Dù châu Âu đang trải qua những đợt nắng nóng khắc nghiệt chưa từng có, hiện mới chỉ khoảng 20% hộ gia đình tại đây lắp đặt điều hòa. Chi phí đắt đỏ và yếu tố lịch sử là những rào cản chính.
24-1782275020-chau-au-80-ho-gia-dinh-khong-lap-dieu-hoa-giua-cac-dot-nang-nong-ky-luc
Người dân Paris đổ xô đến kênh đào Saint-Martin giữa đợt nắng nóng. Ảnh: Anadolu

Các đợt nắng nóng cực đoan đang xuất hiện ngày càng thường xuyên tại châu Âu, khiến cuộc sống của hàng triệu người dân bị đảo lộn. Ngay từ đầu mùa hè, Pháp và nhiều nước Tây Âu đã ghi nhận mức nhiệt kỷ lục vượt quá 40 độ C. 

Tuy nhiên, thay vì bật điều hòa, phần lớn người dân châu Âu chỉ có thể chống chọi với cái nóng hầm hập bằng quạt điện, tắm nước lạnh hoặc dùng túi chườm đá. Theo số liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), tỷ lệ hộ gia đình lắp điều hòa tại châu Âu chỉ vỏn vẹn khoảng 20%, một con số quá thấp nếu so với tỷ lệ gần 90% tại Mỹ.

Theo nhà bình luận Laura Paddison của CNN, nguyên nhân cốt lõi đến từ yếu tố lịch sử khi châu Âu chủ yếu nằm trong vùng ôn đới, khiến nhu cầu làm mát trong quá khứ là rất ít, đặc biệt ở Bắc Âu. Ông Brian Motherway từ IEA giải thích rằng người dân nơi đây đơn giản là không có truyền thống dùng điều hòa vì thiết bị này cho đến gần đây vẫn chưa phải là nhu cầu thiết yếu. 

Do đó, điều hòa luôn bị coi là một "xa xỉ phẩm" có chi phí lắp đặt và vận hành tốn kém. Tại châu Âu, giá năng lượng cao hơn Mỹ trong khi thu nhập trung bình lại thấp hơn, khiến tiền điện chạy điều hòa vượt quá khả năng chi trả của nhiều hộ gia đình.

Bên cạnh đó, cấu trúc kiến trúc cũng là một rào cản lớn. Nhiều công trình tại Nam Âu được thiết kế thông minh với tường dày, cửa sổ nhỏ để tối đa hóa luồng khí và ngăn ánh nắng, giúp giữ nhà mát tự nhiên. Trái lại, ở các vùng khác, nhà cửa hoàn toàn không được thiết kế để đối phó với cái nóng. 

Ví dụ như tại Anh, nơi đang trải qua tháng 6 nóng nhất lịch sử, cứ 6 ngôi nhà thì có một căn được xây từ trước năm 1900, khiến việc lắp hệ thống làm mát trung tâm gặp nhiều khó khăn. Ông Richard Salmon, giám đốc một công ty điều hòa tại Anh, cho biết các cơ quan quản lý thường từ chối cấp phép lắp đặt vì lo ngại cục nóng bên ngoài gây ảnh hưởng đến mỹ quan của các khu bảo tồn hoặc tòa nhà di sản.

Góc độ chính sách và bảo vệ môi trường cũng khiến điều hòa không được ưu tiên. Châu Âu đã cam kết trở thành lục địa trung hòa khí hậu vào năm 2050, trong khi máy điều hòa lại là những cỗ máy ngốn điện và đẩy hơi nóng ra môi trường. Một nghiên cứu tại Paris chỉ ra rằng điều hòa có thể làm tăng nhiệt độ bên ngoài thành phố từ 2 đến 4 độ C. Nhằm hạn chế tình trạng này, năm 2022, Tây Ban Nha từng quy định không được để điều hòa nơi công cộng dưới 27 độ C để tiết kiệm năng lượng.

Mặc dù vậy, tư duy của người châu Âu đang buộc phải thay đổi khi lục địa này nóng lên nhanh gấp đôi phần còn lại của thế giới. Bà Yetunde Abdul từ Hội đồng Công trình Xanh Vương quốc Anh nhận định nhà cửa hiện nay cần phải có khả năng chống chịu với cả cái nóng tàn khốc thay vì chỉ chống lạnh như trước. 

Nhu cầu thực tế đang gia tăng mạnh mẽ khi ông Richard Salmon xác nhận số lượng yêu cầu lắp đặt điều hòa hộ gia đình đã tăng hơn gấp ba lần trong 5 năm qua vì người dân không thể ngủ nổi giữa thời tiết thiêu đốt. IEA cũng dự báo số máy điều hòa tại Liên minh châu Âu (EU) có thể tăng lên 275 triệu chiếc vào năm 2050, cao hơn gấp đôi so với năm 2019.