Đáp trả các chính sách thuế quan từ Washington, Ottawa đã chính thức công bố đòn trả đũa kinh tế quy mô lớn nhắm trực tiếp vào hàng loạt mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Mỹ.

Mối quan hệ giữa hai quốc gia đồng minh lâu đời vừa rơi vào nấc thang căng thẳng mới sau khi cuộc đàm phán thương mại song phương chính thức sụp đổ.

Canada kiện Mỹ lên WTO về thuế quan: Cuộc chiến thương mại mới?

Mộc thuế đối ứng tương xứng và danh sách đòn đánh diện rộng

Ngày 25/8, Chính phủ Canada tuyên bố sẽ áp các mức thuế 15%, 25% và 50% lên khoảng 700 mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ, với tổng giá trị thương mại ước tính khoảng 20 tỷ USD mỗi năm. Toàn bộ các quy định thuế mới này sẽ chính thức có hiệu lực kể từ ngày 8/9.

Theo đại diện chính phủ Canada, mức thuế trần 50% đắt đỏ nhất sẽ giáng xuống các mặt hàng như thép, nhôm, đồ nội thất và quần áo. Mức thuế 25% áp dụng cho phô mai, thiết bị gia dụng và một số loại hải sản; trong khi đồ điện tử cùng dụng cụ làm việc sẽ chịu mức thuế 15%.

Thặng dư thương mại Canada đạt đỉnh 4 năm giữa căng thẳng Mỹ - VnEconomy

Danh sách trừng phạt của Canada phủ rộng trên nhiều lĩnh vực từ tiêu dùng đến công nghiệp. Về nhóm hàng tiêu dùng, đòn thuế nhắm vào thực phẩm chế biến, nước hoa, mỹ phẩm, thảm, đồ nhựa, gỗ xẻ, bột gỗ và các sản phẩm giấy. Về nhóm hàng công nghiệp, hàng loạt mặt hàng then chốt rơi vào tầm ngắm gồm sắt thép, nhôm, dụng cụ cầm tay, sản phẩm kim loại, máy móc, thiết bị điện, đầu máy xe lửa, xe máy, đồ nội thất và cả thiết bị trò chơi.

Động thái cứng rắn này diễn ra ngay sau khi đợt thuế 50% do Tổng thống Mỹ Donald Trump ban hành nhắm vào 20 tỷ USD hàng hóa Canada bắt đầu có hiệu lực từ ngày 22/8. Dù phạm vi áp thuế của Mỹ được đánh giá tương đối hẹp, các nhà phân tích nhận định chúng vẫn giội đòn đau vào các ngành kinh tế đang gặp khó khăn của Canada, đặc biệt là sản xuất gỗ và các doanh nghiệp làm tủ bếp. Trước tình hình đàm phán đổ vỡ, Thủ tướng Mark Carney đã tuyên bố Canada sẽ kiên quyết đáp trả tương ứng với từng USD chịu tổn thất.

Chiến lược gây áp lực chính trị và tấm lá chắn cho nền kinh tế nội địa

Song song với các biện pháp thuế quan, Ottawa thông báo triển khai gói ngân sách hỗ trợ trị giá hàng tỷ USD nhằm tiếp sức cho doanh nghiệp và lực lượng lao động trong nước chịu ảnh hưởng từ cuộc chiến thương mại. Bộ trưởng Tài chính Canada François-Philippe Champagne khẳng định việc áp thuế đáp trả tương đương cùng gói hỗ trợ tài chính sẽ là lá chắn bảo vệ người lao động, nông dân, các gia đình và doanh nghiệp nội địa.

Thương chiến Mỹ-Canada nóng lên

Ở góc độ chiến lược, đòn trả đũa của Canada còn mang tính toán chính trị rõ rệt. Bộ trưởng Công nghiệp Canada Melanie Joly chia sẻ rằng biện pháp này vừa ngăn chặn các đối thủ cạnh tranh Mỹ hưởng ưu đãi hơn sản phẩm nội địa tại thị trường Canada, vừa là nước đi khôn khéo để tạo áp lực chính trị hướng tới các bang của Mỹ trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra vào ngày 3/11.

Căng thẳng thương mại giữa hai quốc gia láng giềng đang đẩy mối quan hệ song phương vào giai đoạn sóng gió. Ngày 25/8, Tổng thống Donald Trump thậm chí đưa ra lời đe dọa sẽ đổi tên hồ Ontario — hồ nước nằm trên đường biên giới chung giữa hai nước — thành "hồ Mỹ".