý tại nhiều địa phương Trung Quốc đã nhiều lần làm việc với các nền tảng gọi xe về vấn đề phí hoa hồng. Các địa phương đồng thời cấm việc mua bán, sang nhượng đơn hàng và yêu cầu nền tảng xây dựng mức phí hợp lý hơn để bảo vệ quyền lợi của tài xế và hành khách.

Giá cước tăng chưa chắc tài xế nhận được nhiều hơn

Một nghiên cứu của các nhà nghiên cứu thuộc Khoa Khoa học Máy tính, Đại học Oxford, về Uber tại Anh cho thấy việc áp dụng cơ chế định giá động có thể tạo ra khoảng cách lớn hơn giữa số tiền khách hàng trả và khoản tài xế thực nhận.

Nghiên cứu cho rằng Uber áp dụng tỷ lệ doanh thu nền tảng, hay take rate, cao hơn đối với những chuyến có giá cước lớn. Theo PGS Reuben Binns, Trưởng nhóm nghiên cứu, giá trị chuyến xe càng cao thì phần Uber giữ lại càng lớn, đồng nghĩa khách hàng trả nhiều hơn nhưng thu nhập thực tế của tài xế tính theo mỗi phút lại thấp hơn.

Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu của 258 tài xế Uber tại Anh, với hơn 1,5 triệu chuyến trong giai đoạn 2016-2024. Sau khi Uber đưa thuật toán định giá động vào năm 2023, thu nhập bình quân theo giờ của tài xế, sau điều chỉnh lạm phát, giảm từ hơn 22 bảng xuống hơn 19 bảng, chưa tính chi phí vận hành.

Tài xế cũng phải dành nhiều thời gian hơn để chờ nhận chuyến mà không được trả công. Trong khi đó, tỷ lệ hoa hồng Uber giữ lại tăng từ khoảng 25% lên 29%, thậm chí trong một số trường hợp nền tảng giữ lại hơn một nửa giá trị cước.

Các nhà nghiên cứu cho rằng những kết quả này cho thấy khoảng cách giữa số tiền hành khách trả và khoản tài xế thực nhận đang ngày càng lớn, đồng thời đặt ra vấn đề về tính minh bạch và công bằng trong mô hình việc làm dựa trên nền tảng số.

Bích Ngọc (SHTT)